Emerġenza klimatika: Il-baġit li jmiss tal-UE jrid jappoġġja l-isforzi tal-bliet u r-reġjuni

Wara waħda mill-aktar mewġiet ta’ sħana estremi li qatt ġew irreġistrati fl-Ewropa Ċentrali u tal-Punent, il-bliet u r-reġjuni qed iħeġġu lill-UE tiżgura li l-baġit fit-tul li jmiss tal-UE jinkludi appoġġ ċar u ddedikat għall-adattament u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima fil-livell lokali u reġjonali.

F’dibattitu mal-Viċi President Eżekuttiv tal-Kummissjoni Ewropea Teresa Ribera, il-mexxejja lokali u reġjonali esprimew apprezzament għall-impenn tagħha li żżomm l-enerġija u l-azzjoni klimatika fil-quċċata tal-aġenda tal-UE u enfasizzaw li t-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa hija imperattiv ekonomiku, kif muri mid-diversi kriżijiet tal-enerġija. Huma ssottolinjaw ukoll l-importanza ta' azzjoni sottonazzjonali dwar il-klima u l-ambjent fil-livell globali permezz ta' sett ta' rakkomandazzjonijiet għall-COP31 dwar il-klima u l-COP17 dwar il-bijodiversità.

Fl-1 ta’ Lulju, is-sessjoni plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni adottat Opinjoni mmexxija mis-Sindku ta’ Varsavja Rafał Trzaskowski (PL/PPE), li twissi li l-istruttura proposta tal-baġit pluriennali li jmiss tal-UE tirriskja li ddgħajjef it-twettiq tal-miri klimatiċi u ambjentali tal-UE u żżid id-disparitajiet territorjali. L-Opinjoni tesprimi wkoll tħassib dwar l-ambigwità tal-objettivi u dwar id-definizzjonijiet.

L-Opinjoni tal-KtR tindika li l-mira ġenerali ta’ 35 % għall-infiq relatat mal-klima u l-ambjent – sa 43 % fil-Pjani ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali (NRPP) u fil-Fond Ewropew għall-Kompetittività (ECF) – se tkun diffiċli biex tinkiseb mingħajr sjieda territorjali b’saħħitha, allokazzjoni ċara tar-responsabbiltajiet bejn il-livelli differenti ta’ gvern u finanzjament prevedibbli marbut mal-istrateġiji dwar il-klima, l-enerġija u l-ambjent. Huwa jissottolinja l-ħtieġa għal traċċar trasparenti tal-infiq, metodoloġiji ta' klassifikazzjoni robusti u indikaturi ċari tal-prestazzjoni biex jiġi evitat il-"greenwashing" u biex jiġi żgurat li l-mira ta' 35 % tilħaq b'mod kredibbli u dimostrabbli l-impenji klimatiċi u ambjentali tal-UE.

Barra minn hekk, ir-reġjuni u l-bliet esprimew tħassib dwar in-nuqqas ta’ programm iddedikat għall-azzjoni ambjentali, wara l-integrazzjoni tal-komponent tan-Natura u l-Bijodiversità tal-programm LIFE fil-Faċilità usa’ tal-UE b’diversi prijoritajiet. Fid-dawl tar-rwol ċentrali tal-bliet għall-prosperità, il-kapaċità ta’ innovazzjoni u l-kompetittività sostenibbli tal-Ewropa, il-KtR jemmen li l-Faċilità tal-UE għandha tinkludi allokazzjoni baġitarja protetta għal assistenza mmirata u finanzjament dirett għal proġetti ta’ tranżizzjoni ekoloġika għal bliet u rħula ta’ kull daqs.

Il-KtR adotta wkoll ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu għall-COP31 tal-UNFCCC u l-COP17 dwar il-bijodiversità li se jsiru din il-ħarifa. L-Opinjoni, immexxija mill-President tal-Kummissjoni ENVE Kostas Bakoyannis (EL/PPE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Ateni, tenfasizza r-rabtiet b’saħħithom bejn it-tibdil fil-klima, it-telf tal-bijodiversità u r-reżiljenza tal-ilma, u tenfasizza li l-impenji globali dwar il-bijodiversità u l-klima jiddependu fuq l-implimentazzjoni tagħhom fil-livell lokali. Ir-reġjuni u l-bliet qed iħeġġu lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali jiżguraw il-parteċipazzjoni sinifikanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali – mhux biss bħala osservaturi, iżda bħala kontributuri għall-implimentazzjoni, ir-rappurtar u r-responsabbiltà, appoġġjati minn aċċess aħjar għall-finanzi, l-għarfien u d-data. 

Kwotazzjonijiet:

Kata Tüttő, President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Budapest: “Matul dawn l-aħħar snin, l-attenzjoni politika tal-Ewropa nbidlet b’mod ċar lejn il-kriżijiet tal-fruntieri, tas-sigurtà u ġeopolitiċi. Madankollu, għall-mexxejja lokali u reġjonali, il-kriżi klimatika qatt ma tbiegħdet. Kull mewġa ta’ sħana, kull nixfa, kull nirien fil-foresti u kull għargħar tfakkarna li l-bliet tagħna qed isaħħnu, ix-xmajjar tagħna qed jinxfu u l-komunitajiet tagħna qed isiru aktar vulnerabbli. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jibqgħu responsabbli għat-twettiq tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ adattament u mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. Il-mistoqsija issa hija jekk għadx għandhom ir-riżorsi biex ikomplu. Il-baġit li jmiss tal-UE jrid jippreserva l-missjoni fit-tul tal-Politika ta’ Koeżjoni, billi jinvesti fir-reġjuni, l-infrastruttura, in-natura u s-sistemi tal-enerġija, minflok ma jsir għodda permanenti ta’ rispons għall-kriżijiet. Għad għandna żmien biex inreġġgħu lura din it-tendenza, u napprezza ħafna l-impenn tal-Viċi President Eżekuttiv Ribera li jiżgura li l-azzjoni dwar il-klima u l-enerġija tibqa’ b’mod sod fuq l-aġenda tal-UE.”

Rafał Trzaskowski (PL/PPE), Sindku ta’ Varsavja u relatur tal-KtR dwar “L-integrazzjoni tal-prijoritajiet klimatiċi, tal-enerġija u ambjentali fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali”: “Ewropa li tinvesti fl-enerġija nadifa, fl-adattament għat-tibdil fil-klima u fl-innovazzjoni fir-reġjuni u l-bliet tagħha se tkun aktar sikura, reżiljenti u aktar prospera. Huwa għalhekk li l-PNR iridu jinkludu pjattaformi ta’ governanza f’diversi livelli u kapitoli urbani u reġjonali obbligatorji, u l-Fond Ewropew għall-Kompetittività jrid jipprovdi finanzjament dirett għall-pjani lokali dwar l-enerġija u l-klima u jirrikonoxxi l-infrastruttura b’użu doppju. Il-QFP għandu jipprovdi assistenza mmirata u finanzjament dirett għal proġetti ta’ tranżizzjoni lejn bliet ta’ kull daqs, filwaqt li jżid l-opportunitajiet għal proġetti pilota u esperimentazzjoni. It-territorji li jinvestu b’mod strateġiku fit-tranżizzjoni tal-enerġija huma dawk li jattiraw it-talent, joħolqu impjiegi ta’ kwalità u jibqgħu ekonomikament b’saħħithom u reżiljenti. "

Kostas Bakoyannis (EL/PPE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Ateni, President tal-Kummissjoni ENVE u relatur tal-KtR dwar “Il-viżjoni globali tal-UE dwar il-klima u l-enerġija – Lejn negozjati globali aktar inklużivi dwar il-klima u l-ambjent”: “Din l-Opinjoni tistabbilixxi l-prijoritajiet politiċi tal-KtR qabel żewġ konferenzi globali kruċjali din is-sena: COP17 tal-KDB tan-NU dwar il-bijodiversità u COP31 tal-UNFCCC dwar il-klima. Hekk kif l-Ewropa qed tiffaċċja mewġiet ta’ sħana rekord, żieda fl-insigurtà tal-enerġija u pressjoni dejjem akbar fuq il-komunitajiet, il-messaġġ huwa ċar: irridu naċċelleraw it-tranżizzjoni lil hinn mill-fjuwils fossili, insaħħu l-isforzi ta’ adattament għall-klima u ninvestu f’soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura li jipproteġu kemm lin-nies kif ukoll lill-ekosistemi. Ir-reġjuni u l-bliet huma fejn l-impenji globali jsiru azzjoni reali, u għandhom jiġu rikonoxxuti bħala msieħba sħaħ fit-twettiq tal-għanijiet dwar il-klima u l-bijodiversità."

Aktar informazzjoni:

· Ritratti u filmati tad-dibattitu fil-plenarja tal-KtR u l-punt għall-istampa mal-Viċi President Eżekuttiv Ribera

· L-Ewropa hija l-kontinent li qed jisħon l-aktar malajr fid-dinja, u l-mewġiet tas-sħana jikkawżaw aktar imwiet fl-Ewropa mill-perikli naturali l-oħra kollha kkombinati. Il-ġimgħa ta’ qabel is-sessjoni plenarja kienet waħda mill-aktar sħan li qatt ġiet irreġistrata fl-Ewropa Ċentrali u tal-Punent. Temperaturi rekord għoljin tkejlu fil-Ġermanja (41.7°C), fil-Polonja (40.5°C), fiċ-Ċekja (41.9°C) u fid-Danimarka (36.6°C). Franza rreġistrat l-aktar jum sħun li qatt kellha fl-24 ta’ Ġunju b’temperatura nazzjonali medja ta’ 30.0°C, u l-ewwel stimi juru mortalità eċċessiva sinifikanti, speċjalment fost l-anzjani. Studju ppubblikat minn World Weather Attribution jindika rabta ċara bejn l-intensità tal-mewġa ta’ sħana u ż-żieda fl-emissjonijiet tal-fjuwils fossili.

· L-Opinjoni adottata hija parti minn sensiela ta’ 20 Opinjoni li dwarhom il-KtR qed jaħdem biex jivvaluta aspetti u regolamenti speċifiċi tal-baġit fit-tul futur tal-UE 2028-34: iċċekkja l-pjan direzzjonali tal-Opinjonijiet. Il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi mira ġenerali ta’ nfiq ta’ 35 % fuq il-klima u l-ambjent fil-programmi differenti, li jfisser li aktar minn EUR 700 biljun jiġu mobilizzati biex jappoġġaw l-objettivi klimatiċi u ambjentali. Il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali (NRPP), li jikkombinaw fondi kemm għall-iżvilupp reġjonali kif ukoll għall-Politika Agrikola Komuni, ikunu l-għodda ewlenija biex jiġu appoġġati l-komunitajiet lokali u n-negozji fit-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, b’mira ta’ nfiq ta’ 43 % għall-klima u l-ambjent. Madankollu, ir-riformi ma jipprevedu l-ebda programm iddedikat iffukat fuq l-ambjent u l-azzjoni klimatika u aċċessibbli għall-partijiet ikkonċernati lokali u reġjonali, bħal LIFE fit-terminu baġitarju attwali. 

· Il-Konferenza tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima (COP31 tal-UNFCCC) se ssir f’Antalya, it-Turkija mid-9 sal-20 ta’ Novembru 2026. L-Opinjoni adottata mill-KtR tħeġġeġ lill-Partijiet biex fil-COP31 iġeddu l-impenji li saru fil-COP28 u jaqblu dwar perkors kredibbli għall-eliminazzjoni gradwali rapida tal-fjuwils fossili, il-kapaċità tripla tal-enerġija rinnovabbli u t-titjib doppju fl-effiċjenza enerġetika sal-2030, f’konformità mal-kompetittività industrijali, l-innovazzjoni teknoloġika u l-ġustizzja soċjali. Id-delegazzjoni tal-KtR se tappella lill-UE biex tmexxi l-isforzi biex tistabbilixxi djalogu f’diversi livelli obbligatorju u marbut biż-żmien fil-livell globali, u biex tindirizza l-ostakli għall-aċċess għall-finanzjament għall-klima għall-bliet u r-reġjuni.

· Il-KtR se jirrappreżenta wkoll lill-gvernijiet lokali u reġjonali tal-Ewropa fil-Konferenza tan-NU dwar il-Bijodiversità (KDB COP17) f’Yerevan, l-Armenja, bejn id-19 u t-30 ta’ Ottubru 2026. L-Opinjoni tal-KtR tenfasizza li l-protezzjoni u r-restawr tal-bijodiversità jsaħħu wkoll l-adattament għat-tibdil fil-klima fil-livell lokali u reġjonali. Huwa jappella għar-reviżjoni f’waqtha, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni effettiva tal-Istrateġiji u l-Pjani ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Bijodiversità, bl-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-COP17 għandha twassal ukoll pakkett ambizzjuż ta’ mobilizzazzjoni tar-riżorsi li jsaħħaħ l-aċċess għall-finanzjament għall-bliet u r-reġjuni. 

Kuntatt:

Lauri Ouvinen
Tel. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu