Baġit futur tal-UE: il-mexxejja territorjali u l-Parlament Ewropew iħeġġu lill-Istati Membri juru ambizzjoni akbar

Il-mexxejja reġjonali u l-korelatur tal-Parlament Ewropew dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-UE esprimew oppożizzjoni qawwija għall-aħħar proposta għal negozjati dwar il-baġit futur tal-UE, l-hekk imsejħa “kaxxa ta’ negozjar”.

Waqt laqgħa ta’ jumejn tal-Kummissjoni għall-Politika ta’ Koeżjoni Territorjali u l-baġit tal-UE (COTER), fl-24 u l-25 ta’ Ġunju, huma tennew sejħa lill-Istati Membri biex iżidu l-ammont totali tal-baġit tal-UE 2028-34, jappoġġjaw l-investimenti deċentralizzati madwar l-UE u jrawmu l-innovazzjoni u l-kompetittività bbażati fuq il-post. Il-laqgħa tal-COTER approvat ukoll l-ewwel abbozz ta’ Opinjonijiet dwar it-tranżizzjoni sostenibbli tas-settur awtomobilistiku u l-mobbiltà sostenibbli tal-UE.

Baġit fit-tul tal-UE

Il-membri tal-Kummissjoni COTER u l-korelatur tal-Parlament Ewropew dwar il-baġit li jmiss tal-UE, Carla Tavares (S&D/PT), tennew b’mod konġunt it-talba tagħhom għal baġit ambizzjuż tal-UE wara l-2027, minħabba li l-Unjoni “ma tistax tagħmel aktar b’inqas” riżorsi. Huma insistew li r-reġjuni u l-bliet għandhom jinżammu fil-qalba tal-Politika ta’ Koeżjoni, li għandha sserraħ fuq baġit awtonomu u prevedibbli, li jkopri l-kategoriji kollha tar-reġjuni tal-UE.

Id-dibattitu seħħ biss ftit jiem wara li l-kapijiet ta' stat u ta' gvern tal-UE kellhom l-ewwel diskussjoni dwar id-dokument imħejji mill-Presidenza Ċiprijotta tal-Kunsill tal-UE biex jiggwida n-negozjati bejn l-Istati Membri dwar il-baġit fit-tul tal-UE. L-hekk imsejħa "kaxxa ta' negozjar" ġiet ikkritikata b'mod wiesa' mill-mexxejja lokali u reġjonali li ġejjin minn firxa ta' pajjiżi - min-Netherlands sal-Greċja, u mill-Finlandja sal-Ungerija - bħala mhux ambizzjuża biżżejjed u minħabba li appoġġjat l-idea li l-fondi ta' koeżjoni u agrikoli jingħaqdu f'fond wieħed ta' flus. Id-dokument jipproponi tnaqqis baġitarju ulterjuri ta’ 2 % għall-proposta mressqa mill-Kummissjoni Ewropea f’Lulju 2025, li kienet diġà ġiet ikkritikata mill-membri tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR).

Il-pakkett tal-karozzi u t-trasport sostenibbli

Is-settur awtomobilistiku huwa inkorporat fil-fond fit-territorji industrijali fejn huma kkonċentrati n-networks tal-produzzjoni, il-fornituri u l-impjiegi. Il-membri tal-COTER adottaw abbozz ta’ opinjoni dwar il-“Pakkett Awtomobilistiku”, li jappella għal investiment aktar b’saħħtu tal-UE fil-kapaċità industrijali, il-produzzjoni tal-batteriji, l-innovazzjoni, u l-ekosistemi awtomobilistiċi reġjonali, filwaqt li jiġi promoss approċċ “magħmul fl-UE”. Huma appoġġaw ukoll l-elettrifikazzjoni iżda enfasizzaw il-ħtieġa għal vetturi elettriċi affordabbli, infrastruttura tal-iċċarġjar estiża, u appoġġ immirat għal reġjuni inqas sinjuri. 

Ir-relatur María Chivite (ES/PSE), President ta’ Navarra, qalet: “L-awtonomija strateġika mhijiex għażla; Din hija ħtieġa. U għall-industrija tal-karozzi tagħna, l-istabbiltà hija l-pedament ta’ dik l-awtonomija strateġika. F'Navarra, nafu l-ispiża tad-dipendenza u l-valur tat-tmexxija. Diġà ġew investiti biljuni fl-elettrifikazzjoni. “Made in Europe” hija l-unika difiża tagħna kontra l-importazzjonijiet ta’ vetturi elettriċi sussidjati mill-Istat li jheddu li jkaxkru s-suq tagħna. Il-mistoqsija hija sempliċi: Aħna nwasslu, jew aħna nċedu? Aħna nibnu Ewropa li tikkompeti, tinnova, u tiddeċiedi l-futur tagħha stess jew inwarrbu u nħallu lill-oħrajn jiddettaw it-termini? It-tweġiba għandha tkun ċara: Aħna noqogħdu. Aħna ninvestu. Aħna mmexxu.”

Matul il-laqgħa, il-membri tal-COTER adottaw ukoll abbozz ta’ opinjoni dwar l-avvanz tas-sistema tat-trasport sostenibbli u konnessa tal-Ewropa. Huma qalu li l-investimenti tat-trasport tal-UE għadhom ikkonċentrati żżejjed fuq il-kurituri ewlenin, filwaqt li n-networks ferrovjarji reġjonali, il-konnessjonijiet transfruntiera neqsin, u ż-żoni rurali u skarsament popolati jkomplu jiffaċċjaw nuqqas ta’ investiment strutturali.

Ir-relatur Marco Marsilio (IT/KRE), President tar-Reġjun ta’ Abruzzo, qal: “It-tranżizzjoni lejn trasport aktar sostenibbli hija prijorità li nappoġġaw bis-sħiħ, iżda trid tkun xprunata mill-innovazzjoni, mhux minn għażliet predefiniti. Huwa għalhekk li appellajna għal approċċ teknoloġikament newtrali għall-fjuwils alternattivi. Illum, hemm differenzi profondi bejn ir-reġjuni Ewropej f’termini ta’ infrastruttura, kapaċità industrijali u disponibbiltà ta’ investimenti. Irridu nipprevjenu li t-tranżizzjoni ekoloġika ssir fattur ta’ inugwaljanza territorjali. Neħtieġu objettivi ambizzjużi, iżda wkoll qafas regolatorju, finanzjament u skedi ta’ żmien kompatibbli mar-realtà tat-territorji.”

Matul il-laqgħa wkoll

Il-membri tal-COTER adottaw b’mod unanimu abbozz ta’ opinjoni dwar l-Aġenda għall-Bliet, imħejji mir-relatur Kieran McCarthy (IE/AE), membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Cork, li jappella għal governanza sinifikanti f’diversi livelli. Dan jinkludi l-involviment sistematiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-UE u l-finanzjament ta’ koeżjoni. Il-membri enfasizzaw ukoll il-ħtieġa għal approċċi bbażati fuq il-post u strumenti territorjali integrati, filwaqt li jiġi żgurat li l-bliet ta’ kull daqs ikollhom aċċess għall-bini tal-kapaċità, l-opportunitajiet ta’ innovazzjoni u l-appoġġ finanzjarju tal-UE.

Matul il-laqgħa, ġie adottat ukoll abbozz ta’ opinjoni dwar l-istrateġija tal-UE għall-makroreġjun tal-Atlantiku. It-test, imħejji mir-relatur Ander Caballero Barturen (ES/Renew Europe), Segretarju Ġenerali għall-Azzjoni Esterna tal-Pajjiż Bask, jitlob involviment akbar tal-awtoritajiet reġjonali u lokali kemm fit-tfassil kif ukoll fl-implimentazzjoni tal-istrateġija, investiment aktar b’saħħtu fit-trasport, l-enerġija u l-konnettività diġitali, u azzjoni koordinata biex jiġu indirizzati r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima, l-isfidi demografiċi u d-disparitajiet soċjoekonomiċi.

L-erba’ abbozzi ta’ Opinjonijiet kollha adottati matul il-laqgħa tal-COTER huma skedati għall-adozzjoni fil-plenarja tal-KtR f’Ottubru.

Il-membri tal-COTER kellhom l-ewwel skambju ta’ fehmiet dwar:

• "Ir-reġjuni tal-Lvant tal-UE li jmissu mar-Russja, il-Belarussja u l-Ukrajna", abbozzati mir-relatur Adam Struzik (PL/PPE), President tal-Provinċja ta' Mazowieckie;
• “Strateġija tal-UE għall-Portijiet”, abbozzata mir-relatur Keven Cauchi (MT/PPE), Sindku ta’ Għajnsielem.

Il-membri tal-COTER ħatru lil Noel Formosa (MT/PPE), Sindku ta’ San Lawrenz, bħala relatur dwar l-istrateġija tal-UE għall-gżejjer.

Sfond

• Vidjow u ritratti tal-laqgħa.
• Fis-17 ta' Ġunju, lejliet il-laqgħa tal-Kunsill Ewropew, il-#CohesionAlliance - koalizzjoni tal-KtR u assoċjazzjonijiet territorjali ewlenin li tirrakkomanda t-tisħiħ tal-koeżjoni bħala valur fundamentali tal-- tal-UE ppubblikat sejħa konġunta lill-mexxejja tal-UE biex ikollhom dibattitu politiku ġenwin dwar baġit futur adatt għall-iskop tiegħu. Test sħiħ.
• Fis-16 ta’ Diċembru 2025, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat il-Pakkett dwar il-Karozzi biex tappoġġa l-isforzi tas-settur fit-tranżizzjoni lejn mobbiltà nadifa. Mill-2035 ’il quddiem, il-manifatturi tal-karozzi se jkollhom jikkonformaw ma’ mira ta’ tnaqqis ta’ 90 % tal-emissjonijiet mill-iżbokk tal-egżost, iżda l-proposti tal-Kummissjoni jipprovdu xi flessibbiltà billi jippermettu li l-10 % li jifdal tal-emissjonijiet jiġu kkumpensati - “kumpens” - bl-użu ta’ azzar b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-UE jew ta’ e-fjuwils u bijofjuwils.
• Fis-27 ta’ Mejju, l-Alleanza tar-Reġjuni Awtomobilistiċi (ARA) iffirmat f’Bilbao pożizzjoni politika konġunta dwar iż-żewġ fajls li se jsawru l-futur immedjat tas-settur: l-Att dwar l-Aċċelleratur Industrijali u l-Pakkett dwar il-Karozzi. Il-41 reġjun tal-ARA jappoġġjaw l-approċċ “Made in the EU” bħala lieva biex jissaħħu l-ktajjen tal-valur Ewropej, jappellaw għal rwol ċentrali għar-reġjuni fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-istrumenti industrijali Ewropej, u jippromovu approċċ miftuħ għat-teknoloġija għad-dekarbonizzazzjoni.
• L-Aġenda tal-UE għall-Bliet, ippreżentata mill-Kummissjoni Ewropea f’Diċembru 2025, hija qafas ta’ politika strateġiku għal żvilupp urban sostenibbli u integrat. Hija tfittex li ttejjeb il-politiki li jaffettwaw il-bliet, iżżid id-djalogu, u tiffaċilita l-aċċess tagħhom għall-appoġġ tal-UE.

Kuntatt

Matteo Miglietta
Tel: +32 470895382
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu

Theresa Sostmann
Tel: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu