Tugann rapóirtéirí na n-institiúidí Eorpacha aghaidh ar litir oscailte maidir le staid an daonlathais áitiúil sa Tuirc

Chuir na Rapóirtéirí maidir leis an Tuirc de Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa (PACE), an Tiarna David Blencathra (an Ríocht Aontaithe, ECPA) agus Yves Cruchten (Lucsamburg, SOC), de Chomhdháil Údaráis Áitiúla agus Réigiúnacha Chomhairle na hEorpa, Bryony Rudkin (an Ríocht Aontaithe, SOC/G/PD), de Pharlaimint na hEorpa, Nacho Sánchez Amor (an Spáinn, S&D) agus Uachtarán na Meithle um an Tuirc de Choiste Eorpach na Réigiún, Jelena Drenjanin (an tSualainn, EPP), an litir seo a leanas faoi bhráid Aire Gnóthaí Baile na Tuirce, Mustafa Çiftçi:

A Aire, a chara,

Táimidne, na Rapóirtéirí maidir leis an Tuirc de Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa, den Chomhdháil um Údaráis Áitiúla agus Réigiúnacha Chomhairle na hEorpa, de Pharlaimint na hEorpa agus d’Uachtarán na Meithle um an Tuirc de Choiste Eorpach na Réigiún, ag coinneáil súil ghéar ar an staid sa Tuirc, atá ar cheann de na comhaltaí is sine de Chomhairle na hEorpa agus ar thír is iarrthóir ar an Aontas Eorpach.

Tá ár gcomhar leis an Tuirc bunaithe ar ár luachanna coiteanna, ar an daonlathas, ar chearta an duine agus ar an smacht reachta, arb iad is bonn lenár rannpháirtíocht leanúnach.

Dá bhrí sin, táimid ag tabhairt aghaidh ort go comhpháirteach chun ár n-ábhair imní chomhroinnte a chur in iúl maidir leis na forbairtí is déanaí a dhéanann difear don daonlathas áitiúil i do thír féin, agus conas is féidir linn oibriú i gcomhar leat chun iad sin a shárú.

Go háirithe, tugaimid ar aire go bhfuil coinneáil réamhthrialach Ekrem İmamoğlu, Méara Iostanbúl agus Uachtarán Aontas bhardais na Tuirce, tar éis dul isteach sa dara bliain an 23 Márta i mbliana. Ina theannta sin, tá go leor ionadaithe tofa áitiúla eile atá cleamhnaithe leis an bhfreasúra sa Tuirc fós faoi choinneáil réamhthrialach fhada. Mar a chuir an Coimisiún Eorpach um Dhaonlathas tríd an Dlí (Coimisiún na Veinéise) i dtábhacht le déanaí ina thuarascáil an 24 Deireadh Fómhair 2025, mura gcomhlíonann coinneáil réamhthrialach méaraí tofa na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 5 den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine, bheadh tionchar diúltach aige sin ar an daonlathas áitiúil. Tá an daonlathas i gcoitinne á lagú ag an staid reatha tríd an mbonn a bhaint de chearta na vótálaithe a n-ionadaithe a roghnú gan bhac. Chuireamar ár n-ábhair imní in iúl go córasach maidir leis na saincheisteanna sin trínár n-idirphlé polaitiúil le húdaráis na Tuirce.

Agus sinn tiomanta don daonlathas áitiúil a neartú sa Tuirc, athdhearbhaímid go bhfuilimid réidh chun leanúint den idirphlé sin, go háirithe maidir le cloí le bunphrionsabail an daonlathais, an cheartais, chearta an duine agus na saincheiste maidir le hionadaithe tofa a choinneáil roimh an triail. Táimid réidh chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt don Tuirc chun a gealltanais dhaonlathacha mar chomhalta de Chomhairle na hEorpa agus mar chomhpháirtí straitéiseach an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh.

Tá muinín againn, trí aghaidh a thabhairt go comhpháirteach ar na dúshláin leanúnacha sin, gur féidir linn dul chun cinn inláimhsithe agus inbhuanaithe a bhaint amach maidir le prionsabail agus luachanna daonlathacha a chaomhnú sa Tuirc, ar mhaithe lena saoránaigh agus leis an bpobal Eorpach i gcoitinne.

Táimid ag tnúth le leanúint lenár gcomhoibriú de mheon na comhpháirtíochta agus na freagrachta comhroinnte.

An Tiarna David Blencathra
Yves Cruchten
Bryony Rudkin
Nacho Sánchez Amor

Jelena Drenjanin