Leag na ceannairí réigiúnacha béim ar an ngá atá le haistriú cothrom mótarfheithiclí agus iompar rianúil ar fud an Aontais

An pacáiste Eorpach mótarfheithiclí a ailíniú le riachtanais na réaltachtaí áitiúla chun aistriú cothrom iomaíoch a áirithiú chomh maith le córais iompair nasctha a chur chun cinn lena gcuirtear soghluaisteacht ghlas chun cinn, agus lena bhfreagraítear do dhúshláin chríochacha, go háirithe i bhfianaise dhúnadh chaolas Hormuz. Bhí siad sin i measc na n-ábhar a pléadh ag cruinniú an Choimisiúin um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER), an 27 Aibreán. Bhí na chéad díospóireachtaí ag ceannairí áitiúla agus réigiúnacha freisin maidir leis an gClár Oibre do Chathracha agus maidir le straitéis mhacrairéigiúnach an Atlantaigh.

Pacáiste Feithicleach agus iompar inbhuanaithe

Tá earnáil na ngluaisteán leabaithe go domhain i gcríocha tionsclaíocha ina bhfuil líonraí táirgthe, soláthraithe agus fostaíocht comhchruinnithe. Sa chomhthéacs sin, chuir comhaltaí COTER i bhfios go láidir le linn díospóireacht le hionadaithe ón gCoimisiún Eorpach, ó eagraíochtaí neamhrialtasacha comhshaoil agus ón gComhghuaillíocht Scileanna Feithicleach, nach mór réaltachtaí réigiúnacha a chur san áireamh i ‘bPacáiste Feithicleach’ an Aontais a cuireadh i láthair le déanaí. Agus a dtaithí á tabhairt acu mar cheannairí críoch atá ag brath go mór ar mhonarú mótarfheithiclí agus a bhfuil brúnna aistrithe post rompu, amhail réigiúin na Bratasláive (an tSlóvaic), Navarra (an Spáinn) agus na Silesia (an Pholainn), agus cathair Saarbrücken (an Ghearmáin), chuir siad i dtábhacht go bhfuil gá le coinníollacha rialála intuartha a bhaineann le dícharbónú agus leictriú, tacaíocht spriocdhírithe don nuálaíocht réigiúnach agus bearta tiomnaithe le haghaidh athstruchtúrú tionsclaíoch.

Le linn díospóireachta maidir le córas iompair inbhuanaithe agus nasctha an Aontais, chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha i bhfios go láidir go mbeidh sé ríthábhachtach éagothromaíochtaí críochacha leanúnacha i bhforbairt agus in inrochtaineacht an bhonneagair iompair a shárú. Leag siad béim ar an ngá atá le comhordú níos fearr idir leibhéal an Aontais, an leibhéal náisiúnta agus an leibhéal réigiúnach maidir le bonneagar iompair ar mhórscála a phleanáil agus a sholáthar, chomh maith le creat cistiúcháin níos soiléire agus níos inrochtana. Leag siad béim freisin ar a thábhachtaí atá sé dlús a chur le himscaradh príomhinfheistíochtaí iompair, lena n-áirítear naisc thrasteorann, iarnród ardluais agus bonneagar breosla ghlain, agus a áirithiú ag an am céanna go gcothóidh na tionscnaimh sin comhtháthú críochach. Chuir na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha i bhfios go láidir freisin go bhfuil an Eoraip fós ag brath ar fhoinsí seachtracha fuinnimh, ós rud é go bhfuil iarmhairtí dhúnadh Chaolas Hormuz á léiriú, rud a fhágann go bhfuil infheistíocht i mbreoslaí malartacha níos tábhachtaí ná riamh.

Tá an rapóirtéir Maria Chivite (ES/PSE), Uachtarán Réigiún Navarra, i gceannas ar obair CnaR maidir le pacáiste gluaisteán na hEorpa, agus tá an rapóirtéir Marco Marsilio (IT/ECR), Uachtarán Réigiún Abruzzo, ag dréachtú na tuairime ó CnaR maidir le córas iompair inbhuanaithe agus nasctha an Aontais.

Clár oibre do chathracha agus do mhacrairéigiún an Atlantaigh

Bhí díospóireachtaí ag comhaltaí COTER maidir le dhá thuairim eile atá á n-ullmhú. Bhí sé d’aidhm ag an gcéad cheann ionchur a bhailiú ó cheannairí áitiúla agus réigiúnacha maidir le Clár Oibre an Aontais do Chathracha. Chuir an Coimisiún Eorpach an Clár Oibre i láthair i mí na Nollag 2025 chun feabhas a chur ar an gcomhordú ar fud thionscnaimh uirbeacha an Aontais agus chun rochtain na gcathracha ar thacaíocht ón Aontas a shimpliú. Tá obair chomhaltaí CnaR ar an ábhar á comhordú ag an rapóirtéir Kieran McCarthy (IE/EA), Comhairleoir Cathrach Chorcaí.

Pléadh forbairt straitéis mhacrairéigiúnach an Atlantaigh freisin le linn chruinniú COTER. Dar le ceannairí áitiúla agus réigiúnacha, dá bhforbrófaí straitéis den sórt sin, thabharfaí fís chomhtháite d’fhorbairt chríochach i limistéar forimeallach den sórt sin, lena gcomhcheanglófaí dúshláin mhuirí agus talamhbhunaithe. Cuirfidh torthaí an phlé leis an tuairim atá á dréachtú faoi láthair ag an rapóirtéir Ander Caballero Barturen (ES/Renew Europe), an tArdrúnaí um Ghníomhaíocht Sheachtrach do Rialtas Thír na mBascach.

D’iarr cinn stáit agus rialtais an Aontais ar an gCoimisiún Eorpach straitéis mhacrairéigiúnach an Atlantaigh a fhorbairt faoi mhí an Mheithimh 2027.

Le linn an chruinnithe freisin

Bhí díospóireacht ag na Feisirí freisin maidir leis an gcaoi ar féidir leis an mBeartas Comhtháthaithe an comhionannas inscne a phríomhshruthú a thuilleadh. Ó mhí an Mhárta 2026 ar aghaidh, táthar ag súil go dtacóidh os cionn 30 % (€110 billiún) d’infheistíocht uile an Bheartais Chomhtháthaithe le comhionannas inscne sa tréimhse 2021-2027.

Cheap comhaltaí COTER rapóirtéirí nua ar na hábhair seo a leanas:

• Adam Struzik (PL/PPE), Uachtarán Chúige Mazowieckie, mar rapóirtéir ar an tuairim maidir le réigiúin thoir AE atá ar theorainn na Rúise, na Bealarúise agus na hÚcráine.
• Keven Cauchi (MT/PPE), Méara Għajnsielem, mar rapóirtéir ar an tuairim maidir le Straitéis Chalafoirt AE.
• Thibault Lechat-Vega (FR/PSE), Leas-Uachtarán Réigiún na Guáine, mar rapóirtéir ar an tuairim maidir le pacáiste na Réigiún is Forimeallaí.

Tuilleadh eolais

• Físeán agus grianghraif den chruinniú.
• Tá sé beartaithe na ceithre thuairim uile a pléadh le linn chruinniú COTER a ghlacadh ag seisiún iomlánach CnaR i mí Dheireadh Fómhair.