L-investiment fl-edukazzjoni u l-kultura għandu jaqbel mal-ambizzjonijiet tal-Unjoni Ewropea

Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) adotta b’mod unanimu żewġ Opinjonijiet li jħeġġu lill-UE tiffinanzja b’mod adegwat il-programmi Erasmus+ u AgoraEU taħt il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) 2028-2034 li jmiss u jwissu kontra tnaqqis jew riallokazzjonijiet mill-politika ta’ koeżjoni.

Iż-żewġ Opinjonijiet, adottati fis-Sessjoni Plenarja tal-KtR fis-6 ta’ Mejju 2026, jitolbu l-involviment sinifikanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-governanza ta’ dawn l-inizjattivi.

Hekk kif id-dibattitu qed jintensifika fuq il-baġit fit-tul li jmiss tal-Unjoni Ewropea, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni appella biex il-finanzjament ta’ Erasmus+ u AgoraEU jiġi protett f’termini reali, filwaqt li wissa kontra t-tnaqqis fil-programmi li jappoġġjaw l-edukazzjoni, il-kultura u l-parteċipazzjoni demokratika. Il-KtR qal li kwalunkwe espansjoni tal-inizjattivi għandha tiġi żgurata b’riżorsi addizzjonali fil-QFP li jmiss.

Erasmus+: liftijiet soċjali

L-Opinjoni dwar “Il-programm Erasmus+ għall-perjodu 2028-2034”, abbozzata mir-relatur Roberto Pella (IT/PPE), Sindku ta’ Valdengo, tilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni iżda tinsisti għal baġit ferm aktar ambizzjuż. Ir-reġjuni u l-bliet jenfasizzaw li Erasmus+ għandu jopera bħala liftijiet soċjali ġenwini, aktar milli sempliċiment programm ta’ mobbiltà għal dawk li diġà huma vantaġġati.

Għalhekk, l-Opinjoni tħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħmel il-programm aktar inklużiv u tipprijoritizza t-twessigħ tal-aċċess għall-istudenti b’inqas opportunitajiet, iż-żgħażagħ minn żoni u territorji żvantaġġati li qed jiffaċċjaw sfidi strutturali bħad-depopolazzjoni, it-tnaqqis demografiku jew id-distanza ġeografika. F’dan ir-rigward, il-KtR jitlob li tingħata attenzjoni speċjali lill-parteċipazzjoni tal-istituzzjonijiet minn reġjuni inqas rappreżentati fl-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej.

Fir-rigward tal-governanza u l-implimentazzjoni, l-awtoritajiet lokali jirrakkomandaw iż-żamma u t-tisħiħ tas-sistema ta’ ġestjoni deċentralizzata tal-programm, kif ukoll il-massimizzazzjoni tas-sinerġiji mal-istrumenti strutturali u ta’ koeżjoni. Il-Kumitat jinsisti li dawn is-sinerġiji għandhom ikunu ggwidati mir-realtajiet territorjali u demografiċi sabiex jiġi żgurat impatt sostenibbli fit-tul. L-Opinjoni jiddispjaċiha wkoll dwar in-nuqqas ta’ ċarezza dwar l-allokazzjoni tar-riżorsi fil-prijoritajiet u l-azzjonijiet kollha tal-programm, u twissi li għażliet ta’ implimentazzjoni inkoerenti jirriskjaw id-duplikazzjoni u jistgħu jimminaw il-flessibbiltà u l-inklużjoni.

Barra minn hekk, il-KtR jikkondividi l-pożizzjoni tar-relatur tal-PE dwar l-importanza li l-isport jiġi appoġġjat bħala element ewlieni fil-programm Erasmus+. Jirrakkomanda wkoll skemi pilota biex jipprovdu assistenza teknika u bini tal-kapaċità għall-muniċipalitajiet f’żoni remoti u żvantaġġati u jappella għal enfasi aktar b’saħħitha fuq il-mobbiltà tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET).

AgoraEU: il-kultura u l-valuri fil-qalba tal-QFP

L-Opinjoni AgoraEU, abbozzata mir-relatur Csaba Borboly (RO/PPE), Viċi President tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Harghita, tħaddan l-approċċ olistiku propost mill-Kummissjoni, filwaqt li tinnota li dan il-qafas il-ġdid jirrappreżenta l-pedament tal-QFP li jmiss, li jinkorpora l-valuri kondiviżi tal-UE. Għalhekk, il-KtR jenfasizza li għandu jiġi ffinanzjat b’mod adegwat biex jissodisfa dan ir-rwol. Fl-istess ħin, il-Kumitat iwissi li l-konsolidazzjoni ta’ Ewropa Kreattiva u CERV+ m’għandhiex iddgħajjef il-fergħat individwali tal-programm – il-kultura, il-midja, l-involviment taċ-ċittadini, l-ugwaljanza u d-drittijiet – li kull wieħed minnhom għandu jżomm l-identità u l-iskop tiegħu.

Il-KtR jinsisti li l-awtoritajiet lokali għandhom jiġu rikonoxxuti bħala msieħba ewlenin fl-implimentazzjoni, minħabba r-rwol ċentrali tagħhom li jipprovdu spazji fejn id-demokrazija hija ħajja, ipprattikata u mġedda. Jiddispjaċih ukoll dwar in-nuqqas ta’ lista indikattiva ta’ miżuri u azzjonijiet eliġibbli, li l-KtR iqis essenzjali għat-trasparenza, li tippermetti lill-benefiċjarji jħejju u jinvolvu ruħhom b’mod sinifikanti mal-programm.

Fir-rigward tal-aċċess u s-simplifikazzjoni, ir-reġjuni u l-bliet jitolbu formati ta’ għotjiet simplifikati bħal applikazzjonijiet f’żewġ stadji u għotjiet kaskata, rekwiżiti mnaqqsa ta’ kontribuzzjoni proprja (li ma jaqbżux l-10 % tal-kostijiet eliġibbli totali), u punti ta’ kuntatt tal-AgoraEU fil-livelli nazzjonali u, fejn xieraq, reġjonali. L-Opinjoni tenfasizza wkoll l-importanza li jiġi promoss l-użu responsabbli tal-intelliġenza artifiċjali fis-setturi kulturali u kreattivi bħala sfida trasversali li l-programm irid jindirizza b’mod espliċitu.

Il-KtR jappella għal appoġġ iddedikat għall-produzzjoni tal-midja lokali u reġjonali u x-xandir tas-servizz pubbliku, b’mod partikolari f’żoni rurali f’riskju li jsiru “deżerti tal-midja”, u għar-rikonoxximent espliċitu tal-protezzjoni tal-wirt kulturali bħala prijorità awtonoma b’finanzjament iddedikat.

Glenn Micallef, il-Kummissarju Ewropew għall-Ġustizzja Interġenerazzjonali, iż-Żgħażagħ, il-Kultura u l-Isport, fetaħ id-dibattitu billi appella bil-qawwa għal aktar appoġġ finanzjarju għall-programmi Erasmus+ u AgoraEU. Huwa argumenta li l-investiment dirett fiż-żgħażagħ permezz ta’ dawn l-inizjattivi huwa l-aktar kontribut siewi li jista’ jsir. Il-Ministru Taljan għall-Isport u ż-Żgħażagħ tenna dan is-sentiment, filwaqt li afferma li proġetti bħal Erasmus+ jirrappreżentaw impenn strateġiku għall-avvanz tal-iżvilupp tas-soċjetà.

Kwotazzjonijiet

Relatur Roberto Pella (IT/PPE), Sindku ta' Valdengo: “Erasmus+ huwa wieħed mill-istejjer ta’ suċċess ewlenin tal-Ewropa u pedament tal-identità Ewropea kondiviża tagħna. Il-programm futur irid imur lil hinn — mhux biss b’finanzjament adegwat, iżda b’regoli aktar sempliċi, flessibbiltà akbar u aċċess aktar faċli, li jippermettu lill-organizzazzjonijiet iżgħar jipparteċipaw bis-sħiħ. Dan jeħtieġ ukoll appoġġ ġenwin għall-muniċipalitajiet żvantaġġati permezz tal-bini tal-kapaċità u assistenza prattika biex jinvolvu ruħhom f’azzjonijiet tal-Programm, kif ukoll dimensjoni sportiva aktar b’saħħitha. L-investiment f’Erasmus+ ifisser investiment fil-futur paċifiku, kompetittiv u inklużiv tal-Ewropa billi ż-żgħażagħ jingħataw is-setgħa li jsawruh.”

Relatur Csaba Borboly (RO/PPE), Viċi President tal-Kunsill tal-Kontea ta' Harghita: “AgoraEU tibgħat lill-Ewropa lura fejn dejjem għexet tassew: fil-komunitajiet lokali, fil-kulturi minoritarji u fil-workshops kreattivi rurali. Għal Harghita u Covasna, din l-opinjoni għandha messaġġ ċar: l-irħula, l-artiġjani, l-NGOs minoritarji u l-ħallieqa żgħażagħ jappartjenu fil-qalba tal-finanzjament kulturali Ewropew. Żgurajna rikonoxximent aktar b’saħħtu għall-minoranzi etniċi, nazzjonali u lingwistiċi, aċċess aktar sempliċi għal benefiċjarji iżgħar, u monitoraġġ territorjali biex jingħalaq id-distakk bejn il-bliet u ż-żoni rurali. L-għaqda tal-Ewropa tibda fejn id-diversità mhijiex sempliċement iddikjarata iżda għexet — u l-AgoraEU issa trid iżżomm dik il-wegħda.”

Il-Kummissarju Ewropew għall-Ġustizzja Interġenerazzjonali, iż-Żgħażagħ, il-Kultura u l-Isport, Glenn Micallef: “L-involviment taż-żgħażagħ, il-kultura u l-isport huma kollha essenzjali għad-demokrazija tagħna, għall-identità tagħna, u għar-reżiljenza soċjetali tagħna. Ir-reġjuni għandhom rwol kruċjali fir-riflessjoni ta’ dawn il-prijoritajiet fl-istrumenti kollha ta’ finanzjament tal-UE. Dan huwa l-mod kif tressaq lill-Ewropa eqreb lejn iċ-ċittadini tagħha.”

Sfond

• Filmat u ritratti tas-sessjoni plenarja tal-KtR.

• Fis-16 ta’ Lulju 2025, bħala parti minn pakkett ta’ proposti leġiżlattivi biex jirregolaw il-programmi skont il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) 2028-2034, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet regolament li jistabbilixxi l-programm Erasmus+ 2028-2034.

• Il-programm il-ġdid AgoraEU ġie ppreżentat ukoll fis-16 ta’ Lulju 2025. Dan jgħaqqad u jibni fuq il-programm Ewropa Kreattiva u l-programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri (CERV) li bħalissa huma ffinanzjati mill-QFP 2021-2027.

• Il-KtR bħalissa qed jaħdem fuq 20 Opinjoni biex jivvaluta aspetti speċifiċi tal-baġit fit-tul futur tal-UE għall-2028-34.

Kuntatt:

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel:+32475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu