Riċerka u Innovazzjoni: ir-reġjuni jridu li l-Programm Qafas li jmiss jiddependi fuq aktar finanzjament u dimensjoni lokali aktar b’saħħitha

Il-mexxejja lokali u reġjonali appellaw għal baġit aktar ambizzjuż u stabbli għall-Programm Qafas il-ġdid tal-UE għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (FP10), skedat għall-2028-2035, biex jiġi żgurat li l-Unjoni tibqa’ mexxejja fl-innovazzjoni. Matul is-sessjoni plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fid-9 ta’ Ottubru, huma rrakkomandaw li l-FP10 jagħti prijorità lill-ekosistemi tal-innovazzjoni lokali u jsaħħaħ is-sinerġiji mal-fondi ta’ koeżjoni bħala mezz biex tiġi żgurata distribuzzjoni ġusta tal-investimenti fl-innovazzjoni bejn ir-reġjuni Ewropej.

B’diskussjonijiet li bdew dwar l-FP10, u xahar wara li r-rapport ta’ Draghi enfasizza r-riċerka u l-innovazzjoni (R&I) bħala ċ-ċavetta għall-kompetittività tal-Unjoni, il-KtR adotta, f’Opinjoni abbozzata minn Anne Besnier (FR/PSE), Viċi President tar-reġjun ta’ Centre-Val de Loire, sett ta’ rakkomandazzjonijiet għall-politika futura tal-UE dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni, li se tidħol fis-seħħ fl-2028 u se ddum seba’ snin. Il-KtR huwa l-ewwel korp tal-UE li adotta pożizzjoni dwar il-Programm Qafas li jmiss.   

Ir-reġjuni u l-bliet iddefendew żieda sinifikanti fil-baġit tal-10 Programm Qafas, filwaqt li indikaw li l-finanzjament tal-proġetti eliġibbli kollha għall-fażi ta’ programmazzjoni attwali jkun jeħtieġ żieda fil-baġit għall-Orizzont 2020 ta’ EUR 25 biljun fis-sena. Huma ħeġġew lill-Istati Membri biex jonoraw l-impenn tagħhom li jallokaw 3 % tal-PDG tagħhom għar-riċerka u l-iżvilupp u argumentaw li l-baġit li jmiss għandu jiġi salvagwardjat minn tnaqqis u riallokazzjonijiet.   

Il-membri tal-KtR qalu li l-FP10 għandu jippromovi sinerġiji bejn il-fondi Ewropej, speċjalment mal-politika ta’ koeżjoni, biex jiġi żgurat żvilupp aktar ibbilanċjat bejn ir-reġjuni. Huma argumentaw li l-Qafas Finanzjarju Pluriennali futur tal-UE għandu jipprevedi programmazzjoni pluriennali tar-riċerka u l-innovazzjoni li tikkombina sorsi differenti ta’ finanzjament biex jiġu ottimizzati r-riżorsi. Huma rrakkomandaw ukoll flessibbiltà akbar fir-regoli ta’ implimentazzjoni, li tippermetti li jiġu applikati regoli uniformi għal proġetti ffinanzjati minn diversi sorsi.   

L-Opinjoni targumenta li approċċ ibbażat fuq il-post fil-Programm Qafas li jmiss huwa kruċjali għat-tisħiħ taż-Żona Ewropea tar-Riċerka. Huwa jenfasizza li ż-żieda fil-parteċipazzjoni tar-reġjuni li huma inqas avvanzati fir-riċerka u l-innovazzjoni – inklużi l-gżejjer, ir-reġjuni ultraperiferiċi u muntanjużi – hija kruċjali għall-isforzi tal-Unjoni biex iżżid il-kompetittività ekonomika u xjentifika tagħha filwaqt li trawwem il-koeżjoni territorjali. Minbarra miżuri li jappoġġjaw il-bini tal-kapaċità u jipprovdu assistenza teknika lil reġjuni bħal dawn, l-Opinjoni rrakkomandat l-użu tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Innovazzjoni Reġjonali Ewropea biex tiżdied il-parteċipazzjoni tagħhom.    

Il-KtR jitlob li l-Programm Qafas li jmiss ikun marbut aħjar mal-Istrateġiji ta’ Speċjalizzazzjoni Intelliġenti, li wrew li huma mutur b’saħħtu tal-innovazzjoni reġjonali u lokali. Huwa laqa’ wkoll l-Aġenda Ewropea l-Ġdida għall-Innovazzjoni u l-Widien tal-Innovazzjoni Reġjonali bħala għodod effettivi għall-promozzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq il-post għall-innovazzjoni.   

Fl-aħħar nett, il-mexxejja lokali u reġjonali enfasizzaw li, biex l-FP10 jirnexxi, huwa essenzjali li tissaħħaħ il-parteċipazzjoni attiva taċ-ċittadini fl-implimentazzjoni tiegħu, bil-muniċipalitajiet u r-reġjuni bħala msieħba strateġiċi biex jiġi ffaċilitat l-użu tar-riżultati. Huma pproponew l-ittestjar ta’ miżuri ġodda ispirati mill-Iskema ta’ Vawċers fil-Laboratorju tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida f’kooperazzjoni mal-bliet u r-reġjuni.    

Kwotazzjoni:  

Relatur Anne Besnier (FR/PSE), Viċi President tar-Reġjun ta’ Centre-Val de Loire: “L-objettivi ta’ eċċellenza xjentifika u koeżjoni territorjali f’termini ta’ R&I mhumiex inkompatibbli. It-twessigħ tal-parteċipazzjoni fil-Programm Qafas li jmiss għar-riċerka u l-innovazzjoni billi tingħata prijorità lil approċċ ibbażat fuq il-post li jippermetti lir-reġjuni inqas avvanzati fir-riċerka u l-innovazzjoni;l-involviment fl-aħħar mill-aħħar isaħħaħ iż-Żona Ewropea tar-Riċerka b’mod ġenerali u l-kompetittività globali tal-UE. Ir-reġjuni u l-bliet huma faċilitaturi ewlenin f’dan ir-rigward.”   

Informazzjoni ta' sfond:   

• L-istituzzjonijiet Ewropej għandhom jilħqu ftehim dwar l-FP10 li jmiss sa tmiem l-2026. Fl-2027, il-Kummissjoni Ewropea se tħejji l-Programm Qafas, li se jidħol fis-seħħ fl-2028 u jdum sal-2036.  

• Ir-rapport ta’ Enrico Letta dwar is-suq uniku, ippubblikat f’April 2024, jissuġġerixxi l-ħolqien tal-ħames pilastru: ir-riċerka u l-innovazzjoni. 

• Ir-rapport tal-Grupp ta’ Livell Għolidwar l-evalwazzjoni interim ta’ Orizzont Ewropa se jiġi ppubblikat lejn l-aħħar tal-2024. Għandha l-għan li tipprovdi perspettiva indipendenti u esterna dwar l-evalwazzjoni tal-Programm Qafas. Il-Grupp ta’ Esperti se jfassal rakkomandazzjonijiet strateġiċi biex jimmassimizza l-impatt tal-programmi ta’ riċerka u innovazzjoni tal-UE.  

• Aġenda Ewropea ġdida għall-innovazzjoni (Opinjoni tal-KtR, 2022). 

• Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER) ġdida għar-riċerka u l-innovazzjoni (Opinjoni tal-KtR, 2020). 
• Aġenda Ewropea mġedda għar-riċerka u l-innovazzjoni (Opinjoni tal-KtR, 2018).