Buiséad fadtéarmach an Aontais 2028-34: Cáineann ceannaireacht CnaR an t-athnáisiúnú ollmhór agus an bonn a bhaint den bheartas comhtháthaithe trí ‘Mórphleananna Náisiúnta’

Agus í ag trácht ar an togra le haghaidh bhuiséad fadtéarmach an Aontais Eorpaigh 2028-2034, an Creat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI), a nocht an Coimisiún Eorpach an 16 Iúil,dúirt Kata Tüttő, Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún: “Taréis míonna de rúndacht gan údar, tá togra casta agus deighilteach curthai láthair ag an gCoimisiún Eorpach a chuireann ról na réigiún agus na gcathracha sa tionscadalEorpach i mbaol. Níl aon ráthaíocht ann go rachaidh infheistíochtaí comhtháthaithe chun tairbhe do na réigiúin uile, níl aon fhoráil dhlíthiúil ann chun rannpháirtíocht na réigiún i mbainistiú cistí a shainiú, níl aon toilteanas ag an gCoimisiún measúnú agusfaireachán adhéanamh ar thioncharna n-infheistíochtaí ar an leibhéal réigiúnach agus áitiúil. Iscosúil gurb é tosaíocht an Choimisiúin an sciar de bhuiséad an Aontais atá faoinarialúdíreach a mhéadúagussolúbthachtiomlán Membe r Statemaidir leis nacistí eilea laghdúag an am céanna. Ar an gcaoi sin, cuireann séisteach ar angcaidreamh tromchúiseachatá aige le réigiúin, rud a thugann suas comhar luachmhar a chuidigh go dtí seole cuspóirí fadtéarmacha an Aontais a bhaintamachar an láthair. Másrud é gurbh é an simpliú ansprioc, ní dhéananncruthú 'Monster National Plans' lena gcomhtháthaítear cistí comhtháthaithe,talmhaíochtaagus imirce – lena ndéantar a gcuspóirfaoi seach a dhícheangal ó chritéir leithdháilte agus ó shocruithe rialachais – simpliú ar bhealach ar bith ar a lucht bainistíochta ná aran sos do thairbhithe. Ní dhéanann sé ach ant-ábhar imní atáag an gCoimisiún ka shimpliú, rud a chuirfeadh dallamullóg ar riachtanais agus ar dhúshláin na réigiúnagus na gcathracha. Tá sé ríthábhachtach anois go ndéanfadh Parlaimint na hEorpa agus na Ballstáit idirghabháil chun an togra a athrú go domhain, rud a d’fhágfadh go bhféadfaí réigiúin agus cathracha a chuimsiú agus gan iad a chur ar leataobh.’   

Seo mar a labhair Sari Rautio (FI/PPE), Comhalta de Chomhairle Cathrach chathair Hämeenlinna na Fionlainne agus rapóirtéir CnaR maidir le CAI tar éis 2027: “Is ionann an togra ón gCoimisiún agus athrú ó bhonn ón Eoraip a gcreidimid inti – athrú a chuireann daoine, cathracha agus réigiúin i gcroílár an togra. Trí bhainistiú cistí a lárú trí Phleananna Náisiúnta Aonair agus trí chláir réigiúnacha taobhlíneacha, tá an baol ann go gcuirfear guthanna na ndaoine is gaire dár saoránaigh ina dtost leis an togra seo. Ní féidir linn Aontas athléimneach iomaíoch comhtháite a thógáil trínár gcúl a thabhairt ar rialachas il-leibhéil agus ar eolas áitiúil. Bhí ceachtanna na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta soiléir: gan rannpháirtíocht ghníomhach na n-údarás áitiúil agus réigiúnach, ní éiríonn le hinfheistíocht an Aontais ar an láthair. Cé go n-aithníonn mé go dtugann an Coimisiún aghaidh ar phríomhthosaíochtaí nua, mar rapóirtéir CnaR, iarraim ar na comhreachtóirí fíorphrionsabal comhpháirtíochta a athbhunú, coimhdeacht a chaomhnú, agus a áirithiú nach bhfágfar aon réigiún de chuid an Aontais ar lár i mbuiséad an Aontais tar éis 2027. Ní mór an comhtháthú agus an t-iomaíochas a bheith fite fuaite ina chéile - agus níor cheart iad a chur i gcoinne gach ceann acu faoi mantra an tsimplithe. Dá bhrí sin, diúltaímid freisin d’iarracht an Choimisiúin laghdú suntasach a dhéanamh ar an gcistiú atá tiomnaithe don chomhtháthú agus don talmhaíocht agus don fhorbairt tuaithe, rud a mbeadh tionchar diúltach mór aige ar ár réigiúin, ar ár gcathracha agus ar ár sráidbhailte. Ní féidir robáil a dhéanamh ar Pheadar (comhtháthú agus talmhaíocht) chun Pól a íoc (na tosaíochtaí nua ar leibhéal an AE). Táimid tiomanta an togra ón gCoimisiún Eorpach a fheabhsú trí oibriú i gcomhar lenár gcomhpháirtithe institiúideacha. Tá buiséad fadtéarmach tuillte ag an Aontas atá bunaithe ar spriocanna agus luachanna soiléire coiteanna.”  

Cúlra

• In éineacht leis na príomhchomhlachais Eorpacha cathracha agus réigiún, is comhpháirtí bunaidh é CnaR den Chomhghuaillíocht um Chomhtháthú (#CohesionAlliance), den chomhghuaillíocht is mó ar fud an Aontais d’ionadaithe cathracha agus réigiún, de chomhpháirtithe sóisialta agus de chomhlachais na sochaí sibhialta a mholann an comhtháthú mar phríomhchuspóir do bheartais agus d’infheistíochtaí uile an Aontais, agus do Bheartas Comhtháthaithe neartaithe tar éis 2027. 

• I mí na Bealtaine, ghlac CnaR rún d’aon toil maidir le buiséad fadtéarmach an Aontais tar éis 2027. Tugadh rabhadh sa téacs nach féidir ach le hinfheistíocht dhíláraithe fhadtéarmach dul i ngleic leis na dúshláin atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo san Eoraip. 

• Bhí Sari Rautio ina chomhalta freisin den ghrúpa speisialtóirí ardleibhéil maidir le todhchaí an Bheartais Chomhtháthaithe a bhunaigh an Coimisiún Eorpach in 2023. Cuireadh tuarascáil chríochnaitheach an ghrúpa i láthair i mí Feabhra 2024. Táthar ag súil go nglacfar an tuairim maidir leis an gcéad CAI eile a dhréachtaigh Bn. Rautio ag an gcéad seisiún iomlánach de CnaR in 2026. 

Teagmháil

Matteo Miglietta
Teil. +32 470895382
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu