Tá tuilleadh tacaíochta iarrtha ag na réigiúin chun aghaidh a thabhairt ar an éigeandáil aeráide ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal domhanda

Tar éis na dtuilte sa Spáinn inar maraíodh níos mó ná 200 duine agus tubaistí aeráide eile a rinne damáiste suntasach ar fud na hEorpa le míonna beaga anuas, leag ceannairí áitiúla agus réigiúnacha béim ar a thábhachtaí atá cistí an bheartais chomhtháthaithe chun borradh a chur faoin athléimneacht agus chun bearta oiriúnaithe a fhorbairt ar an leibhéal áitiúil. Ina theannta sin, agus an chaibidlíocht ag comhdháil COP29 maidir leis an aeráid ag druidim chun deiridh, d’áitigh comhaltaí Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) go mbeadh toradh uaillmhianach ann lena n-áiritheofaí tacaíocht don ghníomhú ar son na haeráide go háitiúil agus ar fud an domhain.

Cuireadh tús le seisiún iomlánachCnaR inniu le nóiméad ciúnais d’íospartaigh na dtuilte sa Spáinn, agus le ráitis ó uachtaráin réigiúin Valencia, Castilla-La Mancha, na hAndalúise agus na Catalóine is mó a ndearna na tuilte difear dóibh. Leag a n-idirghabhálacha béim ar an ngá atá le feabhas a chur ar an gcomhordú idir leibhéil éagsúla rialtais agus d’áitigh siad go dtabharfadh an tAontas níos mó tacaíochta do na daoine agus do na críocha atá buailte, agus do réigiúin agus do chathracha eile chun borradh a chur faoina n-athléimneacht i gcoinne thionchair mharfacha an athraithe aeráide.

Déardaoin, glacfaidh CnaR rún práinneach maidir le Tacaíocht Éigeandála Réigiúnach don Atógáil (RESTORE) agus bearta CETFT chun cabhrú leis na Ballstáit atá thíos le tubaistí nádúrtha. Iarrann sé ar an gCoimisiún Eorpach fíoracmhainní breise a mholadh go práinneach do na réigiúin atá buailte, agus níos mó acmhainní a leithdháileadh chun ullmhacht agus athléimneacht na réigiún agus na mbardas a threisiú sa chéad bhuiséad ilbhliantúil eile de chuid an Aontais.

Chuir an tUachtarán Vasco Alves Cordeiro, a bhí i gceannas ar thoscaireacht CnaR chuig COP29 in Baku an tseachtain seo caite, a dhlúthpháirtíocht in iúl le híospartaigh na tragóide sa Spáinn agus chuir sé i bhfios go láidir gur cheart tús áite a thabhairt dár ngníomhaíocht don ullmhacht chun déileáil leis an ngéarchéim aeráide. Labhair na Feisirí a d’fhreastail ar COP29 ag an seisiún iomlánach, agus rinne Uachtarán na hAndalúise Juan Manuel Moreno Bonilla (ES/PPE) idirghabháil go díreach ó Baku. Roimh laethanta ríthábhachtacha deiridh na caibidlíochta agus le roinnt rialtas náisiúnta ag bagairt tarraingt siar ó Chomhaontú Pháras, mheabhraigh an toscaireacht a thábhachtaí atá na rialtais áitiúla agus réigiúnacha sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide agus d’iarr sí maoiniú leordhóthanach a áirithiú dóibh ar an leibhéal domhanda.

Ghlactionól réigiúin agus chathracha an Aontais moltaí nua freisin maidir le beartas aeráide an Aontais a athnuachan. Sa tuairim a d’ullmhaigh Markku Markkula (FI/PPE), Uachtarán Réigiún Heilsincí, iarrtar ar an gCoimisiún Eorpach nua claochlú córasach a stiúradh ina mbeidh ról ceannasach ag cathracha agus ag réigiúin maidir le dlús a chur leis an nuálaíocht, saoránaigh a spreagadh le haghaidh athraithe agus nósanna inbhuanaithe táirgthe agus tomhaltais a chur chun cinn. Cuireann sí i bhfios go láidir freisin an gá atá le sásraí nua a bhunú chun infheistíocht phríobháideach shuntasach a shlógadh agus chun feabhas a chur ar éifeachtacht chistiú comhtháthaithe agus T&F an Aontais maidir le tacú le tionscnaimh aeráide don mhaolú agus don oiriúnú araon.

Sleachta athfhriotail:

Vasco Alves Cordeiro,Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún agus Comhalta de Thionól Réigiún Féinrialaitheach na nAsór: ‘Is meabhrú tragóideach é an tubaiste nádúrtha is measa a bhuail an Spáinn le céad bliain anuas ar an dúshlán a bhaineann leis an ngéarchéim aeráide dúinn go léir. Is iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha is gaire dár saoránaigh, agus is sinne na chéad údaráis a fhreagraíonn ar éigeandálaí. Ag COP29, rinne Coiste na Réigiún ról na rialtas fonáisiúnta i bhforbairt agus i gcur chun feidhme an bheartais aeráide a ghiaráil, rud a chuir an t-oiriúnú don athrú aeráide i lár an aonaigh, mar is eol dúinn gur cheart don ullmhacht chun dul i ngleic leis an ngéarchéim aeráide a bheith ar thús cadhnaíochta inár ngníomhaíocht.’

Carlos Mazón Guixot (ES/PPE), Uachtarán Réigiún Féinrialaitheach Valencia: "Bhí réigiún Valencia thíos le ceann de na tubaistí nádúrtha is measa a bhí ar eolas ag an Spáinn le linn a staire is déanaí. Níl aon rogha eile ann seachas an dlúthpháirtíocht a bhí mar chuid den tionscadal Eorpach ó cuireadh tús leis. Ní féidir le muintir chúige Valencia a bheith ina n-aonar i láthair na huaire: ní mór dóibh tús a chur le torthaí ár gcinntí agus ár ngníomhaíochtaí a fheiceáil a luaithe is féidir. Thar aon ní eile, ní mór an chinnteacht agus an ráthaíocht a bheith acu nach bhfágfaidh an Eoraip faoina gcinniúint iad.”

Emiliano García-Page (ES/PSE), Uachtarán Castilla-La Mancha: “D’fhéadfadh tubaistí aeráide a bheith ina n-íospartaigh dúinn go léir. Rud a d'fhéadfadh a bheith cosúil anois le glao ó dhuine atá ag fulaingt is ea machnamh comhchoiteann ar an méid a d'fhéadfadh tarlú don Eoraip ina hiomláine, nó d'aon duine againn. Táimid ag lorg cabhrach agus dlúthpháirtíochta. Agus machnamh á dhéanamh ar sholúbthacht na gcistí comhtháthaithe agus NextGenerationEU, ba cheart go bhféadfaí sásraí tapa i gcoinne éigeandálaí a bhunú. Tá ciste teagmhasach Eorpach ann nach mór a chur i bhfeidhm, ach tá gá le sásraí eile freisin.’

Juan Manuel Moreno Bonilla (ES/PPE), Uachtarán na hAndalúise agus comhalta de thoscaireacht CnaR chuig COP29 (idirghabháil dhíreach ó Baku): ‘Tá na héigeandálaí a eascraíonn as an athrú aeráide dian agus is minic a tharlaíonn siad, agus tá a n-éifeachtaí tragóideach.  Is gá cumas na réigiún gníomhú, a n-inniúlachtaí agus a leithdháiltí airgeadais a neartú, chun níos mó tacaíochta a thabhairt dóibh agus chun iad a dhéanamh níos athléimní i gcoinne na rioscaí. Mar sin féin, ní mór an gealltanas maidir le maolú a bheith daingean i gcónaí. Ní mór do níos mó rialtas náisiúnta páirt a thabhairt dá rialtais fhonáisiúnta i bpleananna gníomhaíochta aeráide roimh COP30 na bliana seo chugainn i mBelém na Brasaíle.’

Salvador Illa Roca (ES/PSE), Uachtarán na Catalóine: ‘Ní mór dúinn sásraí comhair a neartú idir riaracháin ar gach leibhéal chun dul i ngleic le héigeandálaí amhail na tuilte a tharla le déanaí sa Spáinn. Tá rún daingean ag an gCatalóin aghaidh a thabhairt ar an éigeandáil aeráide. Ní rogha é aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide, is é ár ndualgas é. Gach lá feicimid iarmhairtí tragóideacha na n-óráidí séantaíocha.”

Markku Markkula (FI/PPE), rapóirtéir na tuairime maidir le Todhchaí bheartas aeráide AE: spriocanna maolaithe agus dúshláin oiriúnaithe a ailíniú: ‘Is mó an géarghá atá le haeráidneodracht agus athléimneacht a bhaint amach ná ábhair imní a bhaineann leis an gcomhshaol; tá sé ríthábhachtach do bheocht an Aontais Eorpaigh, agus baineann sé le gach gné dár dtodhchaí — idir neart tionsclaíoch agus iomaíochas, neamhthuilleamaíocht, slándáil agus folláine shochaíoch. Cuimsíonn sé seo sláinte, fostaíocht, agus beartais uirbeacha agus tuaithe araon. Ní athrú de réir a chéile atá ag teastáil ón Aontas anois, ach claochlú sistéamach forleathan ar fud na hEorpa. Ní mór ceannaireacht nuálach il-leibhéil a bheith mar bhonn taca leis an aistriú sin, ceannaireacht a spreagann gach geallsealbhóir chun páirt a ghlacadh óna bpointe uathúil amhairc. Ní féidir é sin a bhaint amach ach amháin trí chomhar láidir poiblí-príobháideach sa taighde, san fhorbairt agus sa nuálaíocht, lena gcomhtháthaítear réitigh atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de agus bunaithe ar an dúlra.’

Tuilleadh eolais:

Ba iad na tuilte sa Spáinn ag deireadh mhí Dheireadh Fómhair ba chúis le bás 226 dhuine i réigiúin Valencia, Castilla-La Mancha agus na hAndalúise, agus 14 dhuine fós ar iarraidh. Ba é réigiún Valencia an réigiún ba mhó a bhí buailte le 216 bás. Rinne Uachtarán Valencia Carlos Mazón idirghabháil go cianda ó Valencia. D’fhreastail Uachtaráin Castilla-La Mancha agus na Catalóine ar an seisiún iomlánach sa Bhruiséil.

D’fhreastailan tUachtarán Cordeiro agus seisear comhaltaí eile ar chomhdháil aeráide COP29 in Baku an tseachtain seo caite. Sheol CnaR staidéarnua ann maidir le sásraí maoiniúcháin don oiriúnú don athrú aeráide ar an leibhéal áitiúil. Cuirtear moltaí i láthair ann maidir le bacainní atá roimh chathracha agus réigiúin a shárú chun rochtain a fháil ar mhaoiniú poiblí agus príobháideach araon le haghaidh oiriúnú don athrú aeráide. Níos luaithe inniu, rinne Uachtarán na hAndalúise, Juan Manuel Moreno Bonilla, ionadaíocht thar ceann CnaR ag an gcruinniú aireachta maidir leis an aeráid agus leis an uirbiú ag COP29.

Réigiúin agus cathracha an Aontais ag COP29:

· Flash report 15 & 16 Samhain

· Flash report 13 & 14 Samhain

· Flash report 11 & 12 Samhain

·Gailearaí na ngrianghraf: Toscaireacht CnaR ag COP29

·Blag beo COP29

·toscaireacht CnaR agus teachtaireachtaí polaitiúla chuig COP29 (bróisiúr)

Teagmháil:

Lauri Ouvinen
Teil. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu