Baġit tal-UE dgħajjef jagħmel lill-komunitajiet lokali aktar vulnerabbli għat-tibdil fil-klima

Il-membri tal-Kumitat ENVI tal-Parlament Ewropew u tal-Kummissjoni ENVE tal-Kumitat tar-Reġjuni ltaqgħu llum, it-12 ta’ Ottubru, biex jiddiskutu l-baġit pluriennali li jmiss tal-UE.

Hekk kif in-negozjati dwar il-baġit fit-tul li jmiss tal-Unjoni Ewropea qed jidħlu fil-fażi finali tagħhom, il-mexxejja lokali u l-Membri tal-PE wissew li t-tnaqqis propost fil-finanzjament għall-ambjent u l-klima jimmina serjament il-kapaċità tar-reġjuni u l-bliet li jwettqu azzjoni klimatika, jadattaw għall-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima u jipproteġu liċ-ċittadini tagħhom kontra l-għargħar, in-nirien fil-foresti u l-mewġiet ta’ sħana.

Fl-10 ta’ Ottubru, il-Presidenza Irlandiża tal-Kunsill tal-UE ppreżentat l-hekk imsejħa “kaxxa ta’ negozjar” ġdida li sservi bħala punt tat-tluq għad-diskussjonijiet tal-kapijiet ta’ stat jew ta’ gvern li ltaqgħu fi Brussell fil-15 u s-16 ta’ Ottubru biex jiddiskutu l-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) tal-UE għall-2028-2034. Il-kaxxa ta’ negozjar fiha tnaqqis sinifikanti fil-linji baġitarji, inkluż il-finanzjament għall-ambjent u l-klima taħt il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali (PSNR) u l-Fond Ewropew għall-Kompetittività (FEK).

Fil-laqgħa konġunta tal-lum tal-Kumitat ENVI tal-Parlament Ewropew u tal-Kummissjoni ENVE tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, il-membri taż-żewġ istituzzjonijiet esprimew it-tħassib tagħhom dwar it-tnaqqis, l-ambigwità tal-objettivi u d-definizzjonijiet, in-nuqqas ta’ sjieda territorjali b’saħħitha, l-allokazzjoni mhux ċara tar-responsabbiltajiet, u l-iskrappjar ta’ programm LIFE awtonomu ddedikat għall-azzjoni ambjentali.

Il-proposta tal-QFP tal-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi mira minima ġenerali ta’ 35 % għall-infiq relatat mal-klima u l-ambjent – inkluż sa 43 % fil-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali (PSNR) u fil-Fond Ewropew għall-Kompetittività (FEK). Madankollu, ma hemm l-ebda programm iddedikat iffukat esklużivament fuq l-ambjent u l-azzjoni klimatika u aċċessibbli għall-partijiet ikkonċernati lokali u reġjonali, bħal LIFE fil-mandat baġitarju attwali.

L-avvenimenti estremi tat-temp ta’ dan is-sajf reġgħu wrew li l-aċċellerazzjoni tat-tibdil fil-klima qed tagħmel il-mewġiet ta’ sħana, in-nixfiet, l-għargħar u n-nirien fil-foresti dejjem aktar frekwenti u vjolenti madwar l-Ewropa. Illum, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni ppubblika r-rapport annwali tiegħu dwar l-istat tar-reġjuni u l-bliet 2026, li jfakkar li kull euro li jintefaq f’azzjoni ta’ adattament jista’ jiġġenera sa EUR 10 f’benefiċċji. Il-Kummissjoni ENVE ppubblikat ukoll studju separat li jenfasizza l-importanza tal-finanzjament LIFE għall-awtoritajiet lokali u reġjonali.

F’April 2026, il-Parlament Ewropew appella għat-tkomplija tal-azzjonijiet attwali fil-konservazzjoni tan-natura, ir-restawr tal-bijodiversità, l-adattament għat-tibdil fil-klima, il-prevenzjoni tat-tniġġis u l-governanza ambjentali taħt il-QFP li jmiss, b’finanzjament iddedikat ta’ EUR 3 biljun matul il-perjodu baġitarju fi prezzijiet kostanti tal-2025.

Kwotazzjonijiet

Pierfrancesco Maran (IT/S&D), President tal-Kumitat għall-Ambjent, it-Tibdil fil-Klima u s-Sikurezza tal-Ikel tal-Parlament qal: “Il-QFP li jmiss irid jippermettilna ninnavigaw fi żminijiet diffiċli u nħejju għall-futur. It-tnaqqis propost imur fid-direzzjoni opposta: dawn jagħmlu l-komunitajiet u t-territorji tagħna aktar vulnerabbli. Kull euro investit fir-reżiljenza u l-adattament iġib lura sa għaxar euro f’redditi, u din hija l-loġika li għandna nsegwu fil-baġit fit-tul li jmiss. Ir-reżiljenza trid tinbena f’kull programm li jiffinanzja l-UE, sabiex dak li ninvestu llum jipproteġi l-komunitajiet tagħna għada. Dan ifisser li tinżamm il-mira ta’ minimu ta’ 35 % ta’ finanzjament għall-azzjoni klimatika u ambjentali, u li jiġi żgurat li dan jiġi rifless fil-QFP kollu, f’baġit aktar ambizzjuż. Il-bijodiversità teħtieġ ukoll finanzjament iddedikat u prevedibbli. Il-Kumitat għall-Ambjent huwa impenjat li jiżgura li l-baġit fit-tul li jmiss tal-UE jħejjina għall-prijoritajiet u l-isfidi tas-seklu 21.”

Kostas Bakoyannis (EL/PPE), President tal-Kummissjoni ENVE tal-KtR u Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Ateni qal: “Il-politika ta’ koeżjoni mhijiex kwistjoni sekondarja: huwa pilastru ewlieni ta’ Ewropa aktar b’saħħitha, aktar magħquda u aktar kompetittiva. Hekk kif in-negozjati dwar il-baġit fit-tul li jmiss tal-UE jidħlu f’fażi deċiżiva, irridu nkunu ċari: it-tnaqqis tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni jdgħajjef il-kapaċità tal-Ewropa li tirrispondi għall-kriżi klimatika fejn huwa l-aktar importanti — fil-bliet, ir-reġjuni u l-komunitajiet tagħna. Irridu naraw baġit tal-UE li jipproteġi finanzjament robust għar-reġjuni u l-bliet, jiżgura rwol reali għall-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-Pjani ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali, u jippreserva appoġġ iddedikat għal azzjoni klimatika u ambjentali qrib iċ-ċittadini.”

Aktar informazzjoni

• Ara mill-ġdid il-laqgħa ENVI-ENVE
• Ritratti tal-laqgħa ENVI-ENVE
• Rapport annwali dwar l-Istat tar-Reġjuni u l-Bliet fl-UE
• Studju dwar Lil hinn minn LIFE: Finanzjament tal-prijoritajiet klimatiċi, enerġetiċi u ambjentali fil-QFP il-ġdid

Kuntatt

Lauri Ouvinen
tel. +32473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu