Il-bliet u r-reġjuni tal-Mediterran jenfasizzaw il-ħtieġa għal djalogu u kooperazzjoni dwar l-ilma u l-enerġija

Il-mexxejja lokali u reġjonali mill-bliet Mediterranji ltaqgħu f’Amman fl-4-5 ta’ Novembru għall-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM), fejn enfasizzaw l-impenn tagħhom għall-kooperazzjoni u d-djalogu dwar l-isfidi reġjonali kritiċi inkluż id-djalogu kulturali, l-iskarsezza tal-ilma u t-tranżizzjoni tal-enerġija.

Is-sessjoni plenarja tal-ARLEM f’Amman, il-kapitali tal-Ġordan, kienet kopreseduta mill-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, Vasco Alves Cordeiro, u mis-Sindku tal-Muniċipalità ta’ Greater Ramtha fil-Ġordan, Ahmad Al Khazali, li ddeskriva l-laqgħa bħala sinjal tal-“impenn sod tal-Ġordan għad-djalogu, il-kooperazzjoni u l-paċi”. Is-sessjoni bdiet b'minuta silenzju biex jiġu onorati l-vittmi ċivili tal-kunflitti fir-reġjun.

Il-laqgħa laqqgħet flimkien sindki, gvernaturi, u politiċi u uffiċjali nazzjonali u internazzjonali u indikat bidu ġdid għal din l-Assemblea konġunta f'mument kritiku fil-kooperazzjoni Ewro-Mediterranja. Fost il-kelliema kien hemm Nasser Kamel, Segretarju Ġenerali tal-Unjoni għall-Mediterran (UgħM), Patrick Simonnet, il-mibgħut speċjali tal-UE għall-Mediterran, u – permezz ta' messaġġ bil-vidjo – Roberta Metsola, il-President tal-Parlament Ewropew.

Sabiex tikkontribwixxi għall-Patt il-Ġdid għall-Mediterran imħabbar mill-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen, fl-2025 l-ARLEM se tippreżenta rapport dwar l-aġenda strateġika Ewro-Mediterranja l-ġdida. Id-diżastru naturali reċenti fi Spanja kompla jenfasizza l-urġenza li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima u li tiġi avvanzata l-kooperazzjoni dwar il-protezzjoni ċivili, li għaliha l-ARLEM se tikkontribwixxi permezz tal-pjan direzzjonali tagħha. Il-membri tal-ARLEM esprimew is-solidarjetà tagħhom mal-bliet u r-reġjuni affettwati.

Is-Segretarju Ġenerali tal-UgħMKamel u l-Altezza Rjali Tiegħu l-Prinċipessa Rym Ali, President tal-Fondazzjoni Anna Lindh, iddiskutew l-isfidi u l-opportunitajiet tal-kooperazzjoni Ewro-Mediterranja mal-membri tal-ARLEM. L-organizzazzjonijiet tagħhom huma l-inizjaturi ta’ wieħed mill-akbar sforzi reċenti biex jitrawwem l-iskambju interkulturali bejn il-bliet Mediterranji, il-Kapitali Mediterranji tal-Kultura u l-amp; id-Djalogu. L-ARLEM isservi fuq il-kumitat konsultattiv tal-inizjattiva.

Il-Kapitali Mediterranji inawgurali tal-Kultura u l-amp; Dialogue – Tirana u Alexandria – wiegħdu li jsawru kollaborazzjonijiet bilaterali fl-2025. Erion Veliaj, sindku ta’ Tirana, qal lill-ARLEM li l-kapitali Albaniża – permezz tal-programm tagħha MediTIRANEan Bridges – se tuża wkoll is-sena tagħha bħala kapital Mediterranju biex tippromwovi t-turiżmu kulturali sostenibbli u d-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali.

Il-promozzjoni tal-ARLEM ta’ bliet inklużivi ġiet riflessa fil-preżentazzjoni tas-sitt Premju tal-ARLEM: L-intraprenditorija lokali żagħżugħa fil-Mediterran.  Il-premju jħeġġeġ lill-intraprendituri żgħażagħ biex jieħdu f’idejhom il-futur u l-iżvilupp ta’ ambjent favorevoli għan-negozju, billi jirrikonoxxu r-rwol tal-awtoritajiet lokali fir-rwol abilitanti tiegħu. Il-premju ta' din is-sena ngħata lil Aïda Kandil ta' MyTindy u lill-Kamra tas-Snajja' ta' Casablanca. In-negozju tas-Sinjura Kandil żviluppa pjattaforma online li tippermetti lill-artiġjani, b’mod partikolari n-nisa fiż-żoni rurali, isibu suq għall-prodotti tagħhom magħmula bl-idejn.

Il-membri tal-ARLEM adottaw żewġ rapporti marbuta ma’ żewġ prijoritajiet oħra – l-azzjoni relatata mal-klima u s-sigurtà tal-enerġija – li fihom stabbilew rakkomandazzjonijiet dwar kif ir-reġjuni u l-bliet jistgħu jsaħħu r-reżiljenza tal-ilma u jappoġġjaw tranżizzjoni tal-enerġija sostenibbli għall-Mediterran.

Rakkomandazzjonijiet tal-ARLEM:

• F'rapport intitolat "It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-ilma: ir-rwol tal-bliet u r-reġjuni fil-Mediterran” u abbozzata minn Taleb Abderrahmane El Mahjoub, sindku ta’ Tevragh Zeina fil-Mauritania, l-ARLEM tiddeskrivi l-ilma bħala “prijorità strateġika assoluta” li għandha tkun “fil-qalba tal-aġenda politika”. Ir-rapport jinnota li n-Nofsinhar tal-Mediterran jinkludi 15 mill-20 pajjiż bl-aktar stress tal-ilma fid-dinja, u b’hekk huwa “l-epiċentru ta’ din il-kriżi tal-iskarsezza tal-ilma”. Il-mexxejja f’kull livell jeħtieġ li jikkollaboraw biex jiżviluppaw risponsi ta’ politika integrati, ir-rapport jenfasizza, u jenfasizza l-ħtieġa għal proġetti u programmi li jvarjaw mill-qawmien mill-ġdid ta’ prattiki tradizzjonali tal-ġestjoni tal-ilma u l-introduzzjoni ta’ metodi innovattivi rħas – bħall-ġbir tal-ilma taċ-ċpar – sal-investiment fil-manutenzjoni u l-ħolqien ta’ infrastruttura ewlenija intensiva fil-kapital.
• Ir-rapport tal-ARLEM dwar “tranżizzjoni tal-enerġija sostenibbli għall-Mediterran” ġie abbozzat minn Franck Proust (FR/PPE), President ta’ Nîmes Métropole. Nîmes jinsab f’reġjun, Occitania, li għandu l-għan li jsir l-ewwel “reġjun tal-enerġija pożittiva” tal-Ewropa – territorju amministrattiv b’importazzjonijiet netti ta’ enerġija żero, b’emissjonijiet netti żero ta’ CO2, u b’surplus ta’ enerġija rinnovabbli. Ir-rapport tas-Sur Proust jinnota li l-bliet għandhom “rwol ċentrali x’jaqdu biex titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija” – peress li jammontaw għal madwar 70 % tal-emissjonijiet globali totali ta’ gassijiet b’effett ta’ serra – u huma wkoll “strumentali fil-promozzjoni tad-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija, fil-kapaċità tagħhom bħala pjanifikaturi u regolaturi tal-enerġija”. Huwa ħeġġeġ l-isforzi biex jintużaw il-benefiċċji ta’ “vantaġġ kbir” – il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali, inkluż biex jitnaqqsu l-ispejjeż tal-akkwist u titħeġġeġ l-innovazzjoni.

Kwotazzjonijiet:

• Vasco Alves Cordeiro, President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u kopresident tal-ARLEM: "Illum qed niltaqgħu hawn għaliex nemmnu fil-kooperazzjoni, id-djalogu u s-sħubija. Hawnhekk fil-Ġordan naffermaw mill-ġdid l-importanza ta' approċċi kondiviżi għal sfidi komuni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, tul l-istorja, kienu promoturi tad-djalogu, il-kooperazzjoni u l-paċi. Għaddiet sena mill-aħħar sessjoni plenarja tagħna tal-ARLEM, u sfortunatament is-sitwazzjoni fir-reġjun marret għall-agħar. Aħna, l-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-Unjoni Ewropea u ż-żona tal-Mediterran, irridu nkunu aġenti ta’ djalogu u kooperazzjoni, anke fl-aktar żminijiet diffiċli.”
• Ahmad Al Khazali, Sindku tal-Muniċipalità ta’ Greater Ramtha għall-grupp tal-imsieħba Mediterranji u kopresident tal-ARLEM: "Il-Ġordan huwa affettwat ħafna mill-gwerer li għaddejjin li jinvolvu l-ġirien tiegħu u l-kriżijiet umanitarji u tar-refuġjati terribbli ta' madwarna: Iżrael, il-Palestina, il-Libanu iżda wkoll is-Sirja. Hekk kif tibda l-gwerra fil-Lvant Nofsani, il-laqgħa fil-Ġordan tissimbolizza l-impenn sod tagħna għad-djalogu, il-kooperazzjoni u l-paċi. Il-Ġordan għandu kemm il-presidenza tal-ARLEM kif ukoll tal-Unjoni għall-Mediterran, u jenfasizza aktar ir-rwol tal-Ġordan fit-trawwim tal-unità u l-kollaborazzjoni.”
• Nasser Kamel,Segretarju Ġenerali tal-Unjoni għall-Mediterran (UgħM): “Il-kooperazzjoni territorjali hija t-triq biex jiġu ffaċċjati l-isfidi attwali u tinbena perspettiva sostenibbli fit-tul għar-reġjun.”