L-integrazzjoni tal-UE hija “kritika” u “stimolu sinifikanti” għall-bliet u r-reġjuni tal-Ukrajna

L-awtoritajiet lokali u reġjonali Ukreni, li ġew imfaħħra ħafna għar-reżiljenza tagħhom mill-invażjoni fuq skala sħiħa tar-Russja fl-2022, qalu li d-deċentralizzazzjoni, il-programmi ta’ taħriġ, is-sħubijiet internazzjonali u fehim aktar profond tal-proċessi tal-UE se jkunu kritiċi għall-iżvilupp tagħhom hekk kif iħejju għall-adeżjoni tal-Ukrajna fl-Unjoni Ewropea. 

Madankollu, f’laqgħatal-21 ta’ Ottubru tal-Gruppta’ Ħidma dwar l-Ukrajna stabbilit mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, ir-rappreżentanti tal-bliet u r-reġjuni Ukreni qalu li l-aktar ħtieġa immedjata tagħhom din ix-xitwa hija li jiksbu biżżejjed ġeneraturi biex ilaħħqu mal-qerda tal-grilja tal-elettriku kkawżata mill-attakki Russi.  

L-iskala tat-theddida ta’ kuljum mir-Russja ġiet enfasizzata mill-President tal-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali tal-Kunsill tal-Ewropa, Marc Cools, li qal li l-azzjonijiet tar-Russja “kważi jikkwalifikaw bħala ġenoċidju kulturali” u ħeġġeġ lill-mexxejja lokali u reġjonali fl-UE biex “jillobu... biex jiżguraw li verament ikun hemm appoġġ qawwi u li l-Ukrajna jkollha l-mezzi li teħtieġ biex tiddefendi lilha nnifisha u tiżgura r-rebħa”. 

Il-laqgħa, ippreseduta minn Aleksandra Dulkiewicz, Sindku ta’ Gdańsk, iffokat fuq is-sitwazzjoni attwali tal-adeżjoni tal-Ukrajna mal-UE mill-perspettiva tal-bliet u r-reġjuni. Oleksii Riabykin, il-Viċi Ministru tal-Ukrajna għall-Komunitajiet u l-Iżvilupp Territorjali li għadu kif inħatar, iddeskriva l-integrazzjoni Ewropea bħala “stimolu sinifikanti għall-iżvilupp tal-bliet u r-reġjuni”, u qal li kien “ta’ importanza kritika” li l-baġit fit-tul li jmiss tal-UE jinkludi riżorsi għar-reġjuni Ukreni, b’mod partikolari permezz ta’ programmi ta’ kooperazzjoni transfruntiera, interreġjonali u tranżnazzjonali.

Id-deċentralizzazzjoni u l-integrazzjoni tal-UE

L-aġenda tat-tkabbir tal-UE mal-Ukrajna tinkludi b’mod prominenti d-deċentralizzazzjoni u t-tema kienet ċentrali għad-diskussjonijiet fil-laqgħa. Vitalii Bezghin, President tas-Sottokumitat Parlamentari tal-Verkhovna Rada dwar l-Organizzazzjoni Amministrattiva u Territorjali tas-Setgħa tal-Istat, l-Awtonomija Lokali, l-Iżvilupp Reġjonali u l-Ippjanar Urban, qal li “d-deċentralizzazzjoni u governanza b’saħħitha f’diversi livelli huma prijoritajiet tagħna”.

L-Ukrajna bdiet riformi ta’ deċentralizzazzjoni b’firxa wiesgħa fl-2014, li kienu popolari ħafna u ġeneralment meqjusa bħala kritiċi għall-kapaċità tal-Ukrajna li tiflaħ għall-invażjoni fuq skala sħiħa tar-Russja fi Frar 2022. Il-Viċi Ministru Riabykin iddeskriva d-deċentralizzazzjoni bħala “l-aktar riforma ta’ suċċess jew waħda mill-aktar riformi ta’ suċċess f’pajjiżna”.

Madankollu, l-invażjoni wasslet għall-impożizzjoni tal-liġi marzjali u konsegwentement għas-sospensjoni tar-riformi. Rappreżentanti ta’ erba’ assoċjazzjonijiet territorjali Ukreni fil-laqgħa – l-Assoċjazzjoni tal-Bliet Ukreni, l-Assoċjazzjoni tad-Distretti u l-Kunsilli Reġjonali tal-Ukrajna, l-Assoċjazzjoni tal-Komunitajiet Territorjali Amalgamati, u l-Assoċjazzjoni tal-Komunitajiet tal-Ukrajna kollha – qalu li kienu qed jagħmlu pressjoni biex titlesta u tiġi adottata leġiżlazzjoni biex ikunu jistgħu jsiru aktar riformi ta’ deċentralizzazzjoni, kemm fil-livell reġjonali kif ukoll f’dak lokali. Huma qalu li l-abbozz ta' leġislazzjoni attwali ma jiddelinjax b'mod ċar biżżejjed is-setgħat tal-awtoritajiet ċentrali u lokali.

Kien hemm ukoll appelli biex il-gvern Ukren jiżviluppa strateġija għat-tisħiħ tal-awtonomija lokali, jipprovdi fondi addizzjonali lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, u jadotta jew jirrevedi diversi għexieren ta’ biċċiet ta’ leġiżlazzjoni, ħafna minnhom marbuta mal-integrazzjoni tal-Ukrajna fil-programmi tal-UE.

Rabtiet aktar mill-qrib mal-UE qed jiġu riflessi fil-mod kif l-awtoritajiet lokali u reġjonali jittrattaw il-kwistjonijiet tal-UE fil-ħidma tagħhom ta’ kuljum. Il-Viċi Ministru Riabykin qal li kull waħda mill-Amministrazzjonijiet Militari Reġjonali (tal-Istat) tal-Ukrajna issa se jkollha Viċi Kap responsabbli għall-integrazzjoni Ewropea. Tetiana Yehorova-Lutsenko, li hija president tal-Assoċjazzjoni Ukrena tal-Kunsilli Lokali u Reġjonali kif ukoll president tal-Kunsill Reġjonali ta’ Kharkiv, qalet li l-kunsilli reġjonali ddeċidew li joħolqu ċentri ta’ integrazzjoni Ewropea għall-kunsilliera tagħhom.

Taħriġ u sħubijiet

Madankollu, ir-rappreżentanti Ukreni enfasizzaw li l-kunsilliera se jkollhom bżonn aktar appoġġ biex jiksbu għarfien u esperjenza dwar kif jiffunzjonaw il-proċessi ta’ governanza fl-UE, kif ukoll tal-politiki tal-UE bħall-iżvilupp reġjonali u l-Politika Agrikola Komuni.

Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni wieġeb għat-talbiet mill-assoċjazzjonijiet Ukreni għal appoġġ għall-bini tal-kapaċità billi qabel li jniedi l-proġett pilota Programm ta’ Taħriġ u Internship Appoġġ għall-Muniċipalitajiet Ukreni (TIPS4UA). TIPS4UA nbdiet mill-Alleanza Ewropea tal-Bliet u r-Reġjuni għar-Rikostruzzjoni tal-Ukrajna u qed tiġi implimentata mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) f’kooperazzjoni ma’ U-LEAD mal-Ewropa u l-imsieħba ta’ implimentazzjoni fl-UE. L-għan tagħha huwa li tgħin lill-persunal tal-muniċipalitajiet Ukreni u lill-mexxejja lokali jimplimentaw proġetti ta’ rkupru, rikostruzzjoni u modernizzazzjoni. U-LEAD mal-Ewropa qal lill-membri tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Ukrajna li l-fażi pilota għandha tibda s-sena d-dieħla.

Il-promozzjoni tal-kooperazzjoni bejn il-pari hija aspett ewlieni tal-ħidma tal-Alleanza Ewropea tal-Bliet u r-Reġjuni għar-Rikostruzzjoni tal-Ukrajna, li nħolqot f’Ġunju 2022. Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni jservi bħala s-segretarjat tal-Alleanza.

L-għadd ta’ reġjuni u bliet tal-UE u tal-Ukrajna li stabbilixxew sħubijiet żdied b’mod sinifikanti minn Frar 2022, u l-mexxejja politiċi Ukreni fil-livelli kollha – inkluż il-President Volodymyr Zelenskyy – esprimew ripetutament it-tama li kull belt, raħal jew reġjun tal-Ukrajna jsib sieħeb fl-UE.

Patrick Molinoz,Viċi President tar-reġjun ta’ Bourgogne-Franche-Comté u President tal-Kummissjonital-KtR għaċ-Ċittadinanza, il-Governanza u l-AffarijietIstituzzjonali u Esterni (CIVEX), qal li l-Kungress tas-Sindki Franċiż stieden lis-sindki ta’ wħud mill-akbar bliet tal-Ukrajna u lill-presidenti tal-assoċjazzjonijiet territorjali tal-Ukrajna għall-plenarja tiegħu fid-19 ta’ Novembru, fejn il-komunitajiet Franċiżi se jkollhom l-opportunità li jidentifikaw kif jistgħu jistabbilixxu sħubijiet mal-kontropartijiet Ukreni tagħhom. Is-Sur Molinoz, li r-reġjun tiegħu reċentement stabbilixxa sħubija mar-reġjun ta’ Vinnytsia, kien involut fl-organizzazzjoni tal-avveniment.

Il-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Ukrajna kienet l-aħħar waħda fil-mandat attwali tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, li jintemm f’Jannar. L-avveniment jista’ jerġa’ jiġi segwit hawnhekk.

Kwotazzjonijiet: 

Aleksandra Dulkiewicz, Sindku ta’ Gdańsk u President tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Ukrajna: “F’dan il-Grupp ta’ Ħidma, l-objettiv primarju tagħna kien li nappoġġjaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali Ukreni fil-proċessi ta’ riforma Ewropej li għaddejjin bħalissa. B’mod partikolari permezz ta’ skambji mmirati bejn il-pari u programmi ta’ bini tal-kapaċità. Aħna appoġġajna kontinwament id-deċentralizzazzjoni u r-riformi tal-amministrazzjoni pubblika fl-Ukrajna, filwaqt li kkondividejna l-aħjar prattiki u pariri ta’ politika biex tissaħħaħ il-governanza lokali u reġjonali.” 

Oleksii Riabykin, Viċi Ministru għall-Iżvilupp tal-Komunitajiet u t-Territorji tal-Ukrajna: “L-Ukrajna qed taħdem b’mod attiv biex tapprofondixxi r-relazzjonijiet mal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni permezz tal-ħolqien ta’ Kumitat Konsultattiv Konġunt.

Marc Cools, President tal-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali, Kunsill tal-Ewropa: “Il-Kungress, il-Kunsill tal-Ewropa, b’mod ġenerali, jappoġġa bis-sħiħ lill-Ukrajna. Għamilna dan f'diversi okkażjonijiet, mill-2014 'l hawn, permezz ta' dikjarazzjonijiet, iżda mhux biss. Għamilna dan mill-ġdid [fis-sessjoni plenarja tal-Kungress tal-15-16 ta’ Ottubru 2024] permezz ta’ dikjarazzjoni ċara ħafna li tikkundanna l-abbużi kollha mwettqa mill-Federazzjoni Russa, iżda li tindirizza wkoll punt li jista’ kważi jiġi deskritt bħala ġenoċidju kulturali, punt imqajjem mix-xewqa tar-Russja li teqred l-istorja Ukrena kollha, il-kultura Ukrena kollha.”

Vitalii Bezghin,Membru tal-Verkhovna Rada, President tas-Sottokumitat Parlamentari dwar l-Organizzazzjoni Amministrattiva u Territorjali u l-Awtonomija Lokali:  “Meta qed nitkellmu dwar futur Ewropew, naħseb li l-Ukrajna hija l-ewwel pajjiż fid-dinja li qed iwettaq ir-riformi istituzzjonali tiegħu minħabba l-integrazzjoni Ewropea f’perjodu ta’ aggressjoni fuq skala sħiħa. U naturalment, meta qed nitkellmu dwar ir-riformi, id-deċentralizzazzjoni u governanza b’saħħitha f’diversi livelli hija l-prijorità tagħna.”