Tá na Feisirí agus na réigiúin ag iarraidh go mbeadh rannpháirtíocht níos mó ann ar an leibhéal áitiúil sa Bheartas Comhtháthaithe a bheidh ann amach anseo

Ag cruinniú REGI-COTER 2026, chuir Feisirí agus ionadaithe réigiúnacha i bhfios go láidir nach mór do chathracha agus do réigiúin a bheith lárnach chun tosaíochtaí an Aontais don chéad bhuiséad eile a mhúnlú agus a bhaint amach.
Tionóladh
an cruinniú comhpháirteach agus na cinn stáit agus rialtais Eorpacha ag teacht le chéile sa Bhruiséil le haghaidh cruinniú den Chomhairle Eorpach a bhfuil caibidlíocht maidir le buiséad an Aontais a bheidh ann amach anseo 2028-34 ina chroílár. Áirítear ar na tograí atá á bplé i measc institiúidí an Aontais maidir leis an gcreat Beartais Comhtháthaithe tar éis 2027 Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnaí (pleananna CNR) a chruthú, agus rialacha nuashonraithe maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), an Ciste Comhtháthaithe agus Interreg.

Seo mar a labhair Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), Cathaoirleach Choimisiún Choiste Eorpach na Réigiún um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER): “Is é an Beartas Comhtháthaithe an ionstraim infheistíochta fadtéarmaí is mó atá ag an Aontas i gcónaí, agus tá a neart ag brath ar thrí phrionsabal dhoscartha: comhpháirtíocht, an cur chuige áitbhunaithe agus rialachas il-leibhéil. Níos mó ná 400 clár a chumasc in 27 bplean náisiúnta a fhágann go bhfuil an baol ann go scaoilfear an nasc idir an tAontas agus a shaoránaigh i réigiúin agus i gcathracha. Is iad na réigiúin agus na cathracha is cúis le beagnach leath na hinfheistíochta poiblí san Eoraip; dá bhrí sin, ní mór dóibh na Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnaí a chomhdhearadh agus a chur chun feidhme, ní hamháin go rachfar i gcomhairle leo ina dhiaidh sin. Iarraimid ar an gCoimisiún coinníoll ceangailteach a dhéanamh den rialachas il-leibhéil chun na pleananna sin a fhormheas, ionas gur féidir le gach críoch a forbairt féin a mhúnlú. Dúirt

Dragoș Benea (RO/S&D), Cathaoirleach an Choiste um Fhorbairt Réigiúnach (REGI) i bParlaimint na hEorpa: “Ní díospóireacht theicniúil amháin í an díospóireacht ar thodhchaí an bhuiséid Eorpaigh. Is díospóireacht í faoin gcineál Aontais is mian linn a thógáil tar éis 2027 agus faoin gcaoi a gcruthaímid sineirgí idir an t-iomaíochas, an tslándáil agus an dlúthpháirtíocht. Tráth an chlaochlaithe dhomhain, ní hamháin gur cheart do na réigiúin a bheith ina bhfaighteoirí cinntí a dhéantar ar an leibhéal náisiúnta nó ar an leibhéal Eorpach. Ní mór dóibh a bheith ina gcomhpháirtithe gníomhacha maidir lenár dtodhchaí choiteann a mhúnlú agus a thógáil. Má theastaíonn Eoraip níos iomaíche, níos sláine agus níos athléimní uainn, ní mór dúinn infheistíocht a dhéanamh inár gcríocha agus na réigiúin a chur i gcroílár na cinnteoireachta.’

Ina phríomhóráid, dúirt Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin an Choimisiúin Eorpaigh um Chomhtháthú agus um Athchóiriúcháin, Raffaele Fitto, gur cheart go léireodh struchtúr an Bheartais Chomhtháthaithe a bheidh ann amach anseo an gá atá le hoiriúnú do dhúshláin atá ag teacht chun cinn agus do thosaíochtaí nua, lena n-áirítear tithíocht, fuinneamh, athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide agus bonneagar dé-úsáide. Mheabhraigh sé na straitéisí a seoladh le déanaí do chathracha, do réigiúin teorann thoir, d’oileáin agus do na réigiúin is forimeallaí, chomh maith leis an straitéis atá ar na bacáin maidir leis an ‘gceart fanachta’, a bhfuiltear ag súil léi go luath an bhliain seo chugainn, arb é is aidhm di a áirithiú gur féidir le daoine fanacht sna háiteanna ar a dtugann siad an baile agus a dtodhchaí a thógáil iontu. Ag freagairt d’ábhair imní chomhaltaí REGI agus COTER maidir leis an ngá atá le rannpháirtíocht réigiúnach laistigh de na pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta a neartú, chomhaontaigh Fitto, cé go bhfuil roinnt airteagal sa togra nua ina sainítear a ról, nach mór tuilleadh oibre a dhéanamh chun an chuid sin a ‘neartú’ sa chaibidlíocht a dhéanfar amach anseo i measc institiúidí an Aontais.

Chuir comhaltaí REGI agus COTER, atá freagrach as an mBeartas Comhtháthaithe laistigh dá n-institiúidí AE faoi seach, i bhfios go láidir go lagódh ró-lárú cinntí maidir le hinfheistíochtaí críochacha atá i lámha na rialtas náisiúnta éifeachtacht an Bheartais Chomhtháthaithe chun dul i ngleic le héagothromaíochtaí. D’iarr siad go mbeadh níos mó soiléireachta agus ráthaíochtaí dlíthiúla ann maidir le rannpháirtíocht na n-údarás áitiúil agus réigiúnach sna pleananna comhpháirtíochta náisiúnta agus réigiúnaí a bheidh ann amach anseo. Chuir siad i bhfios go láidir freisin gur cheart a mheas go bhfuil an t-iomaíochas agus an comhtháthú go hiomlán comhlántach, mar a léirítear leis an bhfíoras go leithdháiltear níos mó ná 58 % de chistiú an bheartais chomhtháthaithe 2021-27 (EUR 220 billiún) chun spriocanna Chompás Iomaíochais an Aontais a bhaint amach.

Tuilleadh eolais

• Físeán agus grianghraif den díospóireacht
• Tionóladh an cruinniú comhpháirteach an lá tar éis dheireadh Sheachtain Eorpach na Réigiún agus na gCathracha, an t-imeacht bliantúil is mó atá tiomnaithe don Bheartas Comhtháthaithe agus don fhorbairt chríochach. Is iad CnaR agus Ard-Stiúrthóireacht an Bheartais Réigiúnaigh agus Uirbigh sa Choimisiún Eorpach (AS REGIO) a d’eagraigh an t-imeacht i gcomhar le chéile ón 12 go dtí an 14 Deireadh Fómhair.

Teagmháil

Matteo Miglietta
Teil. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu