Ir-reġjuni u l-bliet jadottaw proposti għar-riforma tal-Politika ta’ Koeżjoni u jopponu kwalunkwe tentattiv biex din tiġi ċċentralizzata f’idejn il-gvernijiet nazzjonali

L-Unjoni Ewropea teħtieġ Politika ta’ Koeżjoni b’saħħitha, flessibbli u riformata disponibbli għat-territorji kollha, bir-reġjuni u l-bliet fil-qalba tagħha, biex tagħti spinta lill-kompetittività tal-UE filwaqt li tnaqqas l-inugwaljanzi reġjonali. Din hija s-sejħa qawwija tal-mexxejja reġjonali u lokali li, matul plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fl-20-21 ta’ Novembru, adottaw pakkett ta’ Opinjonijiet li jiddefinixxu l-elementi kostitwenti tal-Politika ta’ Koeżjoni wara l-2027. 

L-inugwaljanzi territorjali qed jiżdiedu madwar l-Ewropa, filwaqt li r-reġjuni qed jiffaċċjaw sfidi ġodda marbuta mal-kriżi klimatika, id-dipendenza enerġetika, it-tibdil demografiku u t-tensjonijiet ġeopolitiċi. Il-Politika ta’ Koeżjoni – li bħalissa tirrappreżenta madwar terz tal-baġit fit-tul tal-UE – għandha rwol kruċjali x’taqdi fit-twettiq ta’ dawn il-prijoritajiet emerġenti, peress li spiss jirrikjedu approċċ sensittiv għall-post u jittrattaw il-kompetenzi tar-reġjuni u tal-bliet. 

Opinjoni qafas ewlenija mill-korelaturi Vasco Alves CORDEIRO (PT/PSE), President tal-KtR, u Emil BOC (RO/PPE), President tal-Kummissjoni tal-KtR għall-Politika ta’ Koeżjoni Territorjali u l-Baġit tal-UE, adottata b’mod unanimu mill-plenarja tal-KtR, enfasizzat li l-impatt tal-Politika ta’ Koeżjoni jiddependi fuq l-għarfien u l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġi żgurat li l-proġetti jkunu rilevanti, effettivi u sostenibbli. Għalhekk, il-KtR oppona kwalunkwe miżura futura ta’ ċentralizzazzjoni fi ħdan il-Politika ta’ Koeżjoni li tikkonċentra aktar setgħa f’idejn l-UE u l-awtoritajiet nazzjonali. 

Prijoritajiet ewlenin għall-Politika ta’ Koeżjoni futura

Ir-rappreżentanti tal-bliet u r-reġjuni enfasizzaw li l-Politika ta’ Koeżjoni ġiet taħt pressjoni biex tindirizza ħafna prijoritajiet, filwaqt li l-għan primarju tagħha għandu jkun li tirrimedja d-disparitajiet ġeografiċi. Madankollu, il-koeżjoni fl-Ewropa ma tistax tiġi promossa mill-Politika ta’ Koeżjoni waħedha. Il-politiki kollha tal-UE u dawk nazzjonali għandhom isegwu l-istess objettiv b’mod koordinat. Konsegwentement, il-KtR appella għall-ħolqien ta’ qafas ta’ monitoraġġ tal-UE biex tiġi vvalutata l-implimentazzjoni tal-politiki fir-rigward tal-promozzjoni tal-koeżjoni.

Sabiex jiġu ssimplifikati r-regoli tal-Politika ta’ Koeżjoni wara l-2027, ir-reġjuni u l-bliet appellaw għall-istabbiliment ta’ qafas strateġiku uniku għall-fondi tal-UE, li jnaqqas l-għadd ta’ strumenti ta’ finanzjament, u opponew il-ħolqien ta’ fondi settorjali ġodda tal-UE mingħajr ebda valur miżjud ċar għal dawk eżistenti, bħall-Fond għall-Kompetittività mħabbar. 

L-involviment tal-awtoritajiet reġjonali u lokali permezz tal-mudell ta’ ġestjoni kondiviża, il-governanza f’diversi livelli u l-prinċipju tas-sħubija jridu jibqgħu l-prinċipji gwida ta’ Politika ta’ Koeżjoni riformata wara l-2027. Il-mexxejja lokali u reġjonali huma lesti wkoll li jesploraw modi ġodda biex itejbu t-twassil tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni, inkluż li jsegwu aspetti tal-mudell ibbażat fuq il-prestazzjoni f’xi każijiet speċifiċi.

Kooperazzjoni Territorjali Ewropea msaħħa

Meta wieħed iqis l-iskala tal-isfidi territorjali, il-bliet u r-reġjuni ħeġġew lill-mexxejja nazzjonali u tal-UE biex jgħammru l-Politika ta’ Koeżjoni ta’ wara l-2027 b’baġit li huwa adatt għall-kompitu, mill-inqas ekwivalenti għal dak tal-2021-2027 (inkluż iż-żieda ta’ EUR 50.6 biljun ta’ REACT-EU) f’termini reali. Kif mitlub f’Opinjoni abbozzata minn Karsten Uno PETERSEN (DK/PSE), membru tal-assemblea reġjonali tan-Nofsinhar tad-Danimarka, l-objettiv tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea (KTE) tal-Politika ta’ Koeżjoni għandu jiżdied meta mqabbel mal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, biex jirrappreżenta mhux inqas minn 8 % tal-ammont totali. Il-KTE wriet li hija waħda mill-għodod ta’ politika ewlenin tal-UE għall-promozzjoni tal-koeżjoni u għat-tisħiħ tas-suq uniku billi jitneħħew l-ostakli fil-fruntieri. Għalhekk, il-baġit tal-komponent tal-kooperazzjoni transfruntiera tiegħu għandu tal-anqas jirdoppja fil-baġit fit-tul li jmiss tal-UE. 

It-titjib tal-kooperazzjoni transfruntiera

Permezz ta’ Opinjoni ddedikata mħejjija minn Pavel BRANDA (CZ/KRE), il-Viċi Sindku tal-mexxejja reġjonali u lokali ta’ Rádlo wissa wkoll li l-ħajjiet għadhom qed jitqiegħdu f’riskju minħabba problemi amministrattivi, kwistjonijiet finanzjarji u ostakli tekniċi li jfixklu s-servizzi ta’ emerġenza li jaqsmu l-fruntieri interni tal-UE. Għalhekk, huma ħeġġew lill-gvernijiet nazzjonali u lill-awtoritajiet reġjonali biex iżidu l-isforzi biex jilħqu ftehimiet mal-ġirien tagħhom biex jippermettu timijiet ta’ emerġenza bejn il-fruntieri.   

L-indirizzar tat-tibdil demografiku

Fuq talba tal-Presidenza Ungeriża tal-Kunsill tal-UE, il-KtR adotta wkoll Opinjoni dwar kif jista’ jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-Politika ta’ Koeżjoni biex jiġi indirizzat it-tibdil demografiku, abbozzata minn Raquel GARCÍA GONZÁLEZ (ES/PSE), Direttur Ġenerali għall-Affarijiet Ewropej tal-Gvern tal-Prinċipat ta’ Asturias. Il-membri tal-KtR qalu li t-tranżizzjoni demografika għandha tiġi rikonoxxuta bħala prijorità flimkien mat-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Għal dan il-għan, huwa essenzjali li tiġi definita l-kategorija ta’ “reġjuni fi tranżizzjoni demografika” biex jiġi ffaċilitat fehim komuni madwar l-UE u biex jiġu segwiti aħjar l-investimenti taħt il-Politika ta’ Koeżjoni li jgħinu biex jiġu indirizzati l-kawżi u l-konsegwenzi tat-tibdil demografiku. Il-Kunsill Affarijiet Ġenerali huwa mistenni li jibbaża fuq l-Opinjoni tal-KtR fil-konklużjonijiet tiegħu dwar il-koeżjoni u t-tibdil demografiku skedati għall-adozzjoni fit-28 ta’ Novembru. 

Kwotazzjonijiet

Vasco Alves CORDEIRO (PT/PSE), korelatur dwar “Politika ta’ Koeżjoni mġedda wara l-2027 li ma tħalli lil ħadd jibqa’ lura” u President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni: “Il-Politika ta’ Koeżjoni mhijiex biss dwar il-finanzjament, il-programmi u r-regoli. Il-Politika ta’ Koeżjoni hija, fuq kollox u prinċipalment, dwar l-essenza tal-proġett Ewropew, dwar li n-nies jew il-postijiet ma jitħallewx jibqgħu lura. Il-Politika ta’ Koeżjoni hija politika orjentata lejn il-futur li tippermetti lit-territorji kollha minn kull rokna tal-Ewropa jiffaċċjaw sfidi bħall-indirizzar tad-diżastri klimatiċi jew l-appoġġ għat-tranżizzjoni demografika. Din hija r-raġuni għaliex huwa vitali li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jibqgħu fuq quddiem nett f’dak li għandu x’jaqsam mat-twettiq tal-politika fil-prattika.”

Emil BOC (RO/PPE), korelatur dwar “Politika ta’ Koeżjoni mġedda wara l-2027 li ma tħalli lil ħadd jibqa’ lura”, President tal-Kummissjoni tal-KtR għall-Politika ta’ Koeżjoni Territorjali u l-Baġit tal-UE, u Sindku ta’ Cluj-Napoca: “Politika ta’ Koeżjoni msaħħa b’involviment lokali u reġjonali b’saħħtu mhijiex biss politika aktar demokratika, iżda hija politika aktar effettiva. Il-futur tal-Politika ta’ Koeżjoni għandu jagħti prijorità lis-sħubija fuq iċ-ċentralizzazzjoni, is-sussidjarjetà fuq l-uniformità, u l-azzjoni lokali fuq mandati mbiegħda. Il-ħolma tiegħi hija ta’ Ewropa li tirnexxi minħabba li hija koeżiva; Ewropa fejn kull ċittadin għandu l-libertà li jiċċaqlaq iżda wkoll il-libertà li jibqa’ u jirnexxi fir-reġjun ta’ oriġini tiegħu; Ewropa li hija b’saħħitha għaliex tagħti valur lil kull vuċi, lil kull reġjun, u lil kull komunità.”

Pavel BRANDA (CZ/KRE), relatur dwar “Insolvul-ostakli għall-kooperazzjoni tas-servizzi ta’ emerġenza fir-reġjuni tal-fruntiera tal-UE”,Viċi Sindku ta’ Rádlo: “Bħala xi ħadd li jirrappreżenta reġjun tal-fruntiera, naf direttament l-importanza tal-kooperazzjoni transfruntiera, u l-impatt reali li din għandha fuq il-komunitajiet transfruntiera.”

Raquel GARCÍA GONZÁLEZ (ES/PSE), relatur dwar “Kif jista’ jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-Politika ta’ Koeżjoni biex jiġi indirizzat it-tibdil demografiku”, u Direttur Ġenerali għall-Affarijiet Ewropej tal-Gvern tal-Prinċipat ta’ Asturias: “It-tibdil demografiku jaffettwa r-reġjuni madwar l-Ewropa b’modi ferm differenti. Sabiex tiġi indirizzata b’mod effettiv l-isfida urġenti tad-depopolazzjoni, huwa kruċjali li r-reġjuni jżommu kontroll fuq il-ġestjoni tal-politika ta’ koeżjoni.”

Karsten Uno PETERSEN (DK/PSE), relatur dwar “Il-futur tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea wara l-2027”, u membru tal-assemblea reġjonali tan-Nofsinhar tad-Danimarka: “Ir-reġjuni tal-fruntiera jammontaw għal 40 % tat-territorju tal-UE, u 30 % tal-popolazzjoni tal-UE tgħix f’reġjuni tal-fruntiera. Għalhekk, il-finanzjament għall-kooperazzjoni transfruntiera għandu jiġi rduppjat fil-baġit pluriennali tal-UE li jmiss.” 

Il-kuntest

• Ara mill-ġdid id-dibattitu fil-plenarja dwar Politika ta’ Koeżjoni mġedda li ma tħalli lil ħadd jibqa’ lura.
• Fl-20 ta’ Novembru, il-KtR adotta l-Opinjoni dwar “Il-baġit tal-UE u l-politiki bbażati fuq il-post: proposti għal mekkaniżmi ġodda ta’ tfassil u twettiq fil-QFP ta’ wara l-2027” abbozzat minn Marie-Antoinette MAUPERTUIS (FR/AE), President tal-assemblea reġjonali ta’ Korsika.
• F’Novembru 2023, il-KtR adotta l-ewwel Opinjoni dwar il-futur tal-Politika ta’ Koeżjoni wara l-2027. Abbozzati mill-korelaturi Vasco Alves CORDEIRO u Emil BOC. 

Kuntatti

Monica Tiberi – Kelliema tal-President tal-KtR
Mobile: +32 479 51 74 43
monica.tiberi@cor.europa.eu

Matteo Miglietta
Tel. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu