Buiséad an Aontais amach anseo: chuir na réigiúin agus na cathracha feabhsuithe tábhachtacha ar an togra chun cinn

Chuir na ceannairí i gcoinne an Beartas Comhtháthaithe a chumasc le hionstraimí eile agus mhol siad cur chuige láidir áitbhunaithe chun éagothromaíochtaí críochacha a laghdú.

Thug ceannairí áitiúla agus réigiúnacha an chéad deis do dhréacht-tuairim arb é is aidhm di feabhas a chur ar an togra ón gCoimisiún Eorpach maidir le buiséad fadtéarmach an Aontais 2028-34, agus tús á chur ag an am céanna le hobair dhomhain ar rialacháin earnála a bheidh mar chuid den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI).

An 2 Nollaig, ghlac comhaltaí an Choimisiúin um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER)de Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR)an dréacht-tuairim maidir le CAI tar éis 2027 a d’ullmhaigh Sari Rautio (FI/PPE), comhairleoir cathrach Hämeenlinna agus Uachtarán ghrúpa PPE in CnaR.  

Tá ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ag obair chun athruithe móra ar an bpacáiste a moladh an 16 Iúil a chinntiú. Chuir siad i bhfios go láidir gur céim dhearfach chun cinn í an litir a sheol Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh cúpla seachtain ó shin, ina dtugtar moltaí chun an togra tosaigh a leasú. Mar sin féin, ba cheart na dearbhuithe a chlaochlú ina dtograí reachtacha nithiúla – chuir siad i bhfios go láidir – chun a ráthú go leanfaidh an Beartas Comhtháthaithe de bheith ina cholún lárnach den dlúthpháirtíocht Eorpach.  

Is iad aidhmeanna foriomlána CnaR na réigiúin agus na cathracha a choinneáil i gcroílár bheartas an Aontais agus an treocht i dtreo lárú ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta a aisiompú.  Tá an Coiste ag iarraidh na línte buiséid don Bheartas Comhtháthaithe agus don bheartas talmhaíochta a choinneáil ar leithligh, chomh maith le ráthaíochtaí ar leibhéal an Aontais chun tacaíocht don Bheartas Comhtháthaithe a áirithiú do gach réigiún, ní hamháin do na réigiúin is boichte. Tá ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ag iarraidh freisin go gcoinneofaí an cur chuige áitbhunaithe, an bhainistíocht chomhroinnte agus fíor-chomhpháirtíocht i measc leibhéil éagsúla rialachais mar chroíphrionsabail bhunúsacha dhoshannta an Bheartais Comhtháthaithe. Thairis sin, thacaigh comhaltaí COTER leis an togra ón gCoimisiún maidir le cúig fhoinse nua ioncaim ón Aontas chun an buiséad fadtéarmach a threisiú. 

Luaigh

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Rapóirtéir Rautio: ‘Ní mór do réigiúin agus do bhardais a bheith ina bhfíor-chomhpháirtithe chun an chéad CAI eile a mhúnlú – ní hamháin a bheith ina leantóirí. Ní hamháin go mbaineann sé sin le hairgead, ach baineann sé freisin le daonlathas na hEorpa, le breisluach an Aontais, agus lenár dtodhchaí choiteann. Ní carthanas é an Beartas Comhtháthaithe. Is uirlis straitéiseach é don iomaíochas, don Mhargadh Aonair, agus d’Eoraip níos láidre agus níos aontaithe nach bhfágann aon réigiún ar lár. Agus an pobalachas ag dul i méid, is iad na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha na ceannairí is gaire do na saoránaigh agus na ceannairí is mó a bhfuil muinín acu astu. Níor cheart dúinn a nguthanna a chur i leataobh – dá ndéanfaí amhlaidh bheadh an baol ann go mbainfí an bonn den tionscadal Eorpach féin.’ 

Glacadh an dréacht-tuairim tar éis díospóireacht le hionadaithe ó institiúidí éagsúla an Aontais, lena n-áirítear comhrapóirtéirí Pharlaimint na hEorpa maidir leis an CAI a bheidh ann amach anseo, Siegried Mureșan agus Carla Tavares. Tá sé beartaithe an téacs a ghlacadh le linn sheisiún iomlánach CnaR an 4-5 Márta 2026. 

Le linn an chruinnithe freisin

Le linn cruinniú eisceachtúil dhá lá den choimisiún, ghlac ceannairí áitiúla agus réigiúnacha dréacht-tuairim freisin ina scrúdaítear ról na hearnála príobháidí maidir leis an mBeartas Comhtháthaithe a threisiú tar éis 2027, arna hullmhú ag Kristoffer Tamsons (SE/PPE), Comhalta de Chomhairle Contae Stócólm. Tá sé beartaithe an tuairim a ghlacadh ag seisiún iomlánach CnaR an 4-5 Márta 2026. 

Phléigh comhaltaí COTER pacáiste tuairimí freisin ina dtabharfar mionsonraí ar ábhair imní CnaR maidir le roinnt rialachán earnála a áirítear in CAI 2028-34, agus chuir siad tograí ar aghaidh chun feabhas a chur orthu:    

• Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha: comhrapóirtéirí Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), Cathaoirleach COTER agus Comhalta de Thionól Réigiúnach na nAsór, agus Emil Boc (RO/PPE), Méara Cluj-Napoca; 

• Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, lena n-áirítear rialacháin maidir le Comhar Críochach Eorpach agus an Ciste Comhtháthaithe: rapóirtéir María Guardiola Martín (ES/PPE), Uachtarán Rialtas Réigiúnach Extremadura; 

• An tSaoráid um Chónascadh na hEorpa 2028-2034: rapóirtéir Juraj Droba (SK/ECR), Cathaoirleach Réigiún féinrialaitheach na Bratasláive; 

• An Creat-Rialachán Feidhmíochta: rapóirtéir Luca Menesini (IT/PSE), comhalta de Chomhairle Chúige Lucca. 

Vótálfaidh comhaltaí Choimisiún COTER agus seisiún iomlánach CnaR araon ar na tuairimí uile sa chéad leath de 2026.  

Cúlra

• Grianghraif agus físeáin ón gcruinniú.  

• Le linn an chruinnithe, cheap comhaltaí COTER rapóirtéirí maidir leis na sainchomhaid seo a leanas: María Chivite Navascués (ES/PSE), Uachtarán Réigiún Navarra, maidir leis an bpacáiste iompair isteach; Marco Marsilio (IT/ECR), Uachtarán Réigiún Abruzzo, maidir leis an bpacáiste soghluaisteachta inbhuanaithe; Kieran McCarthy (IE/EA), comhairleoir chathair Chorcaí, ar Chlár Oibre nua an AE do chathracha. 

• Tá coiste stiúrtha polaitiúil á chur ar bun ag CnaR, a mbeidh Uachtarán CnaR ina chathaoirleach air agus a bheidh comhdhéanta de na rapóirtéirí uile ar chomhaid a bhaineann le CAI, chun an obair ar an mbuiséad fadtéarmach a bheidh ann amach anseo a chomhordú. Tiocfaidh an grúpa stiúrtha nua le chéile den chéad uair an 10 Nollaig. 

• In éineacht leis na príomhchomhlachais Eorpacha cathracha agus réigiún, is comhpháirtí bunaidh é CnaR den Chomhghuaillíocht um Chomhtháthú (#CohesionAlliance), den chomhghuaillíocht is mó ar fud an Aontais d’ionadaithe cathracha agus réigiún, de chomhpháirtithe sóisialta agus de chomhlachais na sochaí sibhialta a mholann an comhtháthú mar phríomhchuspóir do bheartais agus d’infheistíochtaí uile an Aontais, agus do Bheartas Comhtháthaithe neartaithe tar éis 2027.  

Teagmháil

Matteo Miglietta
Teil. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu