Tá na réigiúin agus na cathracha ag iarraidh go ndéanfaí infheistíocht mhéadaithe chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht iompair

Chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha go láidir i gcoinne lárú chistiú an Bheartais Chomhtháthaithe sa chéad bhuiséad eile de chuid an Aontais, le linn sheisiún iomlánach Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) an 10 Nollaig. Thug siad rabhadh go laghdófaí an acmhainneacht réigiúnach chun bochtaineacht iompair a chomhrac go héifeachtach, go méadófaí neamhionannais chríochacha agus go mbainfí an bonn d’iomaíochas na hEorpa dá ndéanfaí rochtain na réigiún agus na gcathracha ar chistiú a lagú.

I dtuairim a dhréachtaigh Patrik Schwarcz-Kiefer (HU/PPE), Comhalta de Chomhairle Contae Baranya Vármegye, chuir comhaltaí CnaR i bhfios go láidir go bhfuil an bhochtaineacht iompair ag dul i méid ar fud an Aontais, go háirithe i gceantair uirbeacha agus thuaithe faoi mhíbhuntáiste ina bhfuil iompar poiblí teoranta, drochnascacht agus spleáchas ard ar charranna. Is minic a bhíonn níos mó bacainní roimh ghrúpaí leochaileacha, lena n-áirítear mná, teaghlaigh aontuismitheora, daoine óga agus daoine scothaosta, daoine faoi mhíchumas, agus grúpaí ar ioncam íseal maidir le rochtain a fháil ar shoghluaisteacht. Leag siad béim ar ról ríthábhachtach na nascachta do chomhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach an Aontais agus go bhfuil méadú ag teacht ar an easnamh iompair inrochtana agus inacmhainne mar thoradh ar chiorruithe ar bhuiséid phoiblí, rud a threisíonn neamhionannais laistigh den mhargadh aonair. D’iarr siad go mbeadh réitigh spriocdhírithe áitbhunaithe ann a bheadh saincheaptha do na réaltachtaí sin.

Leag na réigiúin agus na cathracha béim ar an ról ríthábhachtach atá ag an iompar poiblí a mhaoinítear go poiblí maidir le hinrochtaineacht a fheabhsú agus neamhionannais soghluaisteachta a laghdú. Dúirt siad go bhfuil iarrachtaí suntasacha déanta ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha chun tacú le spriocanna dícharbónaithe an Aontais agus chun feabhas a chur ar an tsoghluaisteacht, ach go bhfuil na blianta fada de thearcmhaoiniú in earnáil an iompair agus de chostais oibríochtúla atá ag dul i méid ag cur iallach orthu roghanna deacra a dhéanamh idir seirbhísí riachtanacha iompair phoiblí a choinneáil ar bun agus infheistíocht a dhéanamh i bhflíteanna níos glaine. Dá bhrí sin, d’iarr CnaR go dtabharfaí tacaíocht threisithe ón Aontas don aistriú soghluaisteachta ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach trí chur chuige atá bunaithe de réir a chéile agus neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de lena gcosnaítear grúpaí leochaileacha agus lena léirítear réaltachtaí críochacha.

Dúirt comhaltaí CnaR gur foinse ríthábhachtach tacaíochta é an Beartas Comhtháthaithe do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus iad ag iarraidh réitigh soghluaisteachta éifeachtacha a chur ar fáil atá saincheaptha do riachtanais áitiúla. Ráthaítear leis cur chuige rialachais il-leibhéil agus cistiú intuartha, lena gcumasaítear mearinfheistíochtaí áitiúla – i bhfeabhsuithe ar mhionscála, mar shampla, ar chosáin agus ar stadanna bus – chomh maith le straitéisí soghluaisteachta fadtéarmacha. Thug siad rabhadh go mbainfí an bonn d’acmhainneacht na réigiún réitigh spriocdhírithe fhadtéarmacha a sholáthar ar bhochtaineacht iompair dá ndéanfaí an Beartas Comhtháthaithe a lárú. Dá bhrí sin, tá CnaR ag iarraidh go ráthófaí leis an gcéad CAI eile go mbeadh rochtain chobhsaí ag na réigiúin ar chistiú agus go mbeidís rannpháirteach go díreach i ndearadh straitéisí soghluaisteachta atá saincheaptha do riachtanais áitiúla.

Chomh maith leis an mbeartas Comhtháthaithe, chuir na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha i bhfios go láidir gur féidir a áirithiú leis na hacmhainní úra atá le cur ar fáil faoin gCiste Aeráide Sóisialta nach mbeidh ualach an aistrithe ghlais díréireach ar na daoine is mó atá faoi mhíbhuntáiste. D’iarr siad go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go hiomlán in ullmhú leanúnach na ‘pleananna aeráide sóisialta’ náisiúnta, mar a cheanglaítear leis an rialachán maidir leis an gCiste Aeráide Sóisialta, agus chuir siad in iúl nach bhfuil a bpleananna curtha isteach go fóill ag roinnt Ballstát de chuid an Aontais. Mhol siad go mbainfeadh na Ballstáit úsáid as an rogha suas le 15 % dá n-acmhainní ón gCiste Aeráide Sóisialta a ath-leithdháileadh ar an mBeartas Comhtháthaithe, lena soláthraítear creat seachadta réamhdhéanta agus a d’fhéadfadh cabhrú le dlús a chur le hinfheistíochtaí áitiúla chun aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht iompair agus chun bearta a fhorbairt a mbeidh tairbhí nithiúla ag baint leo ar an láthair sa ghearrthéarma, chomh maith le cuspóirí fadtéarmacha a threisiú.

Ar deireadh, mar chuid den chomhrac i gcoinne na bochtaineachta iompair, d’iarr CnaR go n-aithneofaí i rialacha an Aontais an gá atá le bearta chun athoscailt línte iarnróid áitiúla agus brainse a éascú agus chun oibriú cineálacha eile seirbhísí iompair phoiblí a spreagadh, go háirithe i limistéir trasteorann nach bhfuil mórán daonra iontu, nach ndéantar freastal ceart orthu go minic le soláthar seirbhísí a chríochnaíonn roinnt ciliméadar ó theorainneacha náisiúnta laistigh den limistéar iompair Eorpach aonair. Leag siad béim freisin ar an ról comhlántach bunriachtanach atá ag gluaisteáin in go leor críoch agus ar an ngá atá le bearta tionlacain chun tacú leis an aistriú ó sheanfheithiclí truaillitheacha go feithiclí níos glaine, lena n-áiritheofar soghluaisteacht chothrom inbhuanaithe ar fud réigiúin uile an Aontais agus do na saoránaigh uile.

Luaigh:

Rapóirtéir Patrik Schwarcz-Kiefer (HU/PPE), Comhalta de Chomhairle Contae Baranya Vármegye: “Is feiniméan casta í an bhochtaineacht iompair a bhfuil dlúthbhaint aici le cineálacha eile díothachta. Leis an tuairim a ghlac CnaR, freagraítear don chás sin agus iarrtar go ndéanfaí infheistíochtaí lena gcuirfear feabhsuithe tapa ar sholáthar seirbhísí ar an láthair chun a áirithiú nach bhfágfar na daoine agus na teaghlaigh is leochailí chun praghas an aistrithe ghlais a íoc. Moltar ann bearta don iompar príobháideach agus don iompar poiblí araon chun rochtain ar sheirbhísí riachtanacha a fheabhsú. I ngach cinneadh, ní mór don neodracht theicneolaíoch agus don chost-éifeachtúlacht a bheith ina dtreoirphrionsabail i gcónaí."

Cúlra

• Físeán agus grianghraif ón díospóireacht.
• Staidéar ó Choiste Eorpach na Réigiún maidir le haghaidh a thabhairt ar an mBochtaineacht Iompair.