It-tkabbir irid isaħħaħ is-sigurtà tal-Ewropa u jiddefendi d-demokrazija lokali, jgħidu r-reġjuni tal-UE

Appoġġ għas-sindki li jinsabu l-ħabs fit-Turkija rifless fil-premju lis-Sindku ta’ Istanbul Ekrem İmamoğlu.  

L-Unjoni Ewropea trid tittratta t-tkabbir bħala kwistjoni ta’ sigurtà u reżiljenza, filwaqt li tiżgura li l-istandards demokratiċi – inkluż fil-livell lokali u reġjonali – jiġu rispettati f’kull pajjiż involut fil-proċess ta’ adeżjoni mal-UE, qal il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fil-5 ta’ Marzu.

Laqgħa fil-plenarja biex tiġi rieżaminata l-valutazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea tar-riformi f’pajjiżi li fittxew is-sħubija fl-UE, l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti lokali u reġjonali laqgħet il-progress f’diversi pajjiżi kandidati, b’mod partikolari l-Ukrajna u l-Moldova, iżda wissiet dwar tensjonijiet politiċi inkwetanti f’partijiet tal-Balkani tal-Punent u rigress demokratiku serju fil-Georgia u fit-Turkija.

Il-KtR kompla jirrifletti l-appoġġ tiegħu għall-mexxejja demokratiċi lokali billi ppreżenta l-Premju Sindku Paweł Adamowicz lis-Sindku ta’ Istanbul Ekrem İmamoğlu, li ilu miżmum il-ħabs għal kważi sena li l-KtR ikkundanna bħala attakk fuq id-demokrazija lokali.

Id-dibattitu sar fi sfond tal-gwerra kontinwa tar-Russja kontra l-Ukrajna, iż-żieda fit-theddid ibridu u l-instabbiltà ġeopolitika akbar. Il-membri enfasizzaw li t-tkabbir ma għadux biss proċess tekniku ta' allinjament legali, iżda wkoll neċessità strateġika għad-difiża, ir-reżiljenza ekonomika u l-istabbiltà demokratika tal-Ewropa.

l-Ukrajna, il-Moldova u l-Georgia

F’Opinjoni abbozzata minn Patrick Molinoz (FR/PSE), Viċi President tar-reġjun ta’ Bourgogne-Franche-Comté, il-KtR faħħar id-determinazzjoni tal-Ukrajna li ssegwi r-riformi u d-deċentralizzazzjoni minkejja gwerra fuq skala sħiħa. Huwa laqa’ l-passi meħuda f’Lulju 2025 biex terġa’ tinkiseb l-indipendenza tal-istituzzjonijiet kontra l-korruzzjoni u enfasizza l-progress kontinwu tal-Ukrajna fir-rikostruzzjoni u l-governanza lokali.

Fl-istess ħin, il-membri wissew li l-liġi marzjali wasslet għal ċentralizzazzjoni f’xi oqsma u konsultazzjoni insuffiċjenti mal-awtoritajiet lokali. Huma appellaw għar-restawr tal-mandati demokratiċi fil-livell lokali ladarba l-kundizzjonijiet tas-sigurtà jippermettu u ħeġġew trasparenza sħiħa fl-allokazzjoni tal-fondi pprovduti taħt il-Faċilità tal-UE għall-Ukrajna.

Il-KtR appella wkoll għal involviment aktar b’saħħtu tal-muniċipalitajiet u r-reġjuni fil-Pjattaforma tad-Donaturi tal-Ukrajna maħluqa biex tappoġġja r-rikostruzzjoni tal-Ukrajna, filwaqt li enfasizza li l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali se jkunu pedament tal-pajjiż, l-irkupru, ir-rikostruzzjoni u t-tħejjijiet għas-sħubija fl-UE.

Il-KtR irrikonoxxa l-isforzi sostnuti ta’ riforma tal-Moldova u t-twettiq ta’ elezzjonijiet kompetittivi fl-2025, minkejja l-indħil barrani u l-pressjoni ibrida. Madankollu, il-membri indikaw frammentazzjoni amministrattiva persistenti u ħeġġew l-amalgamazzjoni volontarja tal-muniċipalitajiet flimkien ma’ deċentralizzazzjoni fiskali aktar b’saħħitha. Huma appellaw biex il-Pjan ta’ Tkabbir għall-Moldova jiġi implimentat b’mod li jkun ta’ benefiċċju dirett għall-komunitajiet lokali u jsaħħaħ il-kapaċità amministrattiva fil-livell reġjonali u muniċipali.

Fir-rigward tal-Georgia, il-KtR esprima tħassib serju dwar ir-rigress demokratiku u ddeskriva n-negozjati tal-adeżjoni bħala li jinsabu f’waqfa de facto. Huwa nnota n-nuqqas ta' allinjament mal-politika estera u ta' sigurtà tal-UE u kkritika miżuri li jdgħajfu s-soċjetà ċivili u l-pluraliżmu politiku.

Filwaqt li jaffermaw mill-ġdid l-appoġġ għall-aspirazzjonijiet Ewropej tal-Georgia, il-membri tal-KtR enfasizzaw li r-rispett għall-istandards demokratiċi, il-libertà tal-media u l-awtogovernanza lokali huwa essenzjali għall-progress.

Il-Balkani tal-Punent u t-Turkija 

Il-Kummissjoni Ewropea ssikkat il-kundizzjonijiet tagħha li jorbtu l-finanzjament mar-rispett għall-istat tad-dritt, u t-tħassib dwar in-normi demokratiċi, l-indipendenza ġudizzjarja u l-korruzzjoni f’diversi oqsma tal-Balkani tal-Punent u fit-Turkija kien evidenti f’Opinjoni abbozzata minn Gillian Coughlan (IE/RE), membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Cork.

L-Opinjoni tiddeskrivi l-proċess ta’ adeżjoni tas-Serbja bħala li jinsab f’“mument kritiku” minħabba “tnaqqis ċar fir-riformi ċentrali għall-istat tad-dritt, il-governanza demokratika u l-libertà tal-media” u minħabba “korruzzjoni sistematika” u “repressjoni tal-ġurnalisti u l-atturi tas-soċjetà ċivili” u “s-soppressjoni ta’ minoranzi differenti”.

Il-KtR għal darb’oħra kkundanna bil-qawwa d-detenzjoni kontinwa tas-sindki tal-oppożizzjoni fit-Turkija  u s-sostituzzjoni sistematika ta’ mexxejja lokali eletti minn fiduċjarji maħtura mill-gvern. Il-Membri tennew it-talba tagħhom li jżuru rappreżentanti lokali li jinsabu l-ħabs, inkluż is-Sindku ta' Istanbul İmamoğlu.

Fil-Bosnja-Ħerzegovina, il-KtR wissa kontra retorika seċessjonista u azzjonijiet li jdgħajfu l-ordni kostituzzjonali.

L-Opinjoni tilqa’ l-progress kontinwu tal-Montenegro u tal-Albanija fin-negozjati iżda tenfasizza l-ħtieġa li dawn isaħħu l-kapaċità amministrattiva u l-awtonomija fiskali lokali. 

Il-Membri ħeġġew ukoll it-tneħħija tal-miżuri tal-UE li jaffettwaw il-muniċipalitajiet fil-Kosovo u appellaw għal momentum imġedded fil-proċess ta' adeżjoni tal-Maċedonja ta' Fuq.

Il-governanza lokali fil-qalba tat-tkabbir

Fil-pajjiżi kollha tat-tkabbir, il-KtR enfasizza li l-gvernijiet lokali u reġjonali għandhom ikunu involuti b’mod bikri, sistematiku u strutturat matul il-proċessi ta’ integrazzjoni tal-UE, u li s-suċċess tal-adeżjoni mal-UE jiddependi mill-fatt li l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali jkollhom il-finanzjament, l-għarfien espert tekniku, u l-kapaċità amministrattiva biex jimplimentaw ir-riformi u l-proġetti. Il-membri appellaw għal deċentralizzazzjoni u awtonomija fiskali effettivi fil-livell lokali, bini tal-kapaċità mmirat għall-amministrazzjonijiet lokali, u appoġġ iddedikat għall-ġemellaġġ tal-bliet, il-kooperazzjoni intermuniċipali u interreġjonali.

Kwotazzjonijiet:

• Patrick Molinoz (FR/PSE), Viċi President tar-reġjun ta’ Bourgogne-Franche-Comté u relatur għall-“Pakkett tat-Tkabbir 2025 – l-Ukrajna, il-Moldova u l-Georgia”: "Wara t-theddid dirett tar-Russja u l-bidliet ġodda fil-politika tal-amministrazzjoni ta' Trump, il-paradigma tas-sigurtà Ewropea nbidlet fl-2025: issa huwa ċar li s-sigurtà tagħna tiddependi parzjalment fuq it-tkabbir lejn il-Lvant. F’dan il-kuntest, huwa aktar essenzjali minn qatt qabel li r-rappreżentanti eletti lokali, il-bliet u r-reġjuni jiġu involuti aktar mill-qrib, b’mod partikolari biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini dwar l-importanza strateġika tat-tkabbir.” 

• Gillian Coughlan (IE/RE), membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Cork u relatur dwar “Pakkett tat-tkabbir 2025 – il-Balkani tal-Punent u t-Turkija: “Meta nitkellmu dwar il-futur tal-Unjoni Ewropea u l-espansjoni tagħha biex tinkludi l-Balkani tal-Punent u t-Turkija, mhux qed nitkellmu biss dwar l-adeżjoni ta’ pajjiżi f’Unjoni; qed nitkellmu dwar il-valuri li niddefendu, il-futur li naqsmu, u s-sopravivenza stess tal-proġett Ewropew f’dinja li qed tinbidel malajr. Din l-opinjoni tenfasizza li l-UE ma tistax tkompli tagħmel wegħdiet vojta, tibgħat messaġġ ċar li lkoll kemm aħna għandna r-rwol tagħna u lkoll għandna bżonn nagħtu sabiex nirċievu.” 

 Sfond:

• Dibattitu: Id-dibattitu dwar it-tkabbir jista’ jiġi eżaminat mill-ġdid fuq is-sit web tal-KtR. Ir-ritratti huma wkoll disponibbli.

• Opinjonijiet: “Pakkett tat-tkabbir 2025 – il-Balkani tal-Punent u t-Turkija”(rapporteur: Gillian Coughlan) u “Pakkett tat-tkabbir 2025 – l-Ukrajna, il-Moldova u l-Georgia”(rapporteur: Patrick Molinoz). 

• Il-Premju Sindku Paweł Adamowicz: Fil-5 ta’ Marzu, matul is-sessjoni plenarja, il-President tal-KtR Kata Tüttő ippreżentat il-Premju Sindku Paweł Adamowicz lill-Aġent Sindku ta’ Istanbul Nuri Aslan, f’isem Ekrem İmamoğlu, Sindku ta’ Istanbul, li nżamm f’detenzjoni ta’ qabel il-proċess għas-sena li għaddiet. F’riżoluzzjoni adottata f’April 2025, il-KtR ikkundanna l-arrest tas-Sindku İmamoğlu u mexxejja lokali oħra bħala attakk fuq id-demokrazija lokali (ara t-test u l-istqarrija għall-istampa); Id-delegazzjonijiet tal-KtR ġew irrifjutati darbtejn l-aċċess għas-Sindku İmamoğlu. 

• l-Ukrajna: Il-KtR huwa kofundatur tal-Alleanza Ewropea tal-Bliet u r-Reġjuni għar-Rikostruzzjoni tal-Ukrajna, li għaliha jservi bħala s-segretarjat. L-Alleanza qed tħeġġeġ lill-amministrazzjonijiet reġjonali u muniċipali fl-UE biex isawru kollaborazzjonijiet mar-reġjuni u l-bliet fl-Ukrajna. Programm ta’ Taħriġ u Internship ta’ Appoġġ għall-Muniċipalitajiet Ukreni (TIPS4UA), maħluq fl-2025 fuq l-istigazzjoni tal-KtR, fl-2026 żdied biex jinkludi għadd ta’ reġjuni Ukreni. Id-dettalji sħaħ tal-appoġġ tal-KtR għall-Ukrajna huma disponibbli fuq is-sit web tal-KtR.   

• Pajjiżi tat-tkabbir: Ara s-sit web tal-KtR għal aktar dettalji dwar il-ħidma tal-KtR mal-pajjiżi tat-tkabbir.