Ir-reġjuni jagħmlu pressjoni għal investiment akbar tal-UE biex jingħalqu d-diskrepanzi fit-trasport u jiġi żgurat id-dritt li wieħed jibqa’ fit-territorju

Il-mexxejja lokali jappellaw għal spinta biex jitnaqqas il-faqar tat-trasport u għal approċċ teknoloġikament newtrali għall-fjuwils alternattivi.

L-investiment fit-titjib tan-netwerk tat-trasport għandu jirrifletti d-diversità territorjali u jkopri l-Ewropa kollha, u jestendi lil hinn miċ-ċentri metropolitani ewlenin u l-kurituri ewlenin. Dan huwa l-messaġġ ewlieni stabbilit fl-Opinjoni adottata mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni matul is-sessjoni plenarja tal-14 ta’ Ottubru, abbozzata minn Marco Marsilio (IT/KRE), President tar-Reġjun tal-Abruzzo.

Il-konnessjonijiet effiċjenti tat-trasport li jgħaqqdu r-reġjuni rurali, muntanjużi, periferiċi u transfruntiera huma essenzjali għat-tisħiħ tal-koeżjoni territorjali u biex jiġi żgurat li n-nies ikunu jistgħu jgħixu u jaħdmu fiż-żoni lokali tagħhom, u b’hekk il-komunitajiet ikunu jistgħu jibqgħu postijiet attraenti biex jgħixu u jagħmlu n-negozju, u b’hekk jiġi żgurat id-dritt li wieħed jibqa’ fit-territorju. Fl-Opinjoni, il-mexxejja lokali u reġjonali appellaw biex il-linji ferrovjarji ta’ veloċità għolja jiġu integrati aħjar man-networks ferrovjarji konvenzjonali u reġjonali, inkluż billi jinħolqu konnessjonijiet neqsin u jiġu żgurati konnessjonijiet affordabbli ma’ bliet iżgħar. Huma enfasizzaw li l-investiment fit-trasport irid jirrifletti d-diversità territorjali tal-Ewropa u jmur lil hinn miċ-ċentri metropolitani ewlenin u l-kurituri ewlenin. Mingħajr networks reġjonali aktar b’saħħithom u konnessjonijiet aħjar bejn bliet iżgħar u rotot ewlenin tat-trasport, enfasi fuq ir-rabtiet bejn il-bliet ewlenin tirriskja li tħalli r-reġjuni inqas aċċessibbli lura u twessa’ d-disparitajiet territorjali.

Il-mexxejja lokali u reġjonali enfasizzaw ukoll li t-tranżizzjoni lejn trasport sostenibbli ma tridx tapprofondixxi l-faqar tat-trasport. Huma laqgħu r-rikonoxximent tal-Pjan ta' Investiment għat-Trasport Sostenibbli ta' diversi tipi ta' fjuwils rinnovabbli u b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju meħtieġa biex tinkiseb tranżizzjoni sostenibbli, filwaqt li appellaw għal approċċ teknoloġikament newtrali lejn il-produzzjoni u l-użu ta' fjuwils alternattivi għall-avjazzjoni u t-trasport fuq l-ilma. L-investiment tal-UE għandu jtejjeb l-aċċessibbiltà u l-affordabbiltà f’territorji inqas konnessi, inkluż it-trasport pubbliku, u soluzzjonijiet tal-aħħar mil. Ir-reġjuni u l-bliet għandu jkollhom rwol aktar b’saħħtu fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tat-trasport. L-involviment formali tagħhom fl-ippjanar tal-investiment, il-monitoraġġ u d-deċiżjonijiet dwar l-infrastruttura fit-tul se jkun kruċjali.

Il-membri tal-KtR appellaw ukoll għal koordinazzjoni aktar b’saħħitha bejn il-Politika ta’ Koeżjoni, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u strumenti oħra ta’ finanzjament tal-UE li jappoġġjaw it-trasport. Huma enfasizzaw li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, b’mod partikolari fir-reġjuni inqas żviluppati u rurali, għandhom ikunu jistgħu jikkombinaw is-sorsi ta’ finanzjament tal-UE permezz ta’ mekkaniżmi ta’ aċċess aktar sempliċi u integrati. Il-KtR qal li finanzjament prevedibbli u fit-tul se jkun essenzjali għal investimenti infrastrutturali u industrijali fuq skala kbira, u appella għal qafas ta’ finanzjament kredibbli li jgħaqqad l-investiment tal-UE, nazzjonali u privat filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi ekonomiċi differenti ta’ proġetti individwali.

Kwotazzjoni

Relatur Marco Marsilio (IT/KRE), President tar-Reġjun ta' Abruzzo: “Il-politika Ewropea tat-trasport tirnexxi biss jekk tibda mit-territorji u l-ħtiġijiet reali tagħhom. Il-ferroviji ta’ veloċità għolja huma essenzjali biex l-Ewropa tiġi konnessa aħjar, iżda jridu jimxu id f’id ma’ networks ferrovjarji konvenzjonali, reġjonali u lokali aktar b’saħħithom. Proġetti infrastrutturali kbar iwasslu għal benefiċċji reali biss meta jservu wkoll bliet intermedji, żoni rurali u muntanjużi, u reġjuni b’popolazzjoni inqas densa. Ma jista’ jkun hemm l-ebda “dritt ta’ soġġorn” mingħajr mobbiltà u konnettività adegwati. Il-persuni li jagħżlu li jibqgħu għandhom ikunu jistgħu jilħqu ċentri urbani ewlenin fi żmien raġonevoli għall-ivvjaġġar u jfittxu opportunitajiet mir-reġjun ta’ oriġini tagħhom. Kulħadd għandu jkun liberu li jitlaq biex jistudja jew jaħdem, iżda ħadd ma għandu jkun imġiegħel jitlaq minħabba nuqqas ta’ impjiegi, edukazzjoni jew konnessjonijiet tat-trasport. It-tluq għandu jkun għażla, mhux neċessità; is-soġġorn irid ikun dritt, mhux privileġġ.”

L-isfond

• Filmat u ritratti tad-dibattitu.
• F’Novembru 2025, il-Kummissjoni Ewropea adottat il-Pjan ta’ Investiment għat-Trasport Sostenibbli, li jistabbilixxi pjan direzzjonali biex titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija tas-setturi tal-avjazzjoni u tat-trasport fuq l-ilma. Il-pjan iwieġeb għall-ħtieġa urġenti tal-industrija tat-trasport u tal-fjuwils tal-Ewropa biex jiġu sfruttati l-investimenti u tiżdied il-produzzjoni ta’ fjuwils rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.

Persuna ta' kuntatt:

Theresa Sostmann
Tel: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu