L-ebda ġenerazzjoni ma għandha titħalla lura u l-ebda territorju ma għandu jitħalla barra mill-mappa tal-Boxxla Kulturali tal-Ewropa

Il-mexxejja lokali u reġjonali qablu li l-Ewropa jeħtieġ li żżid il-ġustizzja interġenerazzjonali u enfasizzaw li l-istrateġija kulturali tal-UE jeħtieġ li taqdi lill-komunitajiet lokali.

Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) kellu dibattitu fis-sessjoni plenarja tiegħu ma’ Glenn Micallef, Kummissarju Ewropew għall-Ekwità Interġenerazzjonali, iż-Żgħażagħ, il-Kultura u l-Isport, fit-13 ta’ Ottubru. Id-dibattitu ffoka fuq il-ħtieġa ta’ ġustizzja interġenerazzjonali, u li l-istrateġija kulturali tal-UE tkun ibbażata fuq l-implimentazzjoni territorjali, il-governanza f’diversi livelli u finanzjament aktar b’saħħtu u aktar prevedibbli.

Ir-reġjuni u l-bliet laqgħu l-“Boxxla għall-Kultura tal-Ewropa” u r-rwol ewlieni li tagħtihom fl-implimentazzjoni tagħha. Madankollu, l-Opinjoni dwar il-“Boxxla Kulturali”, abbozzata minn Tanya Hristova (BG/PPE), Sindku tal-Muniċipalità ta’ Gabrovo, tenfasizza tħassib dwar iż-żieda fiċ-ċentralizzazzjoni tal-finanzjament fi ħdan il-qafas finanzjarju pluriennali futur u l-pjani ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali, u tenfasizza l-ħtieġa li jiġi ssalvagwardjat il-finanzjament kulturali deċentralizzat u aċċessibbli territorjalment. Huwa jappella għal bidla lil hinn minn appoġġ frammentat għal proġetti fuq terminu qasir lejn strumenti pluriennali, flessibbli u fuq skala żgħira aċċessibbli għal atturi kulturali iżgħar, inkluż f’żoni rurali, tal-fruntieri u demografikament vulnerabbli.

Ben pubbliku strateġiku, mhux politika settorjali

Il-KtR jargumenta li l-kultura u l-wirt kulturali għandhom jiġu rikonoxxuti bħala beni pubbliċi strateġiċi li jikkontribwixxu għad-demokrazija, is-sostenibbiltà, il-kompetittività u l-koeżjoni soċjali u territorjali. Jirrimarka wkoll li l-kultura għadha mhijiex riflessa biżżejjed fl-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU. Il-membri jinsistu li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jitqiesu bħala msieħba strateġiċi u kokreaturi aktar milli sempliċiment bħala aġenti tal-konsenja. Huma jitolbu lill-Kummissjoni Ewropea tivvaluta b’mod sistematiku l-impatt territorjali ta’ inizjattivi kulturali u strumenti ta’ finanzjament futuri tal-UE.

Il-mexxejja lokali u reġjonali jqisu li l-investiment fil-kultura huwa wkoll investiment fid-difiża u t-tisħiħ tad-demokrazija fl-Ewropa. L-Opinjoni tiddeskrivi l-postijiet kulturali, is-siti ta’ wirt u l-attivitajiet kulturali parteċipattivi bħala infrastruttura demokratika lokali essenzjali, b’mod partikolari f’żoni rurali, remoti u żvantaġġati. Il-membri jenfasizzaw ukoll l-importanza li tiġi żgurata l-parteċipazzjoni tal-minoranzi nazzjonali, etniċi u lingwistiċi fil-ħajja kulturali.

Il-bliet u r-reġjuni jħeġġu lill-istituzzjonijiet tal-UE jiżguraw sinerġiji prattiċi bejn il-Boxxla Kulturali u t-Tarka Ewropea għad-Demokrazija. Huma jilqgħu wkoll id-Dikjarazzjoni Konġunta “Ewropa għall-Kultura – Kultura għall-Ewropa” adottata mill-Istati Membri tal-UE, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea f’Ġunju 2026, li tissuġġerixxi li tiġi approvata mill-KtR u mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ukoll.

Il-KtR qed ifittex ukoll regoli ċari dwar l-attribuzzjoni, il-liċenzjar u r-remunerazzjoni fl-oqfsa ta’ governanza għall-intelliġenza artifiċjali (IA), sabiex l-artisti u s-setturi kulturali u kreattivi jżommu kontroll sinifikanti fuq kif ix-xogħlijiet tagħhom jintużaw u jiġu rikonoxxuti. L-Opinjoni żżid li ekosistemi kulturali reżiljenti jeħtieġu kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti, remunerazzjoni u protezzjoni soċjali għall-professjonisti kulturali.

Il-Wegħda għal Ekwità Interġenerazzjonali

Fid-dibattitu, il-Kummissarju Micallef nieda l-inizjattiva “Voices of the Future”, sejħa għal tfassil ta’ politika ġust, biex jiġu żgurati opportunitajiet ġusti u biex jinbnew postijiet ġusti. Flimkien mal-President tal-KtR Kata Tüttő, il-Kummissarju stiednet lill-membri biex isiru alleati fil-kisba ta’ dan billi ffirmaw il-Wegħda dwar l-Ekwità Interġenerazzjonali li għadha kif inħolqot.

Il-wegħda ssegwi l-Istrateġija tal-UE dwar l-Ekwità Interġenerazzjonali adottata fil-5 ta’ Marzu 2026, u tibni fuq l-Opinjoni korrispondenti tal-KtR adottata fl-2025 (Tine Radinja/Ħodor+Pro), filwaqt li tirrikonoxxi li fejn jgħixu n-nies tinfluwenza b’mod qawwi l-opportunitajiet tagħhom u li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma essenzjali biex titwettaq azzjoni mmirata u bbażata fuq il-post. Huwa jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jadottaw approċċ li jħares ’il quddiem għat-tfassil tal-politika, jikkunsidraw l-effetti fit-tul fuq il-ġenerazzjonijiet futuri, u jsaħħu l-kooperazzjoni u s-solidarjetà bejn il-gruppi ta’ età. L-impenji tagħha jinkludu l-appoġġ għal mudelli innovattivi ta’ akkomodazzjoni, it-tisħiħ tal-iżvilupp sostenibbli, it-titjib tal-aċċess għas-servizzi tas-saħħa u tal-kura u l-involviment tal-ġenerazzjonijiet kollha fi prattiki strutturati ta’ parteċipazzjoni demokratika.

Bl-iffirmar tal-Wegħda, il-mexxejja lokali u reġjonali jieħdu impenn viżibbli biex din l-ambizzjoni tinbidel fil-prattika: il-promozzjoni ta’ tfassil ta’ politika ġust, opportunitajiet ġusti u postijiet ġusti, l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi ċentrali fit-tkissir taċ-ċikli ta’ żvantaġġ interġenerazzjonali filwaqt li jibnu l-pedamenti biex il-ġenerazzjonijiet futuri jirnexxu.

Kapitali Ewropej tal-Kultura 2027

Is-sessjoni plenarja xeħtet dawl ukoll fuq Liepāja (il-Latvja) u Évora (il-Portugall), il-Kapitali Ewropej tal-Kultura għall-2027. Gunārs Ansiņš, Kunsillier tal-Kunsill tal-Belt ta’ Liepāja, u Carlos Zorrinho, Sindku ta’ Évora, ippreżentaw l-ideat ċentrali wara s-sena tal-Kapitali Ewropea tal-Kultura fil-bliet tagħhom.

Kwotazzjonijiet

Kata Tüttő, President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni: “Illum, il-Kummissarju Micallef għażel il-Plenarja tagħna biex iniedi l-wegħdiet għall-ġustizzja interġenerazzjonali, segwitu dirett għall-Opinjoni li adottajna dwar dan is-suġġett stess fl-2025. Billi niffirmaw dawn il-wegħdiet, naffermaw mill-ġdid l-impenn tagħna li nibnu futur aktar ġust għall-ġenerazzjonijiet kollha. Aħna nimpenjaw ruħna għal ippjanar fit-tul, żvilupp sostenibbli u servizzi pubbliċi ta’ kwalità, u rridu wkoll niżguraw l-aċċess tal-ġenerazzjonijiet kollha f’attivitajiet kulturali sinifikanti u inklużivi. Il-Kapitali tal-Kultura u l-Boxxla Kulturali li poġġew fiċ-ċentru tal-attenzjoni l-iskambji tagħna llum juru t-triq, se nibqgħu fit-triq!”

Glenn Micallef, il-Kummissarju Ewropew għall-Ekwità Interġenerazzjonali, iż-Żgħażagħ, il-Kultura u l-Isport: "Wara li esperjenzajt lil Valletta 2018, naf il-kburija u l-possibbiltajiet li tista' ġġib magħha Kapitali Ewropea tal-Kultura. Hekk kif Liepāja u Évora qed iħejju għall-2027, l-ambizzjoni tagħna hija li ngħinu lill-bliet jibnu legat li jdum: l-ispazji għall-kultura, l-opportunitajiet għall-artisti u l-komunitajiet lokali tqarrbu aktar lejn xulxin, għall-benefiċċju tan-nies illum u tal-ġenerazzjonijiet li ġejjin.”

Tanya Hristova (BG/PPE), Sindku tal-Muniċipalità ta’ Gabrovo u relatur: “Il-Boxxla Kulturali ġustament tirrikonoxxi l-kultura bħala pedament tal-identità, il-valuri demokratiċi u l-prosperità tal-Ewropa. L-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni titlob li din l-ambizzjoni kondiviża tissarraf f’riżultati tanġibbli fit-territorji kollha, bl-awtoritajiet lokali u reġjonali rikonoxxuti bis-sħiħ bħala msieħba fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki kulturali. Billi niżguraw opportunitajiet indaqs għall-parteċipazzjoni kulturali u investiment sostnut u aċċessibbli, nistgħu nsaħħu d-diversità kulturali tal-Ewropa, insaħħu l-koeżjoni soċjali u nagħtu s-setgħa lill-komunitajiet biex isawru l-futur tagħhom stess.”

L-isfond

• Tħabbira tal-istampa tal-KE fit-13/10 dwar it-tnedija tal-Wegħda għall-ġustizzja interġenerazzjonali (żid link asap it-tħabbira pubblika)

• Adottata mill-Kummissjoni Ewropea fit-12 ta’ Novembru 2025, il-Boxxla Kulturali għall-Ewropa hija qafas strateġiku mfassal biex jintegra l-kultura fit-tfassil tal-politika tal-Unjoni Ewropea.

• Dikjarazzjoni Konġunta “Ewropa għall-Kultura – Kultura għall-Ewropa”.

Kuntatt

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu