Cathracha agus Réigiúin an Aontais Eorpaigh ag COP29: Flash report 13 & 14 Samhain

Fáilte chuig an dara heagrán de COP Chronicles, rud a thugann an nuacht is déanaí duit ar COP29 ó Baku, an Asarbaiseáin.

Ní raibh an tríú agus an ceathrú lá de COP29 níos lú ná mar a bhí ag tús na comhdhála. Agus an Cruinniú Mullaigh Domhanda maidir le Gníomhú ar son na hAeráide (WCAS) ag teacht chun deiridh, ghlac Uachtarán CnaR páirt i bhfreagairt thoghlach LGMA ar an gCruinniú Mullaigh agus in imeacht ardleibhéil oifigiúil WCAS maidir le huirbiú agus gníomhú il-leibhéil ar son na haeráide. Na laethanta seo, bhí plé ann maidir le comhar treisithe idir CnaR agus líonraí fonáisiúnta éagsúla chun guth na rialtas áitiúil agus réigiúnach ar an leibhéal domhanda a mhéadú. Bhí toscaireacht CnaR rannpháirteach freisin sa phlé le hidirbheartaithe an Aontais agus san iliomad plé painéil, lena n-áirítear maidir le réitigh nuálacha don iompar agus d’earnáil na tógála chomh maith le ról na gcathracha beaga maidir leis na spriocanna aeráide a bhaint amach.

Freagairt ThoghcheantarLGMA ar an gCruinniú Mullaigh Domhanda maidir le Gníomhú ar son na hAeráide. Tráth cinniúnach é an Cruinniú Mullaigh Domhanda maidir le Gníomhú ar son na hAeráide (WCAS) le linn COPanna agus gealltanais nua aeráide á bhfógairt ag ceannairí domhanda agus pleananna gníomhaíochta náisiúnta á gcur i láthair acu. Chun freagairt dó sin, d’eagraigh Toghlach an LGMA imeacht ardleibhéil inar tháinig ceannairí áitiúla le chéile. Leag Uachtarán CnaR, Vasco Alves Cordeiro, béim ar an ngá atá ann go gcuirfeadh ceannairí domhanda spriocanna uaillmhianacha chun cinn a mbeidh acmhainní suntasacha do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha mar thaca leo. D’iarr sé go gcuirfí na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha san áireamh agus Rannchuidithe nua arna gCinneadh go Náisiúnta (NDCanna) á ndréachtú, á maoiniú agus á gcur chun feidhme roimh COP30 sa Bhrasaíl. Labhair Uachtarán CnaR in éineacht le Yuriko Koike, Gobharnóir Thóiceo, Ekrem İmamoğlu, Méara Iostanbúl agus Erion Veliaj, Méara Thiorána.

Imeacht ar an imeallde chuid WCAS maidir leis an uirbiú – Uachtaránachtaí COP lena dtabharfar cathracha, an t-uirbiú agus an gníomhú il-leibhéil ar son na haeráide i gcroílár an chláir oibre aeráide. D’fhreastail toscaireachtCnaR ar an aon imeacht oifigiúil eile de chuid WCAS inar díríodh ar an uirbiú agus ar ghníomhú il-leibhéil ar son na haeráide. Le linn a óráide, ghabh Uachtarán CnaR buíochas le hUachtaránacht COP29 agus le hUachtaránacht nua na Brasaíle as Comhghuaillíocht Leanúnachais COP Baku a bhunú. Leag sé béim ar an ngá atá ann go seasfaidh na Páirtithe le prionsabail Chomhghuaillíocht na bliana seo caite um Chomhpháirtíochtaí Il-Uaillmhéine Ard-Uaillmhéine (CHAMP) agus go dtógfaidh siad orthu agus go n-áiritheoidh siad comhleanúnachas idir tionscnaimh a bhí ann roimhe seo agus tionscnaimh a bheidh ann amach anseo. Ina theannta sin, d’iarr sé ar na Páirtithe sprioc uaillmhianach nua dhomhanda maidir le maoiniú don aeráid a ghlacadh lena gcuirfear ar chumas na n-údarás áitiúil agus réigiúnach rochtain dhíreach a bheith acu ar mhaoiniú don troid i gcoinne an athraithe aeráide, lena n-áirítear foinsí príobháideacha cistiúcháin. Labhair an tUachtarán in éineacht le Yuriko Koike, Gobharnóir Thóiceo, Maimunah Sharif, Méara Kuala Lumpur agus Helder Barbalho, Gobharnóir stát Pará. 

GníomhaíochtÁitiúil, Spriocanna Domhanda – Tacaíocht na Náisiún Aontaithe do Chathracha sna NDCanna. Ghlac Uachtarán CnaR páirt in imeacht a d’eagraigh UN-Habitat chun plé a dhéanamh ar riachtanais uirbeacha in NDCanna agus ar an gcaoi a bhféadfadh gníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe rannchuidiú le peirspictíochtaí uirbeacha iontu a neartú. Thug sé chun suntais gur spreag iarrachtaí comhchoiteanna le blianta beaga anuas dul chun cinn suntasach maidir le cuimsiú na n-údarás áitiúil agus réigiúnach ar an leibhéal domhanda. Leag sé béim ar an ngá atá ann go gcomhoibreodh rialtais náisiúnta go dlúth le rialtais fhonáisiúnta chun NDCanna nua a fhorbairt ag COP30. Labhair sé in éineacht le Benoit Charette, Aire Comhshaoil Québec, agus Tatiana Molcean, Rúnaí Feidhmiúcháin Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip.

Cruinniú le Líonraí na gCathracha agus na Réigiún. Bhuail toscaireacht Choiste na Réigiún agus Ard-Rúnaí Choiste na Réigiún, Ptr Blížkovský, le hionadaithe ó líonraí domhanda, eadhon ICLEI, Regions4, Climate-KIC agus UNEP. Deis a bhí sa chruinniú athbhreithniú a dhéanamh ar an gcomhoibriú agus plé a dhéanamh ar bhealaí chun cinn i dtreo 2030. Ba dhíol sásaimh d’Ardrúnaí CnaR na garspriocanna suntasacha a baineadh amach le blianta beaga anuas agus chuir sé in iúl gur díol sásaimh dó na comhpháirtíochtaí láidre a bunaíodh i measc rannpháirtithe an chruinnithe, a cuireadh ar bhonn foirmiúil i gcomhphleananna gníomhaíochta. Ag féachaint chun cinn ar COP30, leag na rannpháirtithe béim ar a dtoilteanas feabhas a chur ar an gcomhar chun guth thoghlach LGMA a mhéadú.

Ceannairí áitiúlana hEorpa ag bualadh le hidirbheartaithe an Aontais. Bhuail Vincent Chauvet (FR/Renew Europe) agus Niina Ratilainen (FI/Na Glasaigh) le Jan Dusík, Leas-Ardstiúrthóir AS CLIMA. Fuair siad an t-eolas is déanaí faoin gcaibidlíocht agus scrúdaigh siad conas is féidir leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannchuidiú le COP rathúil a bhaint amach agus bearta a chur chun feidhme laistigh de réigiúin agus de chathracha. I mí Dheireadh Fómhair, leagadh béim arís igConclúidí an Aontais maidir le COP29ar cheannaireacht na n-údarás áitiúil agus réigiúnach agus ar a thábhachtaí atá sé rialachas il-leibhéil a neartú sa bheartas aeráide: go mbeidh rath ar réigiúin na hEorpa, ós rud é go meastar, dá bhrí sin, go leagfaidh idirbheartaithe an Aontais béim ar an tsaincheist sin ag an mbord caibidlíochta.

Ag an bhFóram um Nuálaíocht Inbhuanaithe, leag Juraj Droba (SK/ECR) béim ar thionscnaimh agus infheistíochtaí sonracha atá á ndéanamh ag réigiún Féinrialaitheach na Bratasláive chun a chóras iompair phoiblí réigiúnach a uasghrádú agus ar na bacainní a sainaithníodh sa phróiseas. GhlacJoško Klisović (HR/PSE) páirt i bpainéal eile maidir le cathracha cliste inbhuanaithe, agus d’athdhearbhaigh sé gur féidir le comhar trasearnála feabhsaithe agus úsáid teicneolaíochtaí digiteacha sa phleanáil uirbeach cuidiú le hastaíochtaí ó thionscail atá dian ar charbón a laghdú.

TionólGinearálta na Comhghuaillíochta Under2. GhlacAndries Gryffroy (BE/EA) páirt i gcruinniú bliantúil an líonra le príomhchomhaltaí stáit agus rialtais réigiúnaigh. D’iarr na rannpháirtithe ar na rialtais náisiúnta oibriú leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus le gnólachtaí chun NDCanna níos fearr, níos in-infheistithe agus níos uaillmhianaí a chur isteach faoin spriocdháta i mí Feabhra 2025. D’iarr siad freisin go mbeadh maoiniú éifeachtach inrochtana ann don troid i gcoinne an athraithe aeráide, faoi threoir sprioc nua an mhaoinithe dhomhanda agus go ndéanfaí gníomhaíocht nithiúil láithreach i réimsí amhail fuinneamh, iompar agus tionsclaíocht.

Gníomhaíochtaí Il-Leibhéil ar son na hAeráide agus NDCanna achomhtháthú leis an gCiste Aeráide Áitiúil. Ag an imeacht sin a reáchtáladh ag Pailliún na Cóiré, breathnaíodh ar iarrachtaí na n-údarás áitiúil agus réigiúnach astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus ar na tairbhí gaolmhara don fhorbairt inbhuanaithe, don fhorbairt eacnamaíoch agus do rannpháirtíocht an phobail. ShaibhrighVincent Chauvet an plé trí ról chathracha beaga na hEorpa a chur i láthair maidir leis na NDCanna a bhaint amach agus léargas a thabhairt ar a thaithí mar Mhéara Autun.

Ceannaireacht na Stát agus na Réigiún imbéal forbartha maidir le Maoiniú don Aeráid. Ag an ócáid seo a d'eagraigh Rialtas na hAlban, labhair Juraj Droba faoin gcaoi a bhfuil réigiún na Bratasláive ag úsáid réitigh nuálacha airgeadais chun gníomhú ar son na haeráide a chur chun cinn. Thairis sin, leag sé béim ar roinnt gníomhaíochtaí a d’fhéadfadh rialtais náisiúnta a dhéanamh chun glacadh samhlacha nua airgeadais do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a éascú.

Ina cháil mar Ambasadóir an Chomhshocraithe Aeráide in CnaR, ghlac Vincent Chauvet páirt i seisiún faisnéise do phobal an Chomhshocraithe Aeráide Eorpaighin éineacht le Dimitrios Zevgolis, Ceann an Aonaid um Ghnóthaí Iltaobhacha in AS CLIMA. Is éard atá sa Chomhshocrú Aeráide Eorpach gluaiseacht daoine atá aontaithe ar son na cúise coitinne chun Eoraip níos inbhuanaithe a thógáil. Tugann sé daoine aonair, pobail agus eagraíochtaí le chéile chun dul i ngleic leis an athrú aeráide agus chun dul in oiriúint dá thionchair dhosheachanta.

Chuaigh Vincent Chauvet i mbun plé déthaobhach freisin le hionadaí ón Institut de la Francophonie pour le Développement durable chun cur chun feidhme éifeachtach na gníomhaíochta ar son na haeráide a phlé i rialtais fhonáisiúnta na 88 mBallstát agus rialtais La Francophonie

Glac turas amhairc lenár ngailearaí grianghraf COP29 agus lenár mBlag Beo!

Faisnéis chúlra:

• Tairseach gréasáin COP29
• Toscaireacht CnaR chuig COP29 agus teachtaireachtaí polaitiúla
• Páipéar seasaimh LGMA do COP2
• Dea-chleachtaisChoiste naRéigiún
• Anar an Leibhéal Áitiúil