Tá rannpháirtíocht ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach ríthábhachtach d’aistriú fuinnimh an Aontais

Chuir na réigiúin agus na cathracha i bhfios go láidir go bhfuil sé ríthábhachtach na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a chumhachtú le hacmhainní, inniúlachtaí agus tacaíocht pholaitiúil leordhóthanach chun spriocanna aeráide an Aontais agus aistriú fuinnimh cóir a bhaint amach. Sa tuairim a ghlac Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) an 14 Deireadh Fómhair, leagtar béim ar an ngéarghá atá le táirgeadh agus soláthar fuinnimh ghlain a mhéadú laistigh den Aontas chun iomaíochas agus slándáil an tsoláthair a áirithiú agus, ag an am céanna, earnáil an fhuinnimh a dhícharbónú agus aghaidh a thabhairt ag an am céanna ar an mbochtaineacht fuinnimh.

Is é is aidhm don phacáiste ‘Oiriúnach do 55’, mar a thugtar air, an tAontas a chur ar an mbealach chun aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050, ag tosú le laghdú 55 % ar a laghad ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030. Cuireann sé go leor oibleagáidí ar údaráis áitiúla agus réigiúnacha, lena n-áirítear ceanglais níos déine maidir le hathchóiriú foirgneamh, sainorduithe leathnaithe chun fuinneamh in-athnuaite a chomhtháthú ar an leibhéal áitiúil, agus spriocanna ceangailteacha éifeachtúlachta fuinnimh d’fhoirgnimh san earnáil phoiblí. Mar sin féin, mar a léiríodh i staidéar a rinne CnaR le déanaí agus i dTuarascáil Bhliantúil an Aontais maidir le Staid na Réigiún agus na gCathracha, tá dúshláin shuntasacha rompu a bhaineann le hacmhainní airgeadais, acmhainneacht riaracháin, rannpháirtíocht an phobail áitiúil, agus ailíniú rialála, agus tá éagothromaíochtaí suntasacha ann idir na Ballstáit.

Leis an tuairim a dhréachtaigh Joško Klisović (HR/PSE), Comhalta de Thionól Cathrach Shágraib, tá sé beartaithe ag CnaR Plean Gníomhaíochta de chuid an Aontais a bhunú lena dtacófar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha gníomhaireachtaí nua fuinnimh agus ionaid ilfhreastail a chruthú a mbeidh maoiniú síl agus cúnamh teicniúil ag gabháil leo. Iarrann sé freisin go n-áiritheofaí rannpháirtíocht luath, leanúnach agus fhóinteach na n-údarás áitiúil agus réigiúnach i bpleanáil, i gcur chun feidhme agus i bhfaireachán na mbeartas fuinnimh náisiúnta agus an Aontais, go háirithe maidir le Pleananna Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide agus Pleananna Aeráide Sóisialta a ullmhú.

Molann CnaR ról an Fhóraim Cur Chun Feidhme Áitiúil ‘Oiriúnach do 55’ a ghlacadh chuige féin, fóram a mbeidh brainse cúnaimh theicniúil agus feidhm meaitseála airgeadais aige, rud a chuideoidh leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ionstraimí oiriúnacha de chuid an Aontais, comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí agus dea-chleachtais a aimsiú chun tionscadail a mhéadú. Tá na réigiúin agus na cathracha ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach Scórchlár Cur Chun Feidhme Áitiúil ‘Oiriúnach do 55’ a fhoilsiú gach bliain chun an dul chun cinn maidir le príomhtháscairí a rianú, amhail cur in úsáid fuinnimh in-athnuaite, rátaí athchóirithe foirgneamh, uasghráduithe eangaí agus laghdú na bochtaineachta fuinnimh.

Cé gur céim shuntasach chun cinn é an togra ón gCoimisiún Eorpach buiséad na Saoráide um Chónascadh na hEorpa a mhéadú faoi thrí sa chéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais chun an t-aistriú fuinnimh a mhaoiniú, tá rabhadh á thabhairt ag CnaR go mbainfí an bonn den rannpháirtíocht agus den úinéireacht ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil dá ndéanfaí cistí an Aontais a lárú trí phleananna náisiúnta aonair. Molann sé borradh a chur faoi acmhainneacht riaracháin agus theicniúil na n-údarás áitiúil agus réigiúnach trí chúnamh teicniúil díreach arna chistiú ag an Aontas agus ionstraimí cistiúcháin cascáide, amhail an tSaoráid Eorpach Cathrach, agus molann sé clár oiliúna uile-Aontais a fhorbairt do lucht ceaptha beartas agus do bhaill foirne áitiúla agus réigiúnacha.

Ba cheart é a bheith ina thosaíocht freisin aghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh, ós rud é go mbíonn tionchar díréireach ag ualach na gcostas ard, tosaigh athchóirithe agus éifeachtúlachta fuinnimh ar theaghlaigh ar ioncam íseal agus ar theaghlaigh atá bocht ó thaobh fuinnimh de. Tá CnaR ag iarraidh go mbeadh bearta áitiúla spriocdhírithe ann chun aistriú cóir a áirithiú, amhail iasachtaí athchóirithe ar ús nialasach, fóirdheontais dhíreacha do theaghlaigh ar ioncam íseal agus tacaíocht do thionscnaimh fuinnimh phobalbhunaithe.

Tá na réigiúin agus na cathracha ag iarraidh freisin dlús a chur leis an bpróiseas ceadaithe le haghaidh tionscadail fuinnimh in-athnuaite le córas ceadaithe digiteach comhchuibhithe ar fud an Aontais. Cuireann siad in iúl go bhfuil gá le hinfheistíocht shuntasach chun feabhas a chur ar acmhainneacht agus ar sholúbthacht na n-eangach leictreachais agus chun iad a nuachóiriú agus a chur in oiriúint don mheascán fuinnimh atá ann faoi láthair, agus chun an bonneagar stórála fuinnimh a leathnú. Ba cheart tosaíocht a thabhairt do thacaíocht d’eangacha cliste, stóráil, pobail fuinnimh in-athnuaite, cúpláil earnála agus córais fuinnimh dhíláraithe.

Luaigh:

Rapóirtéir Joško Klisović (HR/PSE), Comhalta de Thionól Cathrach Shágraib: ‘Tá cur chun feidhme ‘Oiriúnach do 55’ ag brath go mór ar chumhachtú na n-údarás áitiúil agus réigiúnach chun an obair a dhéanamh. Is é atá de dhíth orainn cúnamh airgeadais agus teicniúil agus rochtain dhíreach ar chistí an Aontais.’

• Físeán agus grianghraif ó sheisiún iomlánach CnaR

Teagmháil:
Lauri Ouvinen
Teil. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu