Id-deċentralizzazzjoni għandha tkun “prijorità” fit-triq lejn ir-rikostruzzjoni tal-Ukrajna

Il-paċi, aktarriformita’ deċentralizzazzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni se jkunu fatturi kritiċi għas-suċċess tar-rikostruzzjoni tal-Ukrajna, qalu l-membri tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fit-28 ta’ Novembru f’laqgħa ma’ rappreżentanti mil-livelli nazzjonali,reġjonali u lokalifl-Ukrajna.

Fid-diskussjonijiet fi Prešov fil-Lvant tas-Slovakkja, il-membri tal-Grupp ta’ Ħidma tal-KtRdwar l-Ukrajna enfasizzaw li s-setgħat straordinarji mogħtija mil-liġi marzjali m’għandhomx jimminaw il-progress fit-tul dwar id-deċentralizzazzjoni, il-governanza demokratika lokali u r-riforma tal-amministrazzjoni pubblika, u enfasizzaw il-valur tal-involviment trasparenti u inklużiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-riformi marbuta mal-adeżjoni mal-UE.

B'referenza għall-isforzi attwali biextiġi stabbilital-paċi  fl-Ukrajna, il-membri qalu li kwalunkwe ftehim irid jiggarantixxi bis-sħiħ is-sovranità u l-integrità tal-Ukrajna kif ukoll jiżgura l-aspirazzjonijiet Ewropej magħżula liberament tagħha.

Il-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Ukrajna, li aġġornat ukoll il-pjan  ta’appoġġ ta’ 10 punti tal-KtRgħall-Ukrajna, kienet preċeduta fis-27 ta’ Novembru minn seminar mal-membri tal-Kummissjoni tal-KtR għaċ-Ċittadinanza, il-Governanza u l-Affarijiet Istituzzjonali u Esterni (CIVEX) iffukat fuq il-kooperazzjoni transfruntiera mal-blietu r-reġjuniUkreni. Is-seminar ħaresb’mod partikolari lejn inizjattivi fir-reġjuntal-Karpazji, reġjun li jinkludi partijiet mill-Ukrajna, is-Slovakkja, il-Polonja, l-Ungerijau r-Rumanija.

L-ospitant tal-laqgħat u l-organizzatur tas-seminar – Milan Majerský (SK/PPE), President tar-Reġjun Awtonomu ta’Prešov– enfasizza l-ħtieġa għal “strateġija tal-Karpazji” tal-UE, aktar investiment fl-infrastruttura tat-toroq fir-reġjun, u oqfsa ġodda u aktar flessibbli għall-kooperazzjoni transfruntiera.

Il-membri tal-KtR setgħu jidħlu fl-Ukrajna, iżuru Uzhhorod biex jiddiskutu mas-sindku tal-belt u jaraw eżempji diretti ta’ kooperazzjoni transfruntiera, inkluż għar-riabilitazzjoni tal-veterani tal-gwerra.

Kwotazzjonijiet:

• Patrick Molinoz (FR/PSE), Viċi President tar-reġjun ta’ Bourgogne-Franche-Comté, membru tal-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Ukrajna, u r-relatur tal-KtR dwar “Il-Pakkett tat-Tkabbir 2025 – l-Ukrajna, il-Moldova u l-Georgia”: “It-triq tal-Ukrajna lejn is-sħubija fl-UE m’għandhiex tinjora l-kundizzjonijiet għar-rikostruzzjoni sostenibbli jew it-tisħiħ ta’ qafas istituzzjonali deċentralizzatli jagħti s-setgħa sħiħa lill-awtoritajiet lokali. It-tkabbir tal-UE se jibbenefika jekk jinbena f’konformità mal-ħtiġijiet u l-aspettattivi taċ-ċittadini, u b’hekk bl-involviment attiv tal-bliet u r-reġjuni. Madwar l-UE, huma l-awtoritajiet lokali li jfasslu u jimplimentaw il-politiki ta’ kuljum li jindirizzaw l-aktar direttament il-ħtiġijiet taċ-ċittadini. L-involviment tagħhom mhux biss ser jiffaċilitat-triq lejn is-sħubija iżda, aktar importanti minn hekk, ser jiżgura s-suċċess konkret u dejjiemi tagħha għaċ-ċittadini tas-27 stat membru u għall-Ukreni. Issa, aktar minn qatt qabel, l-ilħna u l-azzjonijiet tal-bliet u r-reġjuni huma essenzjali għat-twettiq tal-ideal Ewropew.” 

• Oleksii Riabykin, Viċi Ministru għall-Iżvilupp tal-Komunitajiet u t-Territorji tal-Ukrajna: “Minħabba l-gwerra, l-isproporzjonijiet fl-iżvilupp reġjonali żdiedu b’mod drammatiku. L-istat tagħna huwa verament f'att ta 'bilanċ, u huwadiffiċli ħafna li niżviluppaw ir-reġjuni tagħna taħt sfidi bħal dawn. Imma dan qed nagħmluh. Minkejja l-gwerra, l-ekonomija qed turi żvilupp pożittiv. Bħalissa, pajjiżna u l-amministrazzjonijiet reġjonali u lokali tagħna qed jiffaċċjaw sfida kritika: li din ix-xitwa tibqa’ ħajja mingħajr ma jintilfu n-nies, filwaqt li jitkomplew ir-riformi u jinżamm ambjent vibranti f’kull livell.” 

• Oleksandr Syenkevych,Sindku ta’ Mykolaiv, li jirrappreżenta l-Assoċjazzjoni tal-Bliet Ukreni (AUC): "Hemm tliet messaġġi ewlenin mill-komunitajiet Ukreni. L-ewwel, l-involviment. Id-deċiżjonijiet li jaffettwaw il-komunitajiet iridu jiġu żviluppati bil-parteċipazzjoni tagħhom. It-tieni, iffoka fuq ir-riżultati. L-istituzzjonijiet għandhom isolvu problemi reali iżda ma jeżistuxformalment. It-tielet, responsabbiltàkondiviża. Il-livelli kollha tal-gvern u l-imsieħba Ewropej għandhom jaħdmu flimkien biex jimplimentaw id-deċiżjonijiet. Dawn il-prinċipji jirriflettu l-viżjoni tal-Ukrajna bħala stat modern, demokratiku, deċentralizzatu Ewropew." 

 Aktar informazzjoni: 

• Dettalji tal-laqgħat: Dokumenti u filmati mis-seminar estern tal-Kummissjoni tal-KtR għaċ-Ċittadinanza,il-Governanza u l-Affarijiet Istituzzjonali u Esterni (CIVEX) dwar “It-triqtal-Ukrajnalejn l-integrazzjoni u l-irkupru fl-UE: ir-rwol tal-kooperazzjoni transkonfinali reġjonali",27 ta' Novembru; dokumenti u filmat tal-10 Grupp ta'Ħidma dwar l-Ukrajna,kap fit-28 ta' Novembru; ritratti taż-żewġ avvenimenti. Fis-26 ta’ Novembru, Prešov ospita wkoll laqgħa tal-Intergrupp informalital-Karpazji tal-KtR,li għaliha ġew mistiedna l-mexxejja lokali u reġjonali Ukreni. 

• Dawk li attendew l-Ukrajna: Fost l-Ukreni preżenti fi Prešov kien hemm il-mexxejja ta’ erba’ reġjuni tal-Karpazji – Zakarpattia, Lviv, Ivano-Frankivsk u Chernivtsi – kif ukoll is-sindku ta’ Mykolaiv, il-kap tal-Kunsill Reġjonali ta’Kharkiv,rappreżentant mir-reġjun ta’ Odesa,u rappreżentanti ta’ assoċjazzjonijiet li jirrappreżentaw l-amministrazzjonijiet sottonazzjonali tal-Ukrajna: L-Assoċjazzjoni tal-Bliet Ukreni, l-Assoċjazzjoni Ukrena tal-Kunsilli Distrettwali u Reġjonali (UAROR), l-Assoċjazzjoni tal-Komunitajiet Territorjali Amalgamati, l-Assoċjazzjoni tal-Komunitajiet UkreniKollha. Oleksii Riabykin,Viċi Ministru għall-Iżvilupp tal-Komunitajietu t-Territorjital-Ukrajna, u s-sindku ta’ Kharkiv, li jirrappreżenta l-Assoċjazzjoni tal-Bliet u l-Komunitajiet Frontline, ikkontribwew online. 

• Grupp ta' Ħidma dwar l-Ukrajna: Il-missjoni ewlenija tal-Grupp ta’ Ħidma tal-KtR dwar l-Ukrajna hija li jżomm djalogu kontinwu bejn ir-rappreżentanti lokali u reġjonali Ewropej u Ukreni u li japprofondixxi l-fehim tas-sitwazzjonifuq il-postsabiex ikun jista’ jipprovdi l-aħjar appoġġ possibbli. Kemm l-Ukrajna kif ukoll il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni talbu li l-kuntatti jiġu aġġornati aktar, billi jiġi stabbilitKumitat Konsultattiv Konġunt bi sħubija fissa min-naħa tal-Ukrajna; deċiżjoni formali għal dan il-għan hija mistennija dalwaqt. 

• Pakkett ta’ appoġġ għall-Ukrajna: Wara l-invażjoni fuq skala sħiħa tal-Ukrajna mir-Russja fi Frar 2022, il-KtR adotta pakkett ta’ appoġġ ta’10 punti biex jagħti spinta lir-reżiljenza tal-Ukrajna u lill-integrazzjonital-pajjiż fl-UE. Il-pjan aġġornat se jkun disponibbli fuq is-sit webtal-KtR.

• Tkabbir: F’Ġunju 2022, l-Ukrajna saret kandidat għas-sħubija fl-UE u n-negozjati formali bdew f’Ġunju 2024. F’Settembru 2025, l-Ukrajna lestiet il-proċess ta’ skrinjar biex tidentifika l-allinjament attwali tal-politiki. Fl-4 ta’ Novembru, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet ir-rapport annwali tagħha dwar il-progress fir-riformi relatati mal-UE mill-pajjiżi tat-tkabbir, filwaqt li nnotat il-progress fil-governanza tal-Ukrajna, l-iżvilupp reġjonali, u l-allinjament tal-UE iżda indikat il-ħtieġa li jsir titjib fil-protezzjoni tal-istat tad-dritt, il-miżuri kontra l-korruzzjoni, u n-nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva lokali. F’rieżami tar-riformi tal-Ukrajna relatati mal-UE adottati f’April 2025, il-membri tal-KtR faħħru l-allinjament tal-Ukrajna mal-politika estera u ta’ sigurtà tal-UE, “progress sinifikanti” fir-riformi, u rrikonoxxew “il-progress fil-governanza lokali, ir-rikostruzzjoni u d-deċentralizzazzjoni” filwaqt li enfasizzaw “il-ħtieġa għal sforzi kontinwi biex jiżdiedu l-kapaċità amministrattiva u l-awtonomija fiskali tal-unitajiet tal-gvern lokali”. 

• Konferenza dwar l-Irkupru tal-Ukrajna: Paġna web. Il-Grupp ta’Ħidma tal-KtR dwar l-Ukrajna ddiskuta l-kontribut potenzjali tal-KtRgħall-Konferenza dwar l-Irkupru tal-Ukrajna,l-akbar avveniment annwali tal-komunità internazzjonali ddedikat għall-kooperazzjoni biex jgħin fir-rikostruzzjoni tal-Ukrajna. Fl-URC, il-KtR jirrappreżenta l-Alleanza Ewropea tal-Bliet u r-Reġjuni għar-Rikostruzzjoni tal-Ukrajna,li huwa waqqaf b’mod konġunt fl-2022. Fl-2026, l-URC se jsir fil-Polonja. 

• Programm ta’ taħriġ għall-uffiċjali lokali: F’Marzu 2025,il-KtRnieda l-Programmta’ Taħriġ u Internship ta’ Appoġġ għall-Muniċipalitajiet Ukreni (TIPS4Ukraine). U-LEAD – sħubija bejn il-gvern Ukren, l-Unjoni Ewropea, il-Ġermanja, id-Danimarka, Franza, il-Polonja u s-Slovenja – hija responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ kuljum tal-programm,li huwa parzjalment iffinanzjat mill-Faċilità tal-UE għall-Ukrajna. 

• Studju dwar l-appoġġ tal-UE għall-awtoritajiet sottonazzjonaliUkreni: “Il-binital-kapaċità għall-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-dawl tal-Faċilità għall-Ukrajna (Pilastru III)”,ikkummissjonat mill-KtR u ppubblikat fl-2025 (sommarju disponibbli wkoll).