Ní mór do bhuiséad an Aontais a bheidh ann amach anseo a bheith uaillmhianach agus rialacha soiléire a leagan síos chun réigiúin a chumhachtú chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin struchtúracha agus ar dhúshláin atá ag teacht chun cinn, a deir ceannairí áitiúla in Brest

Chuir ceannairí réigiúnacha agus áitiúla a bpríomhéilimh chun cinn cúpla seachtain roimh an togra maidir le buiséad fadtéarmach an Aontais ón gCoimisiún Eorpach.

I measc na n-iarrataí a chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha chun cinn in Brest na Fraince an 26 Meitheamh, tá buiséad an Aontais tar éis 2027 lena neartófar an comhtháthú agus a bheidh bunaithe ar fhíorchomhar i measc ghníomhaithe an Aontais, na ngníomhaithe náisiúnta agus na ngníomhaithe réigiúnacha (rialachas il-leibhéil) – a mbeidh ról foirmiúil acu do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sna Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha nua – chomh maith le ‘Comhshocrú Comhpháirtíochta Eorpach’ a thabhairt isteach chun infheistíochtaí a chuíchóiriú ar bhealach níos fearr chun riachtanais chríochacha a chomhlíonadh.

Cuireadh na hiarrataí i láthair le linn cruinniú den Choimisiún um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER),agus ina dhiaidh sin, an 27 Meitheamh, bhí comhdháil ann a bhí dírithe ar thábhacht na nascachta iompair chun comhtháthú agus iomaíochas a chur chun cinn ar fud an Aontais. 

Ag teacht le chéile dóibh níos lú ná trí seachtaine sular tíolacadh an chéad bhaisc tograí ón gCoimisiún Eorpach le haghaidh bhuiséad fadtéarmach an Aontais tar éis 2027, d’athdhearbhaigh an ‘Creat Airgeadais Ilbhliantúil’(CAI), comhaltaí Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) a bpríomhéileamh: buiséad an Aontais amach anseo a mhúnlú in éineacht leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus caitheamh leo mar chomhpháirtithe straitéiseacha iontaofa chun tosaíochtaí an Aontais a bhaint amach. 

D’áitigh comhaltaí COTER ar an gCoimisiún Eorpach buiséad uaillmhianach a mholadh a mbeadh foinsí nua maoinithe mar thaca leis. D’iarr siad freisin go mbeadh buiséad ann a chuirfeadh solúbthacht leordhóthanach ar fáil agus a bheadh solúbtha go leor chun freagairt do riachtanais chríochacha agus do shuaití gan choinne, le ciste éigeandála méadaithe chun freagairtí leordhóthanacha a chumasú. 

Ní hamháin gur chuir comhaltaí COTER i gcoinne aon lárú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar an mBeartas Comhtháthaithe tar éis 2027, ach d’iarr siad freisin go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go gníomhach agus go hiomlán i mbainistiú cinntí maidir le tosaíochtaí infheistíochta – lena n-áirítear in ionstraimí nua amhail an Ciste Iomaíochais. Dá bhrí sin, ba cheart croíphrionsabail an Bheartais Chomhtháthaithe – amhail cur chuige áitbhunaithe, prionsabal na comhpháirtíochta agus rialachas il-leibhéil – a aistriú go téarmaí láidre atá infhorfheidhmithe ó thaobh an dlí de mar chuid d’ollstruchtúr nua bhuiséad an Aontais, lena n-áirítear laistigh de bheartais an Aontais atá faoi bhainistíocht láraithe.

Pléadh iarrataí CnaR ar an gcéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais in Brest in éineacht le Jan Olbrycht, comhairleoir speisialta don Choimisinéir Eorpach um Buiséad an Aontais, Piotr Serafin, agus le Alejandro Blanco Fernandez, Comhalta de Chúirt Iniúchóirí na hEorpa. 

In oirchill fhoilsiú an togra ón gCoimisiún Eorpach maidir le CAI tar éis 2027, atá beartaithe don 16 Iúil, réamhcheap comhaltaí COTER Sari Rautio (FI/PPE) mar rapóirtéir ar an ábhar.

Comhar críochach Eorpach i mbaol

Le linn an chruinnithe, chuir comhaltaí CnaR in iúl freisin go raibh imní orthu faoi thodhchaí na gclár um chomhar trasteorann, aistritheach agus idir-réigiúnach tar éis 2027. Léiríonn an Comhar Críochach Eorpach (CCE)breisluach an Aontais maidir le dul i ngleic le fadhbanna a théann thar theorainneacha náisiúnta agus maidir le lánpháirtiú agus dlúthpháirtíocht a chur chun cinn. Mar sin féin, thug ceannairí áitiúla agus réigiúnacha rabhadh go bhféadfaí an comhar críochach Eorpach a chur i mbaol dá n-áireofaí i mbuiséad fadtéarmach nua an Aontais ciorruithe suntasacha ar acmhainní an Bheartais Chomhtháthaithe, go háirithe acmhainní atá curtha i leataobh don chomhar críochach.

An comhtháthú críochach agus sóisialta a fheabhsú trí nascacht fheabhsaithe

An 27 Meitheamh, d’fhreastail ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ar an gcomhdháil maidir le ‘Inrochtaineacht agus soghluaisteacht inbhuanaithe ar fud an Aontais’, a d’óstáil Brest Métropole agus Réigiún na Briotáine – amhail cruinniú COTER. Dhírigh an t-imeacht ar chineál criticiúil na nascachta iompair le haghaidh comhtháthú eacnamaíoch, críochach agus sóisialta, agus béim ar leith á leagan ar na dúshláin agus ar na deiseanna do réigiúin fhorimeallacha agus mhuirí. Rinne na rannpháirtithe measúnú ar thaithí ionstraimí an Aontais amhail treoirlínte athbhreithnithe an Aontais don Ghréasán Tras-Eorpach Iompair (TEN-T),mar aon le hinfheistíochtaí an Bheartais Chomhtháthaithe i naisc iompair áitiúla agus réigiúnacha, atá ríthábhachtach chun réigiúin nach bhfuil an daonra chomh dlúth sin iontu a nascadh ar bhealach níos fearr le gréasán soghluaisteachta an Aontais agus leis an Margadh Aonair. Agus ‘bochtaineacht iompair’ ag dul i méid ar fud gach cineáil críche, d’iarr na comhaltaí go dtabharfaí tosaíocht d’infheistíochtaí straitéiseacha faoin gCiste Aeráide Sóisialta, agus go ndéanfaí tuilleadh acmhainní a thiomnú do sheirbhísí soghluaisteachta réigiúnacha sa chéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear tríd an mBeartas Comhtháthaithe. 

Beidh ‘bochtaineacht iompair’ i gcroílár tuairime atá le teacht. Cheap comhaltaí COTER Patrik Schwarcz-Kiefer (EPP/HU) mar rapóirtéir don sainchomhad.

Sleachta

Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), Cathaoirleach COTER agus comhalta de Thionól Réigiúnach na nAsór: ‘Tháinig na réigiúin agus na cathracha le chéile anseo in Brest agus d’iarr siad go mbeadh buiséad láidir ann a bheadh thar a bheith práinneach. Anseo, mar atá ar fud na hEorpa, feicimid cumhacht chlaochlaitheach an Aontais i dtír atá i bhfad ón mBruiséil. Léiríonn tacaíocht dhaingean na mBriotanach don Aontas Eorpach an fhírinne seo. Ná déan dearmad – trí rialachas bhuiséad fadtéarmach an Aontais a athlárú agus a athnáisiúnú, tá an baol ann go gcroithfimid bunchlocha an tionscadail Eorpaigh. Tá a réigiúin agus a chathracha de dhíth ar an Aontas chomh maith céanna agus a bhíonn cathracha agus réigiúin ag brath ar bheartais an Aontais. I dteannta a chéile, seasaimid ag crosbhóthar, áit a gcinnfidh aontacht agus tacaíocht ár dtodhchaí chomhchoiteann.’

Nathalie Sarrabezolles (FR/PSE), comhairleoir roinne Finistère (an Bhriotáin): ‘Tugann cuairt ar Brest léargas inbhraite ar an gcaoi ar féidir le buiséad fadtéarmach an Aontais Eorpaigh amach anseo cinniúint réigiúin a mhúnlú go mór. Gan an Beartas Comhtháthaithe agus beartas iompair uaillmhianach de chuid an Aontais, bheadh an baol ann go bhfanfadh Finistère agus an Bhriotáin ar an imeall. Le tacaíocht ó bhuiséad fadtéarmach an Aontais atá ar na bacáin, is é an uaillmhian atá againn Brest agus a roinn a chlaochlú i gcroílár na hEorpa.’

Tuilleadh eolais

• Físeán agus grianghraif den ócáid.
• Cheap comhaltaí COTER Kristoffer Tamsons (SE/PPE) freisin mar rapóirtéir ar ‘Ról na hearnála príobháidí sa Bheartas Comhtháthaithe tar éis 2027’.
• Doiciméad cúlra maidir le príomhiarrataí CnaR ar an gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile.
• An 14 agus an 15 Bealtaine, vótáil seisiún iomlánach CnaR ar dhá rún phráinneacha maidir leis an gcéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais Eorpaigh agus maidir leis an athbhreithniú meántéarma ar chláir an Bheartais Chomhtháthaithe 2021-27. Ghlac comhaltaí CnaR tuairim freisin inar díríodh ar an mBeartas Comhtháthaithe mar uirlis chun spriocanna agus athchóirithe an Aontais a bhaint amach.

Teagmhálaithe

Hélène Dressen
Teil: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu

Matteo Miglietta
Teil. +32 470895382 
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu