Il-baġit tal-UE wara l-2027: id-demokrazija u l-unità Ewropea f’riskju skont il-proposta attwali, il-mexxejja lokali u reġjonali jwissu

Dibattitu dwar il-baġit fit-tul tal-UE li jmiss wara l-2027, il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP), enfasizza tħassib kbir fost ir-reġjuni u l-bliet rigward il-proposta mressqa mill-Kummissjoni Ewropea fis-16 ta’ Lulju. L-iskambju, li sar matul il-laqgħa tal-Kummissjoni għall-Politika ta’ Koeżjoni Territorjali u l-Baġit tal-UE (COTER)fis-7 ta’ Ottubru, laqqa’ flimkien rappreżentanti tal-Presidenza Daniża tal-Kunsill tal-UE u tal-Kummissjoni Ewropea, biex jiddiskutu l-baġit futur tal-Unjoni.  

Id-demokrazija u l-unità Ewropea jirriskjaw li jiġu pperikolati jekk tiġi adottata l-proposta attwali dwar il-baġit fit-tul li jmiss tal-UE, il-mexxejja lokali u reġjonali wissew matul dibattitu fil-Kummissjoni COTER. L-iskambju ta’ fehmiet beda l-ħidma fuq l-Opinjoni dwar il-QFP li jmiss, immexxija mir-relatur Sari Rautio (FI/PPE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Hämeenlinna u President tal-Grupp PPE fil-KtR. Is-Sa Rautio enfasizzat li d-dibattitu dwar il-baġit futur tal-UE “huwa dwar aktar minn flus, huwa dwar id-demokrazija u l-unità Ewropea”.

L-istruttura l-ġdida tal-QFP tgħaqqad diversi oqsma - mill-Politika ta' Koeżjoni għall-Politika Agrikola Komuni - f'fond wieħed u kbir, filwaqt li tikkonċentra l-ġestjoni tar-riżorsi u l-programmi f'idejn il-gvernijiet nazzjonali. Ir-rapporteur wissa li l-bidla minn programmi reġjonali għal pjanijiet nazzjonali ċentralizzati tista' ddgħajjef il-koeżjoni, il-governanza f'diversi livelli, u l-fiduċja taċ-ċittadini, u minflok talab qafas li jżomm is-sħubija, l-aġilità, il-flessibbiltà, u approċċ ibbażat fuq il-post.

Il-membri tal-COTER irrikonoxxew il-ħtieġa li tiġi mmodernizzata l-Politika ta’ Koeżjoni u li l-baġit fit-tul il-ġdid tal-UE jiġi allinjat ma’ prijoritajiet urġenti bħas-sigurtà u d-difiża – b’mod partikolari għar-reġjuni tul il-fruntieri tal-Lvant tal-UE. Madankollu, huma wissew li r-riformi meħtieġa jistgħu jkunu kontroproduttivi jekk ir-reġjuni u l-bliet jiġu esklużi mit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-investimenti territorjali. 

“Anki jekk din ma kinitx l-intenzjoni, ir-riżultat ikun li l-QFP jamputa lill-UE mid-dimensjoni reġjonali u lokali tagħha. U dan ma jistax jiġi aċċettat”qal il-President tal-COTER, Vasco Alves Cordeiro (PSE/PT), filwaqt li ġabar fil-qosor it-tħassib espress mill-membri tal-kummissjoni.

Matul id-dibattitu, il-Presidenza Daniża rrikonoxxiet li l-valutazzjoni tal-Kunsill tal-proposta tal-QFP għadha għaddejja u esprimiet l-ambizzjoni tagħha li tippreżenta abbozz ta' kaxxa ta' negozjar lill-Kunsill Ewropew f'Diċembru.  

L-abbozz ta’ opinjoni tas-Sinjura Rautio huwa skedat għal votazzjoni mill-Kummissjoni COTER fl-1 u t-2 ta’ Diċembru u se jiġi ppreżentat lill-plenarja tal-KtR f’Marzu 2026.  

Jinħatru rapporteurs ġodda dwar il-fajls tal-QFP

Il-membri ħatru wkoll erba’ rapporteurs għal opinjonijiet li se jivvalutaw abbozzi ta’ regolamenti speċifiċi inklużi fil-proposta tal-QFP: 

• Il-President tal-COTER u l-ewwel Viċi President, Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE) u Emil Boc (RO/PPE) inħatru korelaturi dwar ir-Regolament dwar il-Fond għall-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali 

• María Guardiola (ES/PPE), President tal-Gvern Reġjonali ta’ Extremadura, dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali inkluż ir-Regolament dwar il-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u l-Fond ta’ Koeżjoni 

• Luca Menesini (IT/PSE), membru tal-Kunsill tal-Provinċja ta’ Lucca, dwar ir-Regolament dwar il-Qafas ta’ Prestazzjoni 

• Juraj Droba (SK/KRE), President tar-Reġjun Awtonomu ta’ Bratislava, dwar ir-Regolament dwar il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2028-2034 

L-abbozzi ta’ opinjonijiet kollha se jiġu diskussi u se ssir votazzjoni dwarhom matul l-ewwel nofs tal-2026.  

Il-ġlieda kontra l-faqar tat-trasport biex jissaħħu l-koeżjoni u l-kompetittività Ewropej

F’abbozz ta’ opinjoni adottat matul il-laqgħa, il-membri tal-COTER wissew li l-faqar fit-trasport qed jaffettwa dejjem aktar lir-reġjuni u l-bliet madwar l-UE, filwaqt li enfasizzaw li l-konnettività hija vitali għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali. Bi rwol ewlieni x’jaqdu fit-twettiq tal-objettivi tal-UE għat-tranżizzjoni lejn mobbiltà sostenibbli, il-mexxejja lokali u reġjonali enfasizzaw in-nuqqas kroniku ta’ finanzjament tas-settur tat-trasport. Huma appellaw għall-użu kkoordinat tal-Fond Soċjali għall-Klima, il-fondi ta’ koeżjoni, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), b’appoġġ għal soluzzjonijiet ibbażati fuq il-post, filwaqt li enfasizzaw l-importanza tal-investiment f’miżuri li jagħmlu differenza fuq terminu qasir flimkien ma’ investimenti aktar fit-tul. L-Opinjoni titlob li l-appoġġ għat-trasport pubbliku u ferrovjarju jingħata prijorità fejn xieraq, flimkien ma’ miżuri ta’ akkumpanjament għall-bidla minn karozzi qodma u li jniġġsu għal dawk aktar nodfa, biex tiġi żgurata mobbiltà ġusta u sostenibbli fit-tipi kollha ta’ reġjuni tal-UE u għaċ-ċittadini kollha. 

Ir-relatur Patrik Schwarcz-Kiefer (HU/PPE), membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Baranya Vármegye qal: “Il-faqar fit-trasport mhuwiex kwistjoni iżolata – huwa marbut mill-qrib ma’ kull forma oħra ta’ faqar, mill-enerġija sat-tbatija ekonomika. Dan jolqot l-aktar lir-reġjuni rurali u tal-fruntiera, fejn il-mobbiltà mhijiex biss kwistjoni ta’ konvenjenza, iżda kwistjoni ta’ opportunità, aċċess u dinjità. Jekk aħna serji dwar il-ġustizzja fl-Ewropa, irridu niżguraw li kulħadd, kullimkien, ikun jista’ jiċċaqlaq, jgħaqqad u jipparteċipa fis-soċjetà.” 

Matul il-laqgħa wkoll 

Il-membri tal-COTER kellhom ukoll l-ewwel dibattitu dwar Opinjoni li se tesplora r-rwol tas-settur privat fit-tisħiħ tal-Politika ta’ Koeżjoni wara l-2027. Ir-rappreżentanti lokali u reġjonali enfasizzaw li kooperazzjoni aktar b’saħħitha u aktar strateġika mas-settur privat hija essenzjali biex il-Politika ta’ Koeżjoni ssir aktar effettiva, tattira l-investiment u tiżgura tkabbir dejjiemi fir-reġjuni kollha.  

L-abbozz ta’ Opinjoni, imħejji mir-relatur Kristoffer Tamsons (SE/PPE), membru tal-Kunsill tal-Kontea tar-Reġjun ta’ Stokkolma, se jiġi vvutat mill-Kummissjoni COTER fl-1 ta’ Diċembru u mill-plenarja tal-KtR f’Marzu 2026.  

Sfond

• Reġistrazzjoni tal-laqgħa. 

• Fis-16 ta’ Lulju, il-Kummissjoni Ewropea żvelat il-proposta tagħha dwar il-QFP futur, flimkien ma’ pakkett ta’ leġiżlazzjonijiet settorjali marbuta miegħu. Il-QFP 2028-34 ikun mibni fuq diversi megafondi. Wieħed minn dawn ikun il-Fond li għandu jitwassal permezz tal-Pjanijiet Nazzjonali ta’ Sħubija Reġjonali (NRPP), li jkopru għadd ta’ oqsma mill-Politika ta’ Koeżjoni sal-Politika Agrikola Komuni (PAK), is-sajd u l-migrazzjoni/is-sigurtà.  

• Il-ġimgħa d-dieħla, il-plenarja tal-KtR se tivvota dwar riżoluzzjoni dwar il-baġit fit-tul futur tal-UE li tirrappreżenta l-ewwel valutazzjoni tal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, fid-dawl tal-ħidma mibdija fil-COTER bl-Opinjoni ta’ Rautio. Segwi l-plenarja tal-KtR.  

• Flimkien mal-assoċjazzjonijiet Ewropej ewlenin tal-bliet u r-reġjuni, il-KtR huwa msieħeb fundatur tal-#CohesionAlliance, l-aktar koalizzjoni mifruxa mal-UE ta’ rappreżentanti tal-bliet u r-reġjuni, l-imsieħba soċjali u l-assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivika li tippromovi l-koeżjoni bħala objettiv ewlieni għall-politiki u l-investimenti kollha tal-UE, u għal Politika ta’ Koeżjoni msaħħa wara l-2027. L-avveniment #CohesionAlliance li jmiss se jsir fil-15 ta’ Ottubru fi Brussell, matul it-23 Ġimgħa Ewropea tar-Reġjuni u l-Bliet. Aktar dettalji.