Tá beartas cosanta éifeachtach na hEorpa ag brath ar gheilleagair réigiúnacha athléimneacha agus ar nuálaíocht, a deir ceannairí áitiúla

Tá dlús á chur ag an Aontas Eorpach lena iarrachtaí cosanta agus tá ról níos lárnaí ag na réigiúin agus na cathracha maidir le seachadadh ar an láthair. Le linn an dara cruinniú de Mheitheal um Chosaint Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) an 4 Nollaig, d’athdhearbhaigh na comhaltaí ról lárnach na réigiún agus na gcathracha maidir le bonneagar dé-úsáide a bhainistiú agus maidir lena áirithiú go dtacóidh an infheistíocht le forbairt réigiúnach athléimneach chothrom.

I ndíospóireacht le Riho Terras, Feisire de Pharlaimint na hEorpa agus leaschathaoirleach choiste SEDE, agus le hionadaí ón gCoimisiún Eorpach, phléigh comhaltaí na Meithle cur chun feidhme Phacáiste an Aontais um an tSoghluaisteacht Mhíleata agus chuir siad i bhfios go láidir go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i gcosaint na hEorpa, go háirithe trí shoghluaisteacht mhíleata agus bonneagar dé-úsáide, amhail calafoirt, iarnróid agus moil lóistíochta, a bhainistítear ar an leibhéal réigiúnach agus áitiúil agus atá i gcroílár ullmhacht mhíleata na hEorpa. Leag siad béim ar an ngá atá ann deireadh a chur le bacainní rialála agus riaracháin ag trasnuithe teorann, dlús a chur le nósanna imeachta ceadaithe le haghaidh bonneagar straitéiseach, agus a áirithiú go mbeidh na réigiúin agus na cathracha rannpháirteach go luath i ndearadh agus i gcur chun feidhme tionscadal. Mheabhraigh siad freisin go gcuireann infheistíochtaí sa tsoghluaisteacht mhíleata tairbhí díreacha sibhialtacha ar fáil trí nascacht réigiúnach, iomaíochas eacnamaíoch agus comhtháthú críochach a neartú. D’iarr na rannpháirtithe freisin go dtabharfadh an tAontas tacaíocht níos láidre do réigiúin teorann an oirthir agus go mbeadh feasacht níos fearr ann i measc tíortha atá níos faide ó theorainn na Rúise.

Chuir an Mheitheal i dtábhacht freisin nach mór do thacaíocht an Aontais don tionscal cosanta deiseanna inláimhsithe a chruthú ar an leibhéal réigiúnach. Braitheann beartas cosanta éifeachtach ar nuálaíocht réigiúnach láidir, rannpháirtíocht FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta, comhoibriú le hollscoileanna agus lárionaid taighde, agus forbairt teicneolaíochtaí dé-úsáide ar fud earnálacha amhail aeraspás, cúram sláinte, soghluaisteacht agus teicneolaíocht dhigiteach. Leag na ceannairí béim ar an ngá atá le héagsúlú, le hiarmhairtí sibhialtacha, agus le hathléimneacht réigiúnach fhadtéarmach chun róspleáchas ar chosaint a sheachaint agus mhol siad rochtain níos éasca ar mhaoiniú, seirbhísí comhairleacha feabhsaithe d’údaráis áitiúla agus do FBManna, agus ailíniú feabhsaithe idir cláir chistiúcháin an Aontais agus pleananna infheistíochta réigiúnacha. Ar deireadh, leagadh béim ar a thábhachtaí atá sé éiceachórais a bhunú lena dtugtar le chéile údaráis réigiúnacha agus braislí réigiúnacha agus é mar aidhm leo dea-chleachtais a chomhroinnt, amhail Líonra Eorpach na réigiún a bhaineann le Cosaint. 

Sleachta: 

Fernando López Miras (ES/PPE), Uachtarán réigiún Murcia agus cathaoirleach na Meithle: ‘Tá na réigiúin agus na cathracha réidh chun rannchuidiú le Treochlár an Aontais um Chlaochlú Thionscal Cosanta an Aontais agus chun dlús a chur le hullmhacht cosanta na hEorpa: tacú le hacmhainneachtaí agus teicneolaíochtaí tionsclaíocha, scileanna agus tallann, agus dlús a chur leo, chomh maith le nascacht agus acmhainneacht lóistíochta níos leachtaí, agus an t-éiceachóras cosanta a leathnú le gníomhaithe nua.” 

Riho Terras (ET/PPE), Feisire de Pharlaimint na hEorpa agus Leas-Chathaoirleach choiste SEDE: ‘Leis an gcogadh san Úcráin, múineadh dúinn a thábhachtaí atá athléimneacht na sochaí i bhfianaise an chogaidh agus géarchéimeanna eile. Chun a bheith in ann labhairt faoi athléimneacht fheidhmiúil, ní mór dúinn saineolas ó réimsí éagsúla a chur i bhfeidhm. Tá ról comhordúcháin an-tábhachtach ag na rialtais áitiúla agus ag na réigiúin áitiúla maidir le dul i ngleic le géarchéimeanna. Ní mór an ról sin a athnuachan agus a oiliúint i gcónaí.”

Cúlra

• Físeán ón gcruinniú.

• Bhunaigh Biúró Choiste Eorpach na Réigiún an Mheitheal um Chosaint an 1 Aibreán 2025, chun machnamh a dhéanamh ar rannchuidiú na n-údarás áitiúil agus réigiúnach le hailtireacht athraitheach slándála agus cosanta an Aontais Eorpaigh agus chun an rannchuidiú sin a chur chun cinn. Tionóladh an chéad chruinniú an 22 Meán Fómhair, tráth a seoladh obair na Meithle.

• Bunaíodh an Mheitheal um Chosaint tar éis don Chomhairle Eorpach a iarraidh ar an Eoraip freagracht níos mó a ghlacadh as a slándáil féin tar éis chogadh foghach leanúnach na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus bagairtí hibrideacha atá ag dul i méid. Feidhmíonn an Mheitheal mar ardán le haghaidh comhar idirinstitiúideach le Coiste Slándála agus Cosanta Pharlaimint na hEorpa (SEDE), le Grúpa Tionscadail an Choimisiúin Eorpaigh um Chosaint, le Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI) agus go sonrach lena Oifig Slándála agus Cosanta, agus le comhpháirtithe institiúideacha agus críochacha eile.   

• I mí na Samhna 2025, chuir an Coimisiún Eorpach agus an tArdionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an Pacáiste Soghluaisteachta Míleata i láthair, arb é is aidhm dó gluaiseacht rianúil trúpaí, trealaimh agus sócmhainní míleata a áirithiú ar fud an Aontais. Is éard atá sa Phacáiste togra le haghaidh rialacháin agus teachtaireacht chomhpháirteach lena gcuirtear tacar cuimsitheach beart ar fáil chun gluaiseacht thapa chomhordaithe shlán pearsanra agus trealaimh mhíleata ar fud an Aontais Eorpaigh a áirithiú. Neartaíonn sé seasamh cosanta na hEorpa trí aghaidh a thabhairt ar bhacainní soghluaisteachta míleata i ngach gné - rialáil, bonneagar agus cumais - a chuireann moill ar iompar míleata thar theorainneacha faoi láthair. 

• Bhunaigh Ard-Stiúrthóireacht Cosanta, Tionscail agus Spáis an Choimisiúin Eorpaigh (DEFIS) Líonra Eorpach na Réigiún a bhaineann le Cosaint (ENDR) a thugann le chéile réigiúin agus eagraíochtaí réigiúnacha agus braislí in earnáil na slándála agus na cosanta.