L-awtoritajiet lokali u reġjonali jfittxu rwol ċentrali fit-twettiq tal-Patt tal-UE għall-Mediterran

L-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja tonora l-kooperazzjoni pubblika-privata Tuneżina bi premju għall-bidu ta’ negozju mediku.

Il-mexxejja lokali u reġjonali mill-UE u mill-pajjiżi msieħba tal-Mediterran appellaw għal rwol ċentrali fit-twettiq tal-Patt tal-UE għall-Mediterran, u argumentaw li s-suċċess tiegħu jiddependi fuq il-kisba ta’ riżultati tanġibbli għall-komunitajiet fir-reġjun kollu.

Is-sejħa tinsab f’rapport adottat fis-27 ta’ Ottubru mill-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) fis-sessjoni plenarja tagħha f’Tirana, l-Albanija. Ir-rapport ġie abbozzat minn Marie-Antoinette Maupertuis, President tal-Assemblea ta’ Korsika, u Jamal Abu Obeid, Sindku ta’ Greater Ramtha fil-Ġordan.

Il-plenarja kkonkludiet bil-preżentazzjoni tal-Premju ARLEM ta’ din is-sena għal Imprendituri Lokali Żgħażagħ fil-Mediterran lil negozju ġdid Tuneżin MedTech immexxi minn mara u appoġġjat minn awtorità lokali.

Mir-rikonoxximent għall-parteċipazzjoni

Il-Patt tal-UE għall-Mediterran, li tnieda f’Novembru 2025, jafda lill-ARLEM bil-kompitu li sservi bħala “kanal istituzzjonali ewlieni għall-kontributi reġjonali u lokali”. Fir-rapport tagħha bit-titolu “It-twettiq tal-Patt għall-Mediterran mal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali”, l-ARLEM tikteb li, mit-tnedija tal-Patt, ħadmet biex timmobilizza l-awtoritajiet lokali u reġjonali u ddaħħal l-esperjenza u l-prijoritajiet tagħhom fl-implimentazzjoni tal-Patt.

Ir-rapport tal-ARLEM jinnota wkoll progress importanti fil-governanza tal-Patt, inkluż rwol aktar dirett għall-ARLEM. Fl-istess ħin, huwa jargumenta li huma meħtieġa aktar sforzi biex jiġi żgurat li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti b’mod sistematiku fil-livelli kollha, inkluż permezz ta’ proċessi ta’ konsultazzjoni formali fil-livell nazzjonali u aċċess aktar b’saħħtu għall-finanzjament tal-UE, u b’mod partikolari fejn l-implimentazzjoni sseħħ fil-livell sottonazzjonali.

Fid-diskors speċjali tagħha bil-vidjo, il-Kummissarju Ewropew għall-Mediterran, Dubravka Šuica, enfasizzat ir-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Patt bl-għarfien u l-fehim tagħhom tal-ħtiġijiet u l-isfidi fil-prattika. B’rikonoxximent ta’ dan, is-Segretarjat tal-ARLEM ġie mistieden għal-laqgħat tal-grupp konġunt ta’ uffiċjali għolja li se jiddiskutu l-verżjoni li jmiss tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Patt.

Rwol aktar b’saħħtu għall-bliet u r-reġjuni

Ir-rapport tal-ARLEM isostni li l-Patt għall-Mediterran jirnexxi biss jekk jagħti riżultati konkreti għall-komunitajiet u r-reġjuni lokali. Ir-rapport iħeġġeġ ukoll lill-gvernijiet nazzjonali jimplimentaw punti fokali nazzjonali u kanali ta’ komunikazzjoni mal-muniċipalitajiet, u jitlob li l-Patt iqis fil-ħidma tiegħu l-karatteristiċi speċifiċi tal-gżejjer u r-reġjuni kostali.

Matul il-plenarja, l-ARLEM ippreżentat xi wħud mill-proġetti tagħha fuq il-post biex turi l-kontribut prattiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-prijoritajiet tal-Patt. Dawn ikopru oqsma li jvarjaw minn appoġġ għaż-żgħażagħ u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għat-tranżizzjoni ekoloġika u l-protezzjoni ċivili. Dawn il-proġetti jipprovdu eżempji għall-kooperazzjoni madwar il-Mediterran li jistgħu jidħlu fi Pjanijiet ta’ Azzjoni futuri tal-Patt, inkluż permezz tal-espansjoni tagħhom, ir-replikazzjoni tagħhom jew l-estensjoni tagħhom għal sħab addizzjonali.

Il-Premju ARLEM 2026

Ir-rebbieħ tat-8 edizzjoni konsekuttiva tal-Premju annwali tal-ARLEM għall-Imprendituri Lokali Żgħażagħ fil-Mediterran tħabbar fi tmiem is-sessjoni plenarja. Din is-sena, il-premju ngħata lil Nada Ghammem għan-negozju ġdid Tuneżin MedTech Bionic Soul, li tiddisinja u timmanifattura prostetiċi affordabbli lokalment għall-Afrika u l-Lvant Nofsani, u lill-awtorità lokali, Caisse des dépôts et consignations de Tunisie, li appoġġat l-impriża tagħha. Is-suċċess tal-kooperazzjoni ta spinta lill-impjiegi lokali.

Total ta’ 53 applikazzjoni minn 12-il pajjiż min-Nofsinhar tal-Mediterran ikkompetew għall-Premju ARLEM din is-sena. Ġew ippreżentati sebgħa u tletin applikazzjoni minn intraprendituri rġiel u 16 minn intraprendituri nisa.

Inħarsu ’l quddiem lejn l-2027

L-ARLEM qablet ukoll li tħejji rapport dwar “L-Inizjattiva Mediterranja l-ġdida għall-Ħiliet u l-Impjiegi taż-Żgħażagħ: Nisfruttaw l-opportunitajiet permezz ta’ azzjoni lokali u reġjonali”. Il-korelaturi se jkunu Helin Yildiz (IT/PSE), kunsillier mill-belt Taljana Varese, u Abdelaziz Derouiche, President tal-Kunsill Prefettorali ta’ Rabat u tal-assoċjazzjoni Marokkina tal-presidenti tal-kunsilli prefettorali u provinċjali. Ir-rapport se jeżamina kif il-bliet u r-reġjuni jistgħu jgħinu biex l-impenji tal-Patt għaż-żgħażagħ jinbidlu f’aċċess għall-ħiliet, impjiegi ta’ kwalità u opportunitajiet lokali.

Kwotazzjonijiet:

• Joško Klisović (HR/PSE), Kopresident tal-Kummissjoni tal-ARLEM: "Il-Patt għall-Mediterran issa jrid jimxi minn impenji għal azzjoni. F’Tirana, se nħarsu lejn proġetti li diġà qed jaħdmu fil-bliet u r-reġjuni tagħna u lejn kif nistgħu nieħdu dawk l-ideat aktar fil-Mediterran. Bħala mexxejja lokali u reġjonali, nafu li l-kooperazzjoni tirnexxi meta twieġeb għall-ħtiġijiet tan-nies u tilħaq lill-komunitajiet li spiss jitħallew jibqgħu lura. L-ARLEM tista’ tgħin biex tgħaqqad dik l-esperjenza mal-għanijiet usa’ tal-Patt u tagħti riżultati tanġibbli fuq iż-żewġt ixtut.”

• Dubravka Šuica, Kummissarju Ewropew għall-Mediterran: “Dan ir-rapport wasal f’mument kruċjali minħabba li l-Pjan ta’ Azzjoni tal-Patt huwa dokument ħaj. Nedejna l-ewwel verżjoni f'Mejju iżda qed naġġornawha x-xahar id-dieħel. Huwa importanti ħafna li d-dimensjoni lokali tiġi riflessa sew f’dan l-aġġornament. Huwa għalhekk li ninsab kuntent ħafna ngħid li s-Segretarjat tal-ARLEM ġie mistieden għal-Laqgħa tal-Uffiċjali Għolja fejn se tiġi ppreżentata l-verżjoni li jmiss tal-Patt. Int taf l-aħjar x'jaħdem fil-komunitajiet tiegħek. Tista’ tbassar l-isfidi u tibbottilja li jmiss fl-implimentazzjoni u tissuġġerixxi aġġustamenti. Dan l-għarfien huwa imprezzabbli għalina.”

• Marie-Antoinette Maupertuis (FR/AE), President tal-Assemblea ta’ Korsika u korelatur: “Il-Patt għall-Mediterran ma jistax jirnexxi mingħajr l-involviment ġenwin tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Nilqgħu r-rikonoxximent tal-Kummissjoni Ewropea tar-rwol tal-ARLEM fil-governanza tal-Patt. Dan huwa pass importanti ’l quddiem, iżda issa rridu nbiddlu dan ir-rikonoxximent f’azzjoni konkreta billi niżguraw li l-proġetti mmexxija lokalment jiġu riflessi fi pjani ta’ azzjoni futuri u li l-bliet u r-reġjuni jkollhom aċċess għall-finanzjament li jeħtieġu. Fl-aħħar mill-aħħar, is-suċċess tal-Patt se jitkejjel mir-riżultati li jagħti liċ-ċittadini fuq iż-żewġt ixtut tal-Mediterran.”

• Jamal Abu Obeid, sindku tal-muniċipalità ta’ Ramtha fil-Ġordan u korelatur: “Dan ir-rapport jirrappreżenta l-adozzjoni ta’ sett ta’ sħubijiet, politiki u miżuri mfassla biex iwasslu għal bidla reali fil-ħajja taċ-ċittadini b’mod verament sinifikanti. Il-Mediterran mhuwiex biss żona ġeografika. Il-prosperità, l-istabbiltà u s-sigurtà huma interkonnessi mal-aspirazzjonijiet kondiviżi u l-isfidi li qed niffaċċjaw illum u li ilhom jiffaċċjaw.”

• Nada Ghammem, rebbieħa tal-Premju ARLEM 2026: "Irridu nġibu t-tama għal 65 miljun amputat madwar id-dinja. Kull 30 sekonda, xi ħadd jitlef parti t'isfel, iżda l-maġġoranza l-kbira xorta ma tistax taċċessa prostetika affordabbli, fil-MENA u l-Afrika. L-għan tagħna huwa li nagħmlu prostetiċi li huma aktar intelliġenti u aktar affordabbli, filwaqt li noħolqu impjiegi lokali fit-Tuneżija u għarfien espert fir-reġjun kollu. L-impatt soċjali u l-opportunità ekonomika jistgħu jimxu id f’id.”

Sfond:

• Links għall-webstreaming bl-Ingliż u bil-lingwa u l-amp oriġinali; ritratti mill-Plenarja tal-ARLEM f’Tirana, l-Albanija

• L-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) inħolqot fl-2010 mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR), bħala mezz biex tingħata vuċi reġjonali u lokali fi ħdan il-qafas usa’ tal-Unjoni għall-Mediterran (UgħM). L-UgħM ġiet stabbilita fl-2008, riżultat ta’ inizjattiva fil-kooperazzjoni Ewro-Mediterranja mnedija fl-1995 f’Barċellona biex jiġu indirizzati l-isfidi kulturali, ekonomiċi, politiċi u ambjentali.

• Il-Patt għal-Lvant Nofsani ta' - fil-Mediterran, l-Afrika ta' Fuq u l-Golf tnieda f'Novembru 2025 u jikkostitwixxi impenn strateġiku mġedded mill-Unjoni Ewropea għall-viċinat tan-Nofsinhar tagħha. Huwa bbażat fuq tliet pilastri ewlenin: (1) in-nies, (2) ekonomiji aktar b’saħħithom u aktar sostenibbli, u (3) is-sigurtà, it-tħejjija u l-ġestjoni tal-migrazzjoni. Il-Patt jibni fuq l-istrateġija stabbilita fl-2021 fl-Aġenda l-Ġdida tal-UE għall-Mediterran. Huwa meqjus bħala mezz biex jiġu identifikati inizjattivi li se jipprovdu qafas għal kooperazzjoni ffukata fuq in-nies, fuq it-tisħiħ tal-kummerċ u l-isfruttament tal-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli u l-ekonomija diġitali, u fuq it-tisħiħ tas-sigurtà u r-reżiljenza. Dan se jikkomplementa s-sħubijiet bilaterali komprensivi eżistenti mat-Tuneżija, l-Eġittu u l-Ġordan, u jinkoraġġixxi sħubijiet simili oħra.

• Il-KtR nieda l-Premju ARLEM tiegħu għall-Intraprenditorija Lokali Żagħżugħa fil-Mediterran f’kooperazzjoni mill-qrib mal-imsieħba u s-sostenituri tiegħu bil-għan li jirrikonoxxi l-intraprendituri lokali żgħażagħ eċċellenti mill-pajjiżi msieħba tal-Mediterran kif ukoll l-awtoritajiet lokali u reġjonali li jappoġġjawhom.

Persuna ta' kuntatt:

Julia Damianova

Tel.: +32 475 999 498

Julia.damianova@cor.europa.eu